Hicrî takvimde Cemâziyelevvel: 3 bin kişinin Bizans’a karşı durduğu Mûte Savaşı

Hicrî takvimde Cemâziyelevvel ayına girdik. Hicretin 8. yılında bu ayda (629), üç bin kişilik İslam ordusu, bugünkü Ürdün topraklarında bulunan Mûte’de kendisinden kat kat büyük Bizans ve müttefik Arap kuvvetleriyle karşılaştı. Mûte, Müslümanların Bizans’la ilk büyük çarpışması oldu.

Savaşın sebebi

Resûlullah ﷺ’in Busrâ valisine gönderdiği elçi Hâris b. Umeyr, Bizans’a bağlı Gassânîler tarafından öldürüldü. Elçilerin dokunulmaz sayıldığı bir dönemde bu olay, açık bir savaş ilanı anlamına geliyordu. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ, üç bin kişilik bir ordu hazırladı.

Üç komutan, üç şehit

Resûlullah ﷺ orduya Zeyd b. Hârise’yi komutan tayin etti; o şehit düşerse Ca’fer b. Ebû Tâlib’in, o da şehit düşerse Abdullah b. Revâha’nın komutayı almasını emretti. Kaynaklarda düşman kuvvetinin yüz bini aştığı aktarılır.

Savaşta üç komutan da sırayla şehit oldu. Bunun üzerine komutayı Hâlid b. Velîd aldı ve orduyu ustaca bir manevrayla büyük kayıp vermeden geri çekti. Resûlullah ﷺ, savaşın haberini Medine’de, gözlerinden yaşlar akarken ashabına bildirmiş ve Hâlid’i “Allah’ın kılıçlarından bir kılıç” olarak anmıştır (Buhârî, Megâzî, 44).

Bugüne bakış: Gelinen nokta ve çıkarılacak ders

Mûte’de üç bin kişi, bir elçinin kanı için dönemin süper gücünün karşısına çıkmaktan çekinmedi. Bugün ise iki milyara yaklaşan ümmetin gözü önünde Gazze’de binlerce çocuk öldürülüyor, Müslüman ülkeler kınama bildirilerinin ötesine geçemiyor. Sayı ve imkân hiç bu kadar çok olmamıştı; izzet ise hiç bu kadar az.

Mûte’nin dersi açıktır: Zafer sayıyla değil, imanla ve bir davaya sahip çıkma cesaretiyle gelir. Yüce Allah, “Nice az topluluk, Allah’ın izniyle çok topluluklara galip gelmiştir” buyurur (Bakara, 2/249). Hâlid b. Velîd’in geri çekilişi ise cesaretin akılla birleşmesi gerektiğini gösterir; ümmetin bugün ihtiyacı olan da hem bu cesaret hem de bu akıldır.

Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mûte Gazvesi” ve “Hâlid b. Velîd” maddeleri; İbn Hişâm, es-Sîre. Görsel: Ürdün’de Mûte savaş alanı (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0).