Çin’in görünmeyen baskısı: Doğu Türkistan’da sessizlik nasıl dayatılıyor?

Çin’in basın özgürlüğü karnesi, uluslararası raporlarda en alt sıralarda yer almaya devam ediyor. Ülkede tutuklu gazeteci sayısının en az elli olduğu belirtilirken, bu isimlerin önemli bir bölümünü Uygur kökenli basın mensupları oluşturuyor. Nüfus içindeki oranları oldukça düşük olmasına rağmen bu düzeyde temsil edilmeleri, uzmanlar tarafından dikkat çekici bulunuyor. “Sınır Tanımayan Gazeteciler” örgütü de Çin’i basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 178. sıraya yerleştirerek tabloyu net biçimde ortaya koyuyor.

2009 yılında Urumçi’de yaşanan protestoların ardından Uygur medyasına yönelik geniş çaplı müdahaleler gerçekleştirildi. Uygur dilinde yayın yapan internet sitelerinin büyük çoğunluğu erişime kapatılırken, birçok içerik üreticisinin tutuklandığı bildirildi. Faaliyetlerine devam eden sınırlı sayıdaki yayın organının ise bağımsız çizgisini kaybederek resmi söylemin dışına çıkamadığı ifade ediliyor.

2026 yılında yürürlüğe giren “etnik birlik yasası” ile birlikte Uygur dilinin kamusal alandaki görünürlüğünün ciddi ölçüde azaldığı belirtiliyor. Bu gelişme, bölgedeki bilgi akışının daha da tek yönlü hale gelmesine yol açtı. Ortaya çıkan boşluk, Çin devletine bağlı medya kuruluşları tarafından doldurulurken, bu içeriklerin büyük ölçüde ülke dışına yönelik olarak üretildiği dikkat çekiyor.

Öte yandan uluslararası aktörlerin tutumu da eleştirilerin odağında. Çok uluslu şirketlerin, akademik kurumların ve bazı hükümetlerin bölgedeki ekonomik ve diplomatik faaliyetlerini sürdürmesi, insan hakları ve ifade özgürlüğü konularında çifte standart iddialarını beraberinde getiriyor. Doğu Türkistan’da otel yatırımları yapılması, tanıtım gezilerinin düzenlenmesi ve ticari ilişkilerin devam ettirilmesi, bu tartışmaları daha da derinleştiriyor.

Tüm bu gelişmeler, Doğu Türkistan’da bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü konularının yalnızca yerel değil, küresel bir mesele haline geldiğini gösteriyor.

Kaynak: Mira Haber