“NATO’dan tiksiniyorum” demişti; Trump’ın yeni rotası Ankara zirvesi!

ABD Başkanı Trump, sürpriz bir kararla Türkiye’de düzenlenecek NATO zirvesine katılmak istediğini bildirdi

Aylar önce NATO’dan çekilmeyi ciddi şekilde değerlendirdiğini söyleyerek ittifakı hedef alan ABD Başkanı Donald Trump’ın, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne katılmayı planladığı ortaya çıktı. Bazı kaynaklar, Trump’ın bu niyetini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a doğrudan ilettiğini aktardı.

Middle East Eye‘ın ulaştığı bilgilere göre Trump, 20 Mayıs’ta Erdoğan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Ankara’ya gelerek zirveye katılmayı planladığını söyledi. Bu açıklama, Trump’ın yalnızca birkaç hafta önce NATO’ya yönelik sert eleştirilerde bulunmasının ardından geldi.

Nisan ayında yaptığı açıklamada NATO’dan çekilme ihtimalini ciddi şekilde düşündüğünü belirten Trump, ittifaktan “iğrendiğini” söylemiş ve Avrupa’da büyük endişeye yol açmıştı. Ancak son görüşmelerde kullandığı dilin daha farklı olduğu belirtiliyor.

“Erdoğan ile Trump birçok defa görüştü”

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da hafta sonu yaptığı açıklamada Erdoğan ile Trump’ın son bir ay içerisinde birden fazla kez görüştüğünü belirterek, bu görüşmelerin hiçbirinde Trump’ın zirveye katılmayacağı yönünde bir ifade kullanmadığını söyledi.

Diplomatik kulislerde konuşulan bir diğer ihtimal ise iki liderin zirve öncesinde ABD’de bir araya gelmesi. Bazı kaynaklara göre Erdoğan, 25 Haziran’da Los Angeles’ta oynanacak ABD-Türkiye Dünya Kupası karşılaşmasını yerinde takip etmeyi değerlendiriyor.

Konuya yakın kaynaklar, Erdoğan’ın geçmişte de milli takım maçlarını yakından takip ettiğini ve Los Angeles’a gitmesi halinde Trump ile görüşme gerçekleştirmeyi, hatta maçı birlikte izlemeyi isteyebileceğini ifade ediyor. Ancak böyle bir ziyaret konusunda henüz kesinleşmiş bir karar alınmış değil.

Trump’ın Türkiye ziyaretini bu kez gerçekleştirmesi de bekleniyor. Erdoğan, Trump’ın hem ilk hem de ikinci başkanlık dönemlerinde Washington’a gitmiş, Trump da buna karşılık olarak Türkiye’yi ziyaret edeceğine dair söz vermişti. Ankara’daki zirve, bu ziyaret için uygun bir fırsat olarak görülüyor.

“Değişiklik yaşanabilir”

Bununla birlikte Amerikalı ve Avrupalı yetkililer, Trump’ın dış politika kararlarında ani değişiklikler yapabilmesi nedeniyle hiçbir planın kesinleşmiş sayılamayacağını vurguluyor. Nitekim Trump, bu yılın başından bu yana Avrupa güvenliği konusunda çelişkili mesajlar verdi.

Bir taraftan Avrupa’dan 5 bin Amerikan askerinin çekilmesi talimatını verirken, birkaç hafta sonra aynı sayıda askerin Polonya’ya gönderileceğini açıklamıştı. Bu belirsizlik nedeniyle Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi Avrupa başkentlerinde son derece kritik bir toplantı olarak görülmeye başlandı.

Bir Avrupalı yetkili, Trump’ın zirveye katılması halinde toplantının oldukça gergin geçebileceğini belirterek, “Gelirse sert tartışmalar ve büyük gerilimler yaşanabilir. Ancak gelmemesi durumunda bu, ittifakın geleceği açısından çok daha ağır sonuçlar doğurabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Bazı Avrupalı diplomatlar ise Ankara Zirvesi’nin onlarca yılın en önemli NATO toplantısı olabileceğini düşünüyor. Bunun temel nedeni, Washington’dan gelen mesajların ABD’nin gelecekte Avrupa’yı dış tehditlere karşı koruma konusundaki geleneksel rolünü sorgulatması.

“NATO hakkında Trump’ı ikna edecekler”

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile çok sayıda Avrupa liderinin, Trump’ı transatlantik güvenlik açısından NATO’nun vazgeçilmez olduğuna ikna etmeye çalışması bekleniyor. Ancak Avrupa’da farklı bir görüş de giderek güç kazanıyor.

Bazı diplomatlar, Trump döneminde başlayan sürecin geri döndürülemeyecek bir noktaya ilerlediğini ve artık asıl meselenin ABD’nin Avrupa’dan çekilip çekilmeyeceği değil, bunun nasıl gerçekleşeceği olduğunu düşünüyor.

Bu çevrelere göre Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı zirvede müttefiklerin önceliği, Washington’dan ani ve kaotik bir çekilme yerine yıllara yayılmış, planlı bir geri çekilme takvimi talep etmek olacak.

Temmuz ayında Ankara’da yapılacak zirve, bu nedenle yalnızca rutin bir NATO toplantısı değil; ittifakın geleceğinin, ABD’nin Avrupa’daki rolünün ve transatlantik güvenlik mimarisinin yeniden şekillenebileceği bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Kaynak: Mira Haber, MEE