Tarihte bugün: Hz. Hüseyin Kerbelâ’da şehit edildi

Hicrî 10 Muharrem 61’de (10 Ekim 680), Resûlullah ﷺ’in torunu Hz. Hüseyin, Irak’ta Fırat kıyısındaki Kerbelâ’da ailesi ve yakınlarından yetmiş kadar kişiyle birlikte şehit edildi. İslam tarihinin en acı olaylarından biri olan Kerbelâ, ümmetin iç fitnesinin ne kadar ağır bir bedel ödettiğinin ibretlik bir örneğidir.

Olayın arka planı

Hz. Muâviye’nin vefatının ardından oğlu Yezîd’in halifeliği için biat alınmaya başlandı. Hz. Hüseyin bu biate yanaşmadı ve Mekke’ye geçti. Kûfe halkından gelen çok sayıda mektup, onu şehre davet ediyor ve destek vaat ediyordu. Hz. Hüseyin önce amcasının oğlu Müslim b. Akîl’i Kûfe’ye gönderdi.

Ancak Kûfe valiliğine getirilen Ubeydullah b. Ziyâd şehirde sıkı bir baskı kurdu; Müslim b. Akîl yakalanarak öldürüldü ve Kûfelilerin büyük kısmı verdikleri sözden döndü.

Kerbelâ’da şehadet

Yola çıkmış olan Hz. Hüseyin ve beraberindekiler Kerbelâ’da, Ömer b. Sa’d komutasındaki ordu tarafından kuşatıldı ve Fırat’ın suyuna ulaşmaları engellendi. 10 Muharrem günü yaşanan çarpışmada Hz. Hüseyin ve yanındakilerin büyük çoğunluğu şehit edildi. Ailesinden sağ kalan kadın ve çocuklar Dımaşk’a götürüldü.

Ehl-i sünnet âlimleri, Hz. Hüseyin’in mazlum olarak şehit edildiğinde ve onu öldürenlerin büyük bir zulüm işlediğinde ittifak etmiştir. Resûlullah ﷺ, “Hasan ve Hüseyin cennet gençlerinin efendileridir” buyurmuştur (Tirmizî, Menâkıb, 30). Bununla birlikte Ehl-i sünnet, bu acıyı matem ayinlerine ve sahâbeye dil uzatmaya dönüştürmeyi doğru bulmaz; musibet anında sabır ve “İnnâ lillâh ve innâ ileyhi râciûn” demek esastır.

Bugüne bakış: Gelinen nokta ve çıkarılacak ders

Kerbelâ’nın en büyük acısı, Müslüman kanının Müslüman eliyle akıtılmasıydı. Resûlullah ﷺ Vedâ Haccı’nda, “Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirlere dönmeyin” diye uyarmıştı (Buhârî, İlim, 43; Müslim, Îmân, 118). Bugün Suriye’de, Yemen’de, Sudan’da ve daha birçok beldede Müslümanlar yine birbirine silah doğrultuyor; düşmanları ise bu kavgayı uzaktan izleyip besliyor.

Kerbelâ’dan çıkarılacak ders, onu yeni bir ayrılık ve nefret sebebi yapmak değil; zulme rıza göstermemek, verilen sözde durmak ve ümmetin kanını en büyük emanet bilmektir. Kûfelilerin verdikleri sözü tutmayışı, bugün mazlum beldelere “yanınızdayız” deyip yalnız bırakan Müslüman dünyanın da aynasıdır.

Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hüseyin” ve “Kerbelâ Vak’ası” maddeleri; İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-Nihâye, h. 61 yılı olayları. Görsel: Kerbelâ, Alman seyyah Carsten Niebuhr gravürü, 1765 (Wikimedia Commons, kamu malı).