İşgalci İsrail’den sözde Somaliland yönetimi ile ilk temas!

Katil İsrail’in Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İsrail’in Somali’den tek taraflı olarak ayrılan Somaliland yönetimini resmen tanımasının ardından bölgeye giden ilk üst düzey İsrailli yetkili oldu

Ziyaret kapsamında Saar’ın, Somaliland Cumhurbaşkanı Abdirahman Muhammed Abdullahi ile bir araya geldiği ve başkent Hargeisa’daki Cumhurbaşkanlığı sarayında gün içinde ortak bir basın toplantısı düzenlemelerinin planlandığı bildirildi.

İsrailli diplomatik kaynaklar, i24 News’e yaptıkları açıklamada bu ziyaretin sembolik olmanın ötesinde olduğunu, Tel Aviv yönetiminin Somaliland’la siyasi, diplomatik ve stratejik ilişkileri derinleştirmeyi hedeflediğini aktardı. Buna karşın İsrail Dışişleri Bakanlığı, ziyarete ilişkin resmi bir açıklama yapmış değil.

Sözde Somaliland devleti

İsrail, 26 Aralık’ta aldığı kararla Somaliland’ı resmen tanıyan dünyadaki ilk ülke olmuştu. Somaliland, Somali’ye bağlı olmasına rağmen uzun yıllardır fiilen özerk bir yapı olarak varlığını sürdürüyor ve geçmişte Britanya himayesi altında bulunuyordu.

Bu kararın açıklanmasının hemen ardından Somaliland’da tepkiler yükseldi. Başkent Hargeisa’nın yaklaşık 50 kilometre batısındaki Boroma kentinde sokağa çıkan kalabalıklar, Filistin bayrakları taşıyarak “Özgür Filistin” sloganları attı.

Sosyal medyaya yansıyan görüntüler, İsrail’le kurulan yakın temasın toplumun tüm kesimlerinde karşılık bulmadığını ortaya koydu.

İsrail’in tanıma kararından önce, Somaliland yönetiminin İsrail’e askeri üs izni verme karşılığında diplomatik tanınma ve ekonomik yatırımlar talep ettiği yönünde iddialar basına yansımıştı. Temmuz ayında Atlantic Council tarafından yayımlanan bir analizde, İsrail-Somaliland ilişkilerinin özellikle ABD ve İsrail açısından stratejik bir fırsat sunduğu savunulmuştu.

Körfezin anahtarı İsrail’e verildi

Eski İsrail askeri istihbarat araştırmacısı Amit Yarom, söz konusu yazıda Aden Körfezi ve Kızıldeniz hattının küresel ticaret açısından kritik bir geçiş noktası olduğunu vurgulayarak, korsanlık, silah kaçakçılığı ve Eş-Şebab ile Husiler gibi silahlı grupların bölgeyi küresel güçlerin odağına taşıdığını ifade etmişti. Ayrıca dünya deniz ticaretinin yaklaşık üçte birinin bu koridordan geçtiği biliniyor.

Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’ne yakın sosyal medya hesaplarında, Abu Dabi’nin İsrail’in ardından Somaliland’ı tanımaya hazırlandığı, bu adımın Hindistan, Etiyopya ve Kenya tarafından da takip edilebileceği öne sürüldü. Ancak Hindistan hükümetine danışmanlık yapan bir yetkili, Yeni Delhi’nin şu aşamada Somaliland’ı tanıma gibi bir planının olmadığını söyledi.

Berbera Limanı tartışmaları

Somaliland’ın stratejik Berbera Limanı, uzun süredir bölgesel ve küresel güçlerin radarında. Nitekim 2017 yılında Somaliland yönetimi, Birleşik Arap Emirlikleri’ne Berbera Limanı’nda askeri üs kurma izni vermişti. Bu üs, Yemen’deki iç savaş kapsamında Husilere karşı yürütülen operasyonlarda kritik bir rol üstlendi.

Bir dönem BAE’nin bu anlaşmadan vazgeçtiği yönünde haberler çıksa da, son uydu görüntüleri Berbera’da gelişmiş askeri altyapının inşa edildiğini ortaya koydu. Modern bir askeri liman, derin su iskelesi ve büyük savaş gemilerinin yanaşabileceği tesislerin faal olduğu görülüyor.

Berbera, Aden Körfezi ve Kızıldeniz çevresinde oluşturulan ve küresel ticaret yollarını kontrol etmeyi amaçlayan BAE üs zincirinin önemli halkalarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu üs ağının, İsrail ve ABD’nin desteğiyle şekillendiği ifade ediliyor. Liman, daha önce Sudanlı savaşçıların Yemen’e sevkinde de kullanılmıştı.

Mart ayında Somaliland, Mogadişu’daki merkezi Somali hükümetinin Berbera Limanı ve hava üssünün kontrolünü ABD’ye devretme girişimini reddetmişti. Ancak Temmuz ayının sonunda Cumhurbaşkanı Abdirahman, tutumunda değişikliğe giderek ABD’ye Berbera’da askeri üs kurulmasına açık olduklarını duyurdu.

Abdirahman, bu adımın uluslararası tanınma hedefinin bir parçası olduğunu, ayrıca lityum başta olmak üzere değerli maden kaynaklarına erişim teklifinin de masada bulunduğunu açıkladı.

Kaynak: Mira Haber, MEE