İsrail’e ‘normalleşme’ daveti mi? Fidan’ın açıklaması tartışma başlattı!

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Japonya merkezli Nikkei Asia’ya verdiği röportajda kullandığı ifadeler, Gazze’de İsrail saldırılarının tüm şiddetiyle devam ettiği bir dönemde kamuoyunda tartışmalara yol açtı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, katil İsrail ile normalleşmeyi konu alan açıklamalarında, öncelikle Türkiye ve İsrail’in geçmişteki ilişkilerine değindi. “Türkiye ve İsrail 1949’dan beri diplomatik ilişkilere sahip. 10 milyar dolarlık bir ticaretimiz vardı,” diyen Fidan’ın bu sözleri, “İsrail’in bu zamana kadar yaptığı tüm soykırımları, bir ticaret anlaşması mı unutturdu?” yorumlarına sebep oldu.

Röportajda Ortadoğu için yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisi öneren Fidan, “Bölgedeki bütün ülkeler birbirlerinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve güvenliğine bağlılık göstermeli” dedi. Son yıllarda yaşanan savaşlar ve krizlerin ardından bölgede yeni bir dönemin başlayabileceğini savunan Fidan, bunun için “altın bir fırsat” bulunduğunu söyledi.

Türkiye’nin öngördüğü yapının Pakistan, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Körfez ülkelerini kapsayabileceğini belirten Fidan, “Şartlar normale döndüğünde belki İran da bunun bir parçası olabilir” ifadelerini kullandı.

Ancak en dikkat çekici açıklama katil İsrail hakkında geldi. Fidan, “Eğer İsrail 1967 sınırları temelinde bir Filistin devletini tanırsa, o zaman İsrail de bu mekanizmanın bir parçası olabilir” diyerek gelecekte Tel Aviv yönetiminin de söz konusu bölgesel yapıya dahil olabileceğini söyledi. Fakat bilindiği üzere İsrail’in kuruluş sebebi, bu topraklarda herhangi bir Filistin devletinin oluşmamasını sağlamak.

Bu dönemde konu “normalleşme” mi?

Bu sözler, Gazze’de binlerce Filistinlinin hayatını kaybetmeye devam ettiği, açlık ve kuşatmanın sürdüğü, İsrail’in Batı Şeria’daki işgal politikalarını genişlettiği bir dönemde kamuoyunda rahatsızlık oluşturdu. Sosyal medyada ve çeşitli çevrelerde yapılan değerlendirmelerde, İsrail halen Filistinlilere yönelik saldırılarını sürdürürken Tel Aviv’e ileride bölgesel entegrasyon ve normalleşme kapısının açık tutulduğuna dair mesaj verilmesinin yanlış olduğu ifade edildi.

Eleştirilerde, İsrail’e gelecekte bölgesel mekanizmalara katılım imkanı sunulmasından söz etmek yerine, Filistin’deki saldırılar son bulana kadar İsrail’in siyasi ve diplomatik açıdan daha fazla yalnızlaştırılmasını hedefleyen açıklamaların beklendiği vurgulandı.

Birçok kişi, Gazze’deki yıkım devam ederken normalleşme senaryolarının gündeme getirilmesinin kamu vicdanında hayal kırıklığı oluşturduğunu dile getirdi.

“İsrail ‘maalesef’ hep bir düşmana ihtiyaç duyuyor”

Fidan röportajında ayrıca İsrail’in bölgedeki politikalarını da eleştirdi. Bazı İsrailli siyasetçilerin Türkiye’yi gelecekteki tehdit olarak göstermesine değinen Fidan, “İsrail iç siyasetinde maalesef sürekli bir düşmana ihtiyaç duyuluyor” dedi.

İsrail’in güvenlik kaygılarının ötesinde hareket ettiğini savunan Fidan, Gazze, Batı Şeria, Suriye ve Lübnan’daki faaliyetlere işaret ederek, “Uluslararası toplum İsrail’in bölgesel istikrarı daha fazla bozmasını engellemeli” çağrısında bulundu.

Bakan Fidan ayrıca, Gazze savaşı öncesinde Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacmini yeniden hatırlatarak, İsrail’in Filistinlilere yönelik saldırılarını durdurması ve Gazze’ye insani yardım girişine izin vermesi halinde ilişkilerin yeniden normalleşebileceği mesajını verdi.

Filistin meselesinin çözülmesinin İsrail’in güvenliğini de artıracağını savunan Fidan, “Bu sorun çözülürse İsrail’in güvenliği de bölge ülkeleri tarafından çok daha güçlü şekilde desteklenir” ifadelerini kullandı.

Gazze’de bombardımanlar, kuşatma ve insani felaket devam ederken gelen bu açıklamalar, önümüzdeki günlerde hem siyasi çevrelerde hem de kamuoyunda tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor. Özellikle İsrail’in halen saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde, gelecekteki normalleşme ve işbirliği ihtimallerinin gündeme taşınması, ciddi soru işaretlerine yol açmış durumda.

Kaynak: Mira Haber