Başörtü mücadelesine mahkeme engeli: “İslam’dan olduğunu kanıtla!”

Hindistan’da 15 yaşındaki Müslüman öğrenci Sukaina Rizvi’nin okul üniformasıyla birlikte başörtüsü takma talebi, Allahabad Yüksek Mahkemesi tarafından reddedildi

Uttar Pradesh eyaletinin Prayagraj kentindeki Tagore Okulu’nda eğitim gören Rizvi, 6. sınıftan 10. sınıfa kadar başörtüsü takarak okula devam etti. Ancak 11. sınıfa geçtiğinde okul yönetimi güncellenen üniforma kurallarını gerekçe göstererek öğrenciden başörtüsünü çıkarmasını istedi.

Bunun üzerine genç öğrenci, annesi aracılığıyla mahkemeye başvurarak başörtüsüyle eğitimine devam etmesine izin verilmesini talep etti.

Rizvi, başörtüsünü yıllardır okulda taktığını ve okul yönetiminin daha önce buna itiraz etmediğini ortaya koymak amacıyla eski okul kimlik kartlarını ve önceki yıllara ait fotoğrafları da mahkemeye sundu. Ancak mahkeme, okulun geçmişte başörtüsüne izin vermiş olmasının öğrenci lehine kalıcı bir hukuki hak oluşturmadığına karar verdi. Hakimler, geçmişteki uygulamanın kuralların yeterince uygulanmaması veya okul yönetiminin “hoşgörüsü” nedeniyle gerçekleşmiş olabileceğini öne sürdü.

Mahkeme: Okul üniforma konusunda yetkili

Allahabad Yüksek Mahkemesi, özel ve devletten yardım almayan okulun öğrenciler için ortak bir üniforma belirleme yetkisine sahip olduğunu savundu. Mahkemeye göre üniforma kuralı ayrımcı olmadığı ve bütün öğrenciler açısından aynı şekilde uygulandığı sürece okulun kurumsal disiplin ve kimliği korumak amacıyla belirlediği kıyafet kurallarına müdahale edilmesi için yeterli hukuki gerekçe bulunmuyor.

Ancak kararın en tartışmalı kısmı başörtüsünün dini niteliği üzerinden yapılan değerlendirme oldu.

Hindistan Anayasası’nın 25. maddesi, vicdan özgürlüğünün yanı sıra kişilerin dinlerini açıklama, uygulama ve yayma özgürlüğünü güvence altına alıyor. Rizvi’nin tarafı da başörtüsünün bu koruma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Sözde mahkeme ise öğrencinin başörtüsünün dinin vazgeçilmez bir uygulaması olduğunu kanıtlayacak “yeterli dini veya hukuki delil sunmadığı” sonucuna vardı.

Hindistan’da başörtüsü

Allahabad Mahkemesi kararında, Karnataka Yüksek Mahkemesi’nin 2022 yılında başörtüsü konusunda verdiği karara da atıfta bulunuldu. Karnataka Mahkemesi de başörtüsünün İslam’ın vazgeçilmez dini uygulamalarından biri olduğu iddiasını kabul etmemiş ve devlet okullarındaki üniforma düzenlemelerini desteklemişti.

Ancak Karnataka kararı daha sonra Hindistan Yüksek Mahkemesi’ne taşındı. Yüksek Mahkeme’deki iki yargıç, 2022’de davada farklı görüşlere vardı ve mesele böylece kesin bir çoğunluk kararıyla sonuçlanmadı.

Üstelik Hindistan Yüksek Mahkemesi’nin 2024 yılında Bombay’daki bir kolej tarafından uygulanan başörtüsü yasağına ilişkin verdiği ara karar da başörtüsü tartışmasının henüz tamamen kapanmadığını gösteriyor. Yüksek Mahkeme, söz konusu yasakla ilgili olarak başörtüsünü de kapsayan düzenlemenin uygulanmasını geçici olarak durdurmuştu.

Kaynak: Mira Haber