Körfez anlaşmalarına bir yenisi eklendi: Katar ile karşılıklı savunma paktı

Türkiye ile Katar arasında karşılıklı savunma anlaşması imzalandı. Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Temim’in katıldığı görüşmelerde imzalanan anlaşma, iki ülkenin askerî iş birliğinde yeni bir dönemin kapısını araladı.

Türkiye ile Katar, askerî ilişkilerini daha ileri bir seviyeye taşıyacak bir anlaşmaya imza attı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’nin İstanbul’da gerçekleştirdiği görüşmeler kapsamında iki ülke arasında karşılıklı savunma anlaşması imzalandı.

13 Kasım’da gerçekleştirilen imza, Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komite toplantısının 12’nci oturumu çerçevesinde atıldı. İki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve askerî ilişkilerin ele alındığı görüşmelerde savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesi ve bölgesel güvenlik meseleleri de gündeme geldi.

Ancak anlaşmanın içeriğine ilişkin henüz bütün ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmış değil. Özellikle taraflardan birine yönelik silahlı saldırı durumunda diğer ülkenin otomatik olarak askerî müdahalede bulunmasını öngören bir hükmün bulunup bulunmadığı belirsizliğini koruyor. Bu nedenle anlaşmayı NATO’nun 5’inci maddesine benzer bir kolektif savunma mekanizması olarak nitelendirmek için henüz yeterli bilgi bulunmuyor.

TÜRKİYE’NİN SAVUNMA İTTİFAKLARI GENİŞLİYOR

Katar ile imzalanan anlaşma, Türkiye’nin son dönemde geliştirdiği bölgesel savunma ortaklıklarının ardından geldi. Ankara, Ağustos 2026’da Suudi Arabistan ve Pakistan ile Mekke’de ortak savunma anlaşması imzalamıştı.

Söz konusu anlaşma, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer taraflara yönelik saldırı olarak değerlendirilmesini öngören kolektif savunma hükümleri içeriyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi de 6 Kasım’da anlaşmayı 279 kabul ve 119 ret oyuyla onayladı. 16 maddeden oluşan anlaşmanın 10 yıllık süre için düzenlendiği bildirildi.

Türkiye’nin Katar ile imzaladığı yeni anlaşma ise bu savunma iş birliği ağının genişlemesi bakımından dikkat çekiyor. Ancak iki anlaşmanın hukuki hükümlerinin aynı olduğu henüz ortaya konulmuş değil.

TÜRKİYE, KATAR, PAKİSTAN VE ENDONEZYA AYNI SAVUNMA MEKANİZMASINDA

Türkiye’nin savunma alanındaki bir diğer önemli hamlesi ise Ekim ayında Katar, Pakistan ve Endonezya ile imzaladığı Bedir Savunma İş Birliği Mutabakatı oldu.

21 Ekim’de imzalanan mutabakat; ortak askerî üretim, savunma teknolojilerinin geliştirilmesi, teknoloji paylaşımı, araştırma-geliştirme faaliyetleri ve askerî eğitim alanlarında iş birliğini öngörüyor.

Dört ülke arasında ortak projelerin belirlenmesi ve yürütülmesi amacıyla kurumsal mekanizmalar oluşturulması da kararlaştırıldı. Ancak Bedir mutabakatı doğrudan bir karşılıklı savunma ittifakı değil, savunma sanayisi ve askerî kapasite geliştirme iş birliği niteliği taşıyor.

Böylece Türkiye, aynı yıl içerisinde hem Suudi Arabistan ve Pakistan ile kolektif savunma anlaşmasına hem de Katar ile ikili savunma anlaşmasına imza atarken, Katar, Pakistan ve Endonezya ile de savunma sanayisi alanındaki ortaklığını genişletmiş oldu.

KATAR’DA TÜRK ASKERÎ VARLIĞI BULUNUYOR

Türkiye ile Katar arasındaki askerî yakınlaşma yeni değil. İki ülke arasında 2014 yılında imzalanan askerî iş birliği anlaşmasının ardından Katar’da Türk askerî varlığının oluşturulmasının önü açılmış, 2017 yılında Körfez ülkelerinin Katar’a yönelik diplomatik ve ekonomik ablukası sırasında Türkiye’nin askerî desteği daha da önem kazanmıştı.

Türkiye, o dönemde Katar ile ilişkilerini sürdürerek askerî varlığını ve lojistik desteğini korudu. İlerleyen yıllarda ortak tatbikatlar, askerî eğitimler ve savunma sanayisi projeleriyle iki ülke arasındaki ilişkiler daha da derinleşti.

13 Kasım’da imzalanan yeni anlaşma, bu uzun süreli askerî ortaklığın daha ileri bir hukuki ve siyasi çerçeveye taşınması açısından önem taşıyor.

HEDEF 5 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HACMİ

Görüşmelerin gündeminde savunmanın yanı sıra ekonomik ilişkiler de vardı. Türkiye ile Katar arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında yaklaşık 1,15 milyar dolara ulaştığı, iki ülkenin bu rakamı 5 milyar dolara çıkarmayı hedeflediği bildirildi.

Katar’ın Türkiye’deki yatırımlarının yaklaşık 7,8 milyar dolar seviyesinde olduğu ve ülkede yaklaşık 250 Katar bağlantılı şirketin faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Türkiye’den de çok sayıda şirket Katar’da faaliyet yürütüyor.

İki ülke arasındaki Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe girmesi de ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir adım olmuştu.

Türkiye ile Katar arasında imzalanan yeni savunma anlaşması, Ankara’nın Körfez bölgesindeki askerî ve siyasi ortaklıklarını güçlendirme politikasının yeni bir halkası olarak öne çıkıyor. Anlaşmanın tam metninin açıklanmasıyla birlikte iki ülkenin olası bir askerî saldırı karşısında üstleneceği yükümlülüklerin ve iş birliğinin gerçek kapsamının da netleşmesi bekleniyor.

Kaynak: Mira Haber