İran ekonomisi tarihi dibi gördü: Doların karşılığı milyonlara denk oldu

İran ekonomisi, ülkede baş gösteren sıkıntılar sonucu son yılların değil, tarihinin en ağır krizlerinden biriyle karşı karşıya

İran riyali, serbest piyasada 1 ABD doları yaklaşık 1 milyon 510 bin riyal seviyesine gelerek tarihi dip noktasını gördü. Bu çöküş, yalnızca ekonomik bir dalgalanma değil; siyasi, askeri ve toplumsal bir alarm niteliği taşıyor.

Piyasalardaki çöküşün arkasında, ABD’nin artan baskısı, yaptırımların ağırlaşması ve bölgede olası bir askerî müdahale ihtimaline dair endişeler bulunuyor. Bu senaryolar, İran halkı ve yatırımcılar arasında büyük bir güvensizlik oluşturdu.

Yaşanan panik havasıyla birlikte halk, riyali terk ederek dolar, euro ve altın gibi “güvenli limanlara” yöneldi. İran Merkez Bankası’nın piyasaya yüklü miktarda dolar sürmesine rağmen bu hamleler düşüşü durdurmaya yetmedi.

Bir yılda %80 değer kaybetti

İran riyali, geçtiğimiz yıl haziran ayında yaklaşık dolar başına 800 bin riyal seviyesindeydi. Bugün gelinen noktada riyal, dolar karşısında neredeyse iki katına yakın değer kaybetmiş durumda. Uzmanlar bu düşüşün “kontrol edilebilir olmaktan çıktığını” belirtiyor.

Ekonomik krizin bir diğer yansıması ise İran Borsası oldu. Tahran Borsası, üst üste dördüncü işlem gününde de düşüş kaydetti. Yerli yatırımcılar hisse senetlerinden hızla çıkarken, yabancı sermaye ise ülkeden tamamen uzak duruyor.

Hayat pahalılığı patladı

Riyaldeki çöküş, en ağır darbeyi gıda ve temel tüketim ürünlerinde vurdu. İthalata bağımlı ürünlerin fiyatları fırlarken, halkın alım gücü hızla eriyor. Birçok şehirde esnaf kepenk kapattı, pazarlarda protestolar başladı.

Bazı bölgelerde ekonomik protestolara güvenlik güçlerinin sert müdahalesi yaşandığı, çok sayıda kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor.

Uzmanlara göre İran’daki mevcut tablo yalnızca ekonomik değil; rejimin yönetim kapasitesini de sorgulatan çok boyutlu bir kriz anlamına geliyor. Döviz krizi, enflasyon, işsizlik ve toplumsal huzursuzluk bir araya gelerek ülkeyi tehlikeli bir eşiğe sürüklüyor.

İran’da bugün yaşananlar, yaptırımların, yanlış ekonomi politikalarının ve dış gerilimlerin birleştiği bir çöküş zinciri olarak değerlendiriliyor. Riyalin serbest düşüşü durdurulamazsa, ülke çok daha ağır sosyal patlamalara sahne olacak gibi görünüyor.

Kaynak: Mira Haber