Tarihte 38 yıl önce bugün: Kâğıt üzerinde kalan Filistin Devleti

15 Kasım 1988’de Cezayir’de toplanan Filistin Ulusal Konseyi, Filistin Devleti’nin bağımsızlığını ilan etti. Birinci İntifada’nın sürdüğü günlerde yapılan bu ilan, Filistin halkının mücadelesinde bir dönüm noktası olarak görüldü. Ancak aradan geçen 38 yılda, ilan edilen devlet kâğıt üzerinde kaldı.
İntifadanın gölgesinde ilan
Aralık 1987’de Gazze’de başlayan Birinci İntifada, taş atan çocukların işgal tanklarına direnişiyle dünyanın gündemine oturdu. Bu ortamda Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) liderliği, Cezayir’de bağımsızlık bildirgesini okudu. Dünya ülkelerinin önemli bir kısmı kısa sürede Filistin Devleti’ni tanıdı.
İlandan Oslo’ya
Bağımsızlık ilanı, ilerleyen yıllarda bir müzakere sürecine dönüştü. 1993’te imzalanan Oslo Anlaşmaları ile kurulan Filistin Yönetimi, sınırlı bir özerklik elde etti. Ancak bu süreçte yasa dışı yerleşim birimleri çoğaldı, Batı Şeria duvarlarla ve kontrol noktalarıyla parçalandı, Kudüs’ün kimliği adım adım değiştirildi. Gazze ise yıllarca abluka altında tutuldu ve sonunda yerle bir edildi.
Bugüne bakış: Gelinen nokta ve çıkarılacak ders
Bağımsızlık ilanından 38 yıl sonra Filistin’in ne sınırları, ne egemenliği, ne de güvenliği var. Uluslararası tanınma ve müzakere masaları, işgalin genişlemesini durduramadı. Aksâ meselesi, laik ve milliyetçi bir “toprak pazarlığı” olarak ele alındıkça, ümmetin gücü bu davadan uzaklaştırıldı; mesele yalnızca Filistinlilerin omuzlarına yüklendi.
Oysa Mescid-i Aksâ, Yüce Allah’ın “çevresini bereketli kıldığı” (İsrâ, 17/1) ve Resûlullah ﷺ’in ziyaret için yolculuk edilmesini tavsiye ettiği üç mescitten biridir (Buhârî, Fadlü’s-salât, 1; Müslim, Hac, 511). Bu yıldönümünün dersi şudur: Aksâ, yalnızca bir halkın değil, bütün ümmetin davasıdır. Kurtuluşu da kâğıt üzerindeki ilanlarla değil, ümmetin bu davaya bütünüyle sahip çıkmasıyla gelecektir.
Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Filistin” ve “İntifada” maddeleri; Filistin Bağımsızlık Bildirgesi (1988). Görsel: Kudüs’te Kubbetü’s-Sahre ve Mescid-i Aksâ alanı (Wikimedia Commons, Godot13, CC BY-SA 4.0).




Yorum yaz