“İnsanları evlerin içinde yaktılar”: Çeçenistan’daki Samaşki katliamı

7‑8 Nisan 1995’te Rus işgal güçlerinin Çeçenistan’ın Samaşki köyünde gerçekleştirdiği katliam, insanlık tarihine bir başka kara leke olarak geçti

1995 yılının 7-8 Nisan tarihlerinde, Birinci Çeçen Savaşı sırasında Rusya İçişleri Bakanlığı’na bağlı OMON ve MVD birimleri, Çeçenistan’daki Samaşki köyünde geniş çaplı bir “temizlik operasyonu” başlattı. Operasyon sabah erken saatlerde köy çevresinin çevrilmesiyle başladı.

Rus birlikleri, köyün tüm sokaklarını ve evlerini sistematik olarak taramaya başladı. Silahsız sivillerin bulunduğu evlerin kapılarına doğrudan ateş açıldı. İnsanlar evlerinin içinde öldürüldü. Hanelere el bombaları atıldı.

Evler, içinde kimsenin bile çıkmasına izin verilmeden yakıldı; insanlar yanmış evlerin enkazında öldü. Bodrumlara saklananların üzerine el bombaları atıldı, çaresizce kaçmaya çalışanlar sokak ortasında vuruldu. Her köşe ve her koridor, bir insanlık suçunun somutlaşmış hali olarak kalabalık hafızalara kazındı.

Köydeki birçok kişi, bombardımandan kaçmak için bodrumlara ve sığınaklara saklandı. Rus askerleri bu bodrumlara girerek kapıları kırdı ve içerideki insanları kurşuna dizdi ya da el bombalarıyla öldürdü. Sokaklarda kaçmaya çalışan siviller de silahlarla hedef alındı.

Evlerden yükselen dumanlar, kurşun sesleri ve patlamalar tüm köyü sardı. Rus birlikleri, Samaşki’nin büyük bölümü tahrip olana kadar baskını sürdürdü.

Yüzlerce kişi katliam kurbanı oldu

Sayısız uluslararası gözlemci ve insan hakları örgütünün raporları, ölü sayısını en az 100’den fazla, bazı kaynaklarda 200-300 civarına kadar doğruladı. Ölenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlılar bulunuyordu.

Olayın ardından köy günlerce dış dünyaya kapatıldı. Yaralıların tıbbi yardım alması engellendi; Kızılhaç gibi yardım kuruluşlarının köye ulaşması haftalar sürdü. Yaralılar, çaresizlik içinde hayatını kaybetti. Her geçen gün yeni cesetler, yanmış evler ve ruhları paramparça olmuş aileler ortaya çıktı.

Rus makamları ise bu vahşeti perdelemek için derhal devreye girdi. Resmi açıklamalarda ölenlerin çoğu “militan” olarak nitelendirilirken, sivillerin hedef alındığı, masum insanların sistematik olarak yok edildiği gerçeği inkar edildi. Bağımsız soruşturmalar ya bloke edildi ya da sonuçsuz bırakıldı. Hiçbir önemli askeri ya da siyasi sorumlu ciddi bir yargılamayla karşılaşmadı.

Samaşki’deki saldırı operasyonunun ardından kimse bu olaylardan resmi olarak sorumlu tutulmadı; hiçbir asker veya komutan uluslararası ya da yerel mahkemelerde yargılanmadı. Uluslararası hukuk nezdinde savaş suçu ve insanlığa karşı suç sayılan bu eylemler için hiçbir hesap sorulmadı.

Samaşki katliamı, Birinci Çeçen Savaşı’nın en karanlık sayfalarından biri olarak kaldı. Rusya’nın adeta yanına kalan bu katliamın mimarları ise halen yaşamlarını hiçbir şey olmamış gibi sürdürüyor.

Kaynak: Mira Haber