5 Nisan 1990’da, Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan topraklarında, Akto ilçesine bağlı Barın köyünde başlayan hareket kısa sürede kanlı bir kırılma noktasına dönüştü

Uygur kadınlar kürtaja zorlanıyordu
Katliamın yaşandığı günlerde bölgede gerilim zaten had safhadaydı. Çin yönetiminin dayattığı nüfus politikaları sonucu özellikle Uygur Müslüman kadınlara yönelik zorla kürtaj uygulamaları dayatılıyordu. Yerel anlatımlara göre yaklaşık 250 kadına zorla müdahale edilmesi, halkın öfkesini geri döndürülemez bir noktaya taşıdı.
Barın’da toplanan yüzlerce kişi başlangıçta yerel yönetime karşı sesini yükseltmek için harekete geçti. Ancak olaylar kısa sürede sertleşti.
İşgalci Çin rejimini protestocuları “silahlı isyancı” olarak etiketlese de, tüm bunlar halkın protestoları sonucu yönetimin bunları kanlı bir biçimde bastırmasıyla oldu. Çatışmaların başlamasıyla birlikte Çin güvenlik güçleri bölgeyi kuşattı.
Tek bir köye binlerce asker gönderildi
Takip eden günlerde Barın köyü adeta bir askeri operasyon alanına çevrildi. Binlerce asker sevk edildi, ağır silahlar kullanıldı ve köy tamamen kontrol altına alındı. Sonuç olarak binlerce Uygur Müslüman, sırf kendi kadınlarına yapılan insani ihlalleri protesto ettikleri için katledildi.
Olayların bastırılması sırasında kaç kişinin öldüğü ise hâlâ karanlıkta. Çin’in sınırlı açıklamaları düşük sayılar verirken, gerçekte ise yüzlerce hatta binlerce kişi bu olayın kurbanı oldu.
Operasyonun ardından başlayan süreç ise en az çatışmalar kadar ağırdı. Yüzlerce kişi gözaltına alındı, birçok kişi uzun hapis cezalarına çarptırıldı, birçoğu da idam edildi. Bölge tamamen dış dünyaya kapatıldı; uluslararası gözlemcilerin erişimi engellendi, olayın gerçek boyutu sistematik biçimde gizlendi.
Bu hadise, sonraki yıllarda giderek artan güvenlikçi yaklaşımın, kitlesel gözetim sistemlerinin ve toplu gözaltı politikalarının habercisi oldu. Bugün geriye dönüp bakıldığında Barın yalnızca bastırılmış bir ayaklanma değil, daha geniş çaplı bir baskı döneminin başlangıcı olarak görülüyor.
Aradan geçen 36 yıla rağmen Barın’da ne yaşandığı tam olarak aydınlatılmış değil. Zira Çin tarafından demir yumrukla yönetilen bölgede günümüzde de ne katliamlar yürütüldüğü gizleniyor.
Kaynak: Mira Haber
Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.