Batı Afrika’da onlarca yıldır süren toprak ve kimlik çatışmalarının ortasında, az sayıda isim Iyad Ag Ghali kadar çok anlam yüklü. Aynı kişi hakkında müzisyen, kabileci önder, silahlı hareket kurucusu ve bölgesel güç dengeleri üzerinde etkili bir figür denilebilir.
Ag Ghali, Mali’nin kuzeyinde, Fransız sömürge yönetiminin derin izler bıraktığı bir coğrafyada Tuareg kabilesi içinde yetişti. Bağımsızlık sonrasında da süren ekonomik dışlanma ve toprak uyuşmazlıkları, bu bölgede silahlı direnişin sürekli bir zemin bulmasına yol açtı. Ag Ghali bu kesimlerin en tanınan seslerinden biri oldu önce müzikle, sonra silahla.
“Ag Ghali’nin biyografisi aslında Mali’nin biyografisi sömürge sonrası çözümsüz kalan her sorunun bir yansıması.”
Grammy ödüllü blues-rock grubu Tinariwen ile müzik yaptığı dönem, onun yalnızca bir sanatçı olmadığının da göstergesiydi. Grup, çöl yaşamını ve Tuareg kimliğini küresel bir kitleye taşıdı. Ag Ghali bu dönemde söz yazdı; ancak sahne ışıklarından çok siyasi ve askeri gelişmelerin içinde kaldı.
Libya’da Kaddafi yönetimiyle kurduğu ilişkiler, ona Pan-Afrikanist ve İslamcı çizgide askeri bir eğitim ortamı sağladı. 1982’de Lübnan’da, ardından Çad’da çatışmalara katıldı. Bu deneyimler, ilerleyen yıllarda kurucusu olduğu Ensaruddin hareketinin ideolojik temellerini şekillendirdi.
Mart 2017’de Ensaruddin, bölgedeki üç başka silahlı grupla birleşerek Cemaat Nusret el İslam vel Müslimin’i kurdu. Yapı, El Kaide ve Taliban liderliğiyle ideolojik bağ kurduğunu açıkladı. Ag Ghali, birleşik yapının başına getirildi.
Batılı hükümetler ve BM, CNİM’i terör örgütü olarak tanımlamaktadır. Öte yandan bölge araştırmacıları, Ag Ghali’nin nüfuzunu salt ideolojik değil, köklü kabilevi ağlara ve onlarca yıllık kişisel ilişkilere dayalı olarak da değerlendiriyor.
Kaynak: Mira Haber
Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.