Tepkiler yine kulak ardı: İsrail’in “Afrika şubesi”, işbirliğini genişletiyor!

Katil İsrail ile soykırım işbirlikçisi Fas arasındaki askerî ve güvenlik iş birliği yeni bir aşamaya taşınıyor

İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Amir Baram başkanlığındaki üst düzey İsrail heyeti, 9 Kasım’da Fas’ın başkenti Rabat’a giderek Fas’ın askerî ve güvenlik kurumlarının üst düzey yetkilileriyle bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Temaslarda iki ülke arasındaki askerî iş birliğinin genişletilmesi, İsrail savunma sanayisi ürünlerinin Fas’a ihracatının artırılması ve ortak savunma projelerinin geliştirilmesi ele alındı.

Fas Ulusal Savunma İdaresinden Sorumlu Bakan Delegesi Abdellatif Loudiyi ve Fas Kraliyet Silahlı Kuvvetleri Genel Müfettişi Korgeneral Mohammed Berrid ile görüşen İsrail heyeti, ayrıca Fas Kraliyet Sarayı ve güvenlik kurumlarının üst düzey temsilcileriyle temaslarda bulundu. Fas makamlarının açıklamasına göre görüşmeler, Kral VI. Muhammed’in talimatları doğrultusunda gerçekleştirildi.

SİLAH TİCARETİNDEN ORTAK ÜRETİME!

Görüşmelerin en dikkat çekici başlıklarından birini savunma sanayisi oluşturdu. İşgalci Savunma Bakanlığı, soykırımcı savunma şirketlerinin Fas’ta ortak girişimler ve sanayi anlaşmaları aracılığıyla yerel savunma sanayisinin geliştirilmesine katkıda bulunduğunu açıkladı. Böylece iş birliği, yalnızca Siyonist İsrail’den hazır silah sistemleri satın alınmasının ötesine geçerek Fas’ta üretim altyapısı oluşturulmasını da kapsıyor.

Taraflar arasında askerî teknoloji transferi, siber güvenlik, personel eğitimi, savunma ekipmanlarının tedariki ve askerî bilgi paylaşımı gibi konular da gündeme geldi. Ayrıca iki ülkenin savunma kurumları arasındaki gizli bilgilerin ve askerî malzemelerin korunmasına yönelik mekanizmaların geliştirilmesi üzerinde duruldu.

İsrail’in Fas’taki askerî varlığını kurumsallaştırma adımları da dikkat çekiyor. Rabat’ta kalıcı askerî ataşelik ofisi açılmasıyla iki ülke arasındaki askerî temasların sürekli bir mekanizma üzerinden yürütülmesi hedefleniyor. İsrail’in Fas’taki ilk kalıcı savunma ataşesi Albay Sharon Itach da bu yapılanmanın başında bulunuyor.

500 MİLYON DOLARLIK HAVA SAVUNMA ANLAŞMASI VE İHA TEDARİKLERİ

Katil İsrail ile soykırım ortağı Fas arasındaki askerî yakınlaşma yeni başlamadı. İki ülke, Aralık 2020’de diplomatik ilişkilerini normalleştirme kararı almış, Kasım 2021’de ise dönemin İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz’ın Rabat ziyareti sırasında resmî savunma iş birliği mutabakatı imzalamıştı. Söz konusu anlaşma, İsrail’in bir Arap ülkesiyle imzaladığı ilk resmî savunma iş birliği mutabakatı olarak duyurulmuştu.

Bu sürecin ardından Fas, İsrail savunma sanayisinin önemli müşterilerinden biri hâline geldi. 2022 yılında İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii tarafından geliştirilen Barak MX hava ve füze savunma sisteminin Fas’a satışını kapsayan, 500 milyon doların üzerinde olduğu bildirilen bir anlaşma gündeme geldi. Fas’ın İsrail üretimi Heron insansız hava araçları ve farklı gözetleme teknolojileriyle de ilgilendiği, çeşitli savunma kaynaklarında aktarıldı.

Askerî ilişkiler tatbikat ve eğitim faaliyetleriyle de genişletildi. İsrail askerleri 2023 yılında Fas’ta düzenlenen ABD öncülüğündeki African Lion askerî tatbikatına katıldı. İki ülkenin askerî yetkilileri arasında üst düzey ziyaretler ve ortak çalışmalar gerçekleştirildi. Ocak 2026’da ise Tel Aviv’de düzenlenen Ortak Askerî Komisyonun üçüncü toplantısında 2026 yılı ortak askerî çalışma planı imzalandı.

İsrail-Fas yakınlaşmasının önemli bir siyasi boyutu da bulunuyor. 2020’deki normalleşme sürecinde ABD yönetimi, Fas’ın Batı Sahra üzerindeki egemenlik iddiasını tanıdığını açıklamıştı. Fas açısından son derece kritik olan bu gelişme, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasında belirleyici unsurlardan biri olmuştu.

Fas, İsrail ile askerî ilişkilerini geliştirerek savunma kapasitesini artırmayı ve modern askerî teknolojilere erişimini genişletmeyi hedefliyor. İsrail ise bu ortaklık sayesinde Kuzey Afrika’daki güvenlik ve savunma ilişkilerini güçlendirmenin yanı sıra savunma sanayisi ihracatına yeni bir pazar kazandırıyor.

HALKIN TEPKİSİNE RAĞMEN İSRAİL’LE İŞ BİRLİĞİ SÜRÜYOR

İki ülke arasındaki yakınlaşmanın en dikkat çekici yönlerinden biri ise Fas kamuoyundaki tepkiler. Gazze’deki savaşın ardından İsrail ile normalleşmeye karşı çıkan gösteriler ülkede yeniden gündeme geldi. Filistin’e destek veren sivil toplum kuruluşları ve çeşitli siyasi çevreler, Fas yönetimine İsrail’le diplomatik ve askerî ilişkileri sonlandırma çağrısında bulunuyor.

Al Jazeera’nın aktardığı bir kamuoyu araştırmasında, ankete katılan Faslıların yüzde 89’unun soykırım suçlusu İsrail’in tanınmasına karşı çıktığı, yalnızca yüzde 6’sının destek verdiği bildirilmişti. Buna rağmen Fas yönetimi, İsrail’le askerî, diplomatik ve ekonomik ilişkilerini geliştirmeyi sürdürüyor.

Kaynak: Mira Haber