Unutturmayacağız: Zindandaki Âlimler ve Mazlumlar
Hakkı söylediği, Peygamberimiz ﷺ’i savunduğu, zulme sessiz kalmadığı ya da yalnızca görevini yaptığı için zindanlarda tutulan âlimler, davetçiler ve mazlumlar. Her gün sayacı, onların özgürlüklerinden mahrum bırakıldığı süreyi gösterir. Bilgiler BM, insan hakları kuruluşları ve güvenilir kaynaklara dayanır; kaynak bağlantıları her bölümün altındadır.
Afiye Sıddıki
23 yıl 7 aydır esir · 8.637 gün · Pakistanlı bilim insanı, ABD hapishanesinde
MIT ve Brandeis’te eğitim görmüş Pakistanlı nörobilim uzmanı. Ailesine göre 30 Mart 2003’te Karaçi’de üç çocuğuyla birlikte kaçırıldı ve yıllarca gizli tutuldu; Temmuz 2008’de Afganistan’ın Gazne kentinde ortaya çıktı. ABD’de Eylül 2010’da “Amerikan askerlerine saldırı girişimi” suçlamasıyla 86 yıl hapse mahkûm edildi; ailesi ve avukatları yargılamanın adil olmadığını savunuyor. Teksas’taki FMC Carswell cezaevinde tutuluyor; avukatı Aralık 2023’te cezaevinde cinsel saldırı ve ağır kötü muameleye uğradığını açıkladı. ABD yönetimi Ocak 2025’te af başvurusunu ve Pakistan’a nakil talebini reddetti.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Halid er-Râşid
20 yıl 8 aydır zindanda · 7.552 gün · Suudi vaiz, Peygamberimizi savunduğu için
Suudi vaiz. 19 Mart 2006’da, Peygamberimiz ﷺ’e hakaret içeren karikatürlere karşı verdiği hutbe nedeniyle Mekke’de umre sırasında tutuklandı. Önce 5, ardından 15 yıl hapis cezası verildi; cezası 2020’de bittiğinde serbest bırakılmadı. Şubat 2022’de yeniden yargılanarak cezası 23 yıla, Kasım 2022’de temyizde 40 yıla çıkarıldı. İstihbarat birimine ait bir tutukevinde tutuluyor; sağlığının ciddi biçimde kötüleştiği bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Gazze
19 yıl 5 aydır abluka altında · Kara, deniz ve hava ablukası
Gazze Şeridi Haziran 2007’den beri İsrail’in kara, deniz ve hava ablukası altında; 2 milyonu aşkın insan dünyanın en kalabalık açık hava hapishanesinde yaşıyor. Ekim 2023’ten sonra abluka tam kuşatmaya dönüştü ve Ağustos 2025’te Gazze kentinde kıtlık resmen ilan edildi. Ekim 2025 ateşkesine rağmen saldırılar sürüyor, ateşkesten bu yana 1.500’ü aşkın kişi katledildi; Gazze’nin yarısından fazlası hâlâ İsrail işgali altında. Yardım ve ticari mal girişi kısıtlanıyor, Refah Kapısı Ekim 2026’da yeniden kapatıldı. IPC Temmuz 2026’da nüfusun yarısından fazlasının akut gıda krizinde olduğunu bildirip yeni bir kıtlık uyarısı yaptı.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Muhammed Abdurrezzak es-Sıddîk
14 yıl 7 aydır zindanda · 5.339 gün · BAE'li şeriat hocası, vatandaşlığı düşürüldü
Şarika Üniversitesi’nde şeriat hocası, İslah cemiyetinin kurucularından. 2011’de reform dilekçesini imzaladıktan sonra Aralık 2011’de vatandaşlığı düşürüldü, 9 Nisan 2012’de tutuklandı. Temmuz 2013’te 10 yıl hapis cezası aldı; cezası Nisan 2022’de bittiğinde “rehabilitasyon” gerekçesiyle serbest bırakılmadı, Temmuz 2024’te yeniden yargılanarak müebbet hapse çarptırıldı. Rezin Cezaevi’nde tek kişilik hücrede tutuluyor; şeker hastası, 2020’den beri aile ziyareti yasak. İnsan hakları örgütleri suçlamaların uydurma olduğunu belirtiyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Abdulaziz et-Tarîfî
10 yıl 7 aydır zindanda · Hadis ve fıkıh âlimi, tek kişilik hücrede
Suudi Arabistan’ın önde gelen hadis ve fıkıh âlimlerinden. Nisan 2016’da, el-Arabiya kanalını ve bazı resmî uygulamaları eleştiren paylaşımlarının ardından tutuklandı. Riyad’daki Hâir Cezaevi’nde tek kişilik hücrede tutuluyor; hakkındaki suçlamalar açıklanmadı, bilinen bir karar yok. Ekim 2018’de sağlığı kötüleşerek hastaneye kaldırıldı. Haziran 2025’te serbest bırakıldığı haberi yalanlandı. Ağustos 2026’da savcılığın idam talep ettiği bildirildi; eserlerini yayımlayan platform bu haberi yalanladı.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Selman el-Avde
9 yıl 2 aydır zindanda · Suudi âlim, tek kişilik hücrede
Dünyaca tanınan Suudi âlim. Eylül 2017’de, Katar ablukasını desteklemediği için başlatıldığı bildirilen tutuklama dalgasında gözaltına alındı. Uzmanlaşmış Ceza Mahkemesi’nde 37 suçlamayla yargılanıyor; savcılık Eylül 2018’de idam talep etti. Temmuz 2021’deki son duruşmadan bu yana dava ilerlemedi ve kesin karar verilmedi. Riyad’daki Hâir Cezaevi’nde, büyük ölçüde tek kişilik hücrede tutuluyor; işitme ve görme yetisinin yarısını kaybettiği, bir gözünün neredeyse hiç görmediği bildiriliyor. BM Keyfî Tutuklama Çalışma Grubu tutukluluğunu keyfî buldu (2023).
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Said bin Ferve el-Kahtânî
9 yıl 2 aydır zindanda · Suudi davetçi, suçlamasız tutuluyor
Suudi davetçi. Eylül 2017 tutuklama dalgasında gözaltına alındı; ailesi nerede tutulduğunu ancak yaklaşık sekiz ay sonra öğrenebildi. Asir’deki Şaar Cezaevi’nden Riyad’daki Hâir Cezaevi’ne nakledildi. Hakkında hiçbir suçlama yöneltilmedi, yargılanmadı.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Abdulaziz el-Abdullatif
9 yıl 2 aydır zindanda · Suudi din adamı, 20 yıl hapis
Suudi din adamı ve akademisyen. Eylül 2017 tutuklama dalgasında gözaltına alındı. “Yöneticiye isyan”, “terörü finanse etmek” ve “İhvan’a sempati” suçlamalarıyla önce 5 yıl, yeniden yargılamada 20 yıl hapis cezası verildi. 66 yaşını aşan âlimin kronik hastalıkları nedeniyle hayatının tehlikede olduğu bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Ali el-Ömeri
9 yıl 2 aydır zindanda · 3.360 gün · Suudi âlim, 4Shbab kurucusu
Gençlere yönelik 4Shbab televizyonunun kurucusu, Suudi âlim ve davetçi. 9 Eylül 2017’de tutuklandı. Uzmanlaşmış Ceza Mahkemesi’nde “terör amaçlı gençlik örgütü kurmak” dahil 30’u aşkın suçlamayla yargılanıyor; savcılık Eylül 2018’de gizli bir oturumda idam talep etti, kesin karar verilmedi. Riyad’daki Hâir Cezaevi’nde tutuluyor; işkence gördüğü, böbrek yetmezliği yaşadığı ve uzun süre tek kişilik hücrede tutulduğu bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Avad el-Karni
9 yıl 2 aydır zindanda · 3.360 gün · Suudi âlim, Cidde Zehbân Cezaevi'nde
Suudi âlim, hukuk profesörü ve yazar. 9 Eylül 2017’de tutuklandı; kendisine yöneltilen suçlamalar arasında Twitter ve WhatsApp hesabı kullanmak da var. Savcılık bu paylaşımlar gerekçesiyle idam talep ediyor; bilinen son duruşma 2020’de yapıldı ve kesin karar verilmedi. Tutuklandığından beri Cidde’deki Zehbân Cezaevi’nde tek kişilik hücrede tutuluyor. BM Keyfî Tutuklama Çalışma Grubu tutukluluğunu keyfî buldu (2023).
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Yusuf el-Ahmed
9 yıl 2 aydır zindanda · 3.358 gün · Suudi âlim, tutuklulara sahip çıktığı için
Suudi âlim, İmam Muhammed bin Suud İslam Üniversitesi’nde fıkıh akademisyeni. İlk kez 2011’de, yargısız tutuklamaları ve İçişleri Bakanlığı önünde tutuklu yakınları için eylem yapan kadınların gözaltına alınmasını eleştirdiği için tutuklandı; 2012’de kral affıyla serbest bırakıldı. Eylül 2017 tutuklama dalgasında evine yapılan baskınla yeniden gözaltına alındı ve Riyad’daki Hâir Cezaevi’ne kondu. Uzmanlaşmış Ceza Mahkemesi Aralık 2020’de 4 yıl hapis verdi; ceza sonradan 13 yıla çıkarıldı, ardından 13 yıl yurt dışı yasağı getirildi. Bel fıtığı ve ağır ağrılarına rağmen gerekli tedaviden mahrum bırakıldığı bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Muhammed Salih el-Müneccid
9 yıl 2 aydır zindanda · 3.351 gün · Âlim, IslamQA kurucusu; sağlığı kötü
Dünyanın en çok başvurulan fetva sitelerinden IslamQA’nın kurucusu. Eylül 2017’de tutuklandı; tutuklanması 18 Eylül’de doğrulandı. Kamuoyuna açık bir yargılama ya da ceza kararı bilinmiyor. Diyabet ve başka kronik hastalıkları olduğu, tıbbi bakımsızlık nedeniyle sağlığının ağır biçimde kötüleştiği bildiriliyor; insan hakları örgütü Sanad Ekim 2026’da kendisinden güvenilir haber alınamadığını açıkladı.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Sefer el-Havali
8 yıl 4 aydır zindanda · 3.054 gün · Suudi âlim, oğullarıyla birlikte tutuklu
Tanınmış Suudi âlim. 12 Temmuz 2018’de, Suudi dış politikasını ve İsrail’le ilişkileri eleştiren “Müslümanlar ve Batı Medeniyeti” kitabı nedeniyle oğulları, kardeşi ve ofis müdürüyle birlikte tutuklandı; Riyad’daki Hâir Cezaevi’nde tutuluyor, hakkında açıklanmış bir ceza yok. Felçlerden kalan kalıcı engelleri, leğen kemiği kırığı ve böbrek yetmezliği nedeniyle yardımsız hareket edemediği bildiriliyor. BM Keyfî Tutuklama Çalışma Grubu tutukluluğunu keyfî ilan etti. Oğullarının cezaları temyizde artırıldı: Abdurrahman 17, Abdullah 16, Abdurrahim 15 yıl.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Ömer el-Mukbil
7 yıl 2 aydır zindanda · Suudi âlim, cezası bittiği hâlde tutuklu
Suudi âlim ve şeriat profesörü. Eylül 2019’da, Eğlence Otoritesi’nin faaliyetlerini eleştirdiği bir videonun ardından tutuklandı. Uzmanlaşmış Ceza Mahkemesi’nin verdiği 6 aylık ceza Yüksek Mahkeme’de 4 yıla çıkarıldı. Cezası en geç Mart 2024’te sona ermesine rağmen serbest bırakılmadı.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Abdullah Basfar
6 yıl 3 aydır zindanda · Dünyaca tanınan kurra, 12 yıl hapis
Sesiyle dünyaca tanınan Suudi kurra ve akademisyen. Ağustos 2020’de Cidde’deki evine yapılan baskınla tutuklandı; tutuklanmasının İstanbul’da Ayasofya’da namaz kıldırmasıyla bağlantılı olduğu bildiriliyor. Uzmanlaşmış Ceza Mahkemesi 12 Ekim 2022’de, avukat verilmeyen gizli bir yargılamanın sonunda 12 yıl hapis cezası verdi.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Muhammed Matar el-Harbî
5 yıl 1 aydır zindanda · Mekke'de imam, Ümmü'l-Kurâ hocası
Mekke’deki Ümmü’l-Kurâ Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve Prenses Şeyha Camii imamı. Ekim 2021’de evine yapılan şiddetli bir baskınla gözaltına alındı ve darp edildi. Bilinmeyen bir yerde tutuluyor; hakkında yürütülen bir yargılama bilinmiyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Nâhid Ebû Tuayme
2 yıl 9 aydır İsrail esaretinde · Nasır Hastanesi cerrahi şefi
Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’nin cerrahi şefi. Şubat 2024’te İsrail ordusunun hastaneye baskınında görevi başında gözaltına alındı. Ketziot Cezaevi’nde suçlamasız tutuluyor; darp edildiği, tansiyon ilaçlarının verilmediği ve yaklaşık 25 kilo verdiği bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Gassan Ebû Zühri
2 yıl 9 aydır İsrail esaretinde · Nasır Hastanesi ortopedi şefi
Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’nin ortopedi şefi. Şubat 2024’te İsrail ordusunun hastaneye baskınında görevi başında gözaltına alındı ve suçlamasız tutuluyor. Yaklaşık 30 kilo verdiği ve uyuz hastalığına yakalandığı bildiriliyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Hasan el-Mukayyed
2 yıldır İsrail esaretinde · 757 gün · Kemal Advan Hastanesi damar cerrahı
Gazze’deki Kemal Advan Hastanesi’nin damar cerrahı. 25 Ekim 2024’te İsrail ordusunun hastaneye yönelik operasyonunda gözaltına alındı. Önce Sde Teiman’da, Haziran 2025’ten beri Ketziot’ta “yasadışı savaşan” yasasıyla suçlamasız tutuluyor. Şeker ve tansiyon hastası olmasına rağmen ilaçlarının verilmediği, uyuz hastalığına yakalandığı ve 40 kilo verdiği bildiriliyor. Nisan 2026’da İsrail Yüksek Mahkemesi’ne açılan, 14 doktorun serbest bırakılması davasındaki isimlerden.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Muhammed Ubeyd
2 yıldır İsrail esaretinde · 756 gün · Gazzeli ortopedi cerrahı, görevi başında alındı
Sınır Tanımayan Doktorlar’la çalışan Gazzeli ortopedi cerrahı. 26 Ekim 2024’te Kemal Advan Hastanesi’nde görevi başında gözaltına alındı. “Yasadışı savaşan” yasasıyla suçlamasız tutuluyor; ailesiyle görüştürülmüyor. Nisan 2026’da İsrail Yüksek Mahkemesi’ne açılan, 14 doktorun serbest bırakılması davasındaki isimlerden.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Hüsam Ebu Safiye
1 yıl 10 aydır İsrail esaretinde · 694 gün · Gazze Kemal Advan Hastanesi başhekimi
Gazze’deki Kemal Advan Hastanesi’nin başhekimi, çocuk doktoru. 25 Ekim 2024’te 15 yaşındaki oğlu İbrahim, hastanenin girişine düzenlenen insansız hava aracı saldırısında katledildi. 27 Aralık 2024’te İsrail ordusunun hastaneyi basıp tahrip ettiği gün görevi başında gözaltına alındı. Hiçbir suçlama ya da yargılama olmadan “yasadışı savaşan” yasasıyla tutuluyor; tutukluluğu altı ayda bir uzatılıyor ve İsrail Yüksek Mahkemesi Haziran 2026’da gizli delillere dayanarak itirazını reddetti. BM Keyfî Tutuklama Çalışma Grubu tutukluluğunu keyfî ilan etti (Temmuz 2026). Avukatına göre işkence ve darp görüyor, Haziran 2026’dan beri tek kişilik hücrede tutuluyor ve hayatı tehlikede.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Dr. Mervân el-Hems
1 yıl 3 aydır İsrail esaretinde · 488 gün · Gazze sahra hastaneleri başkanı
Anestezi uzmanı; Gazze sahra hastaneleri başkanı ve Sağlık Bakanlığı sözcüsü. 21 Temmuz 2025’te Kızılhaç’ın sahra hastanesi yakınında İsrail özel kuvvetlerince kaçırıldı; baskında iki sivil katledildi. Suçlamasız tutuluyor; kızı Tesnim de baskı aracı olarak gözaltına alındı. Ekim 2026’da Ben-Gvir’in de bulunduğu sırada ağır darp edildiği, birden çok kırığı olduğu ve durumunun kritik olduğu bildirildi. İsrail ordusu, herhangi bir suçlama yöneltmeden onu Hamas’la ilişkilendirdiğini iddia ediyor.
Son doğrulama: 28 Ekim 2026Her bölümün altında son doğrulama tarihi yer alır. Kayıtlar en geç üç ayda bir yeniden doğrulanır; zindandaki kişilerle ilgili gelişmeler her gün takip edilir. Hata ya da eksik fark ederseniz bize e-postayla bildirin ([email protected]).