Çocuklara yönelik cezalar kökten değişiyor: Ağır müebbet düzenlemesi!

AK Parti, çocuklara yönelik ceza sisteminde köklü değişiklikler öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu

Teklif yasalaşırsa, 15-18 yaş arasındaki çocuklar bazı ağır suçlarda yetişkinlerle aynı cezalarla yargılanabilecek ve hakim, gerekli şartların oluştuğu kanaatine varırsa yaş indirimi uygulamadan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verebilecek.

Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde değişiklik öngören teklif, özellikle kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında mevcut çocuk ceza rejimini önemli ölçüde değiştiriyor. Hâkim, suçun işleniş biçimi, failin kastının yoğunluğu, suçun amacı ve çocuğun daha önce suç işleyip işlemediği gibi kriterleri dikkate alarak yaş nedeniyle uygulanan ceza indirimini kaldırabilecek.

Böylece 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında doğrudan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesinin önü açılacak.

“Çocuk dokunulmazlığı” algısı bitiyor

Düzenleme yalnızca 15-18 yaş grubunu kapsamıyor. 12-15 yaş arasındaki çocuklar için de özellikle kasten öldürme ve ağır yaralama suçlarında uygulanan ceza indirimlerinin daraltılması öngörülüyor. Böylece bu yaş grubundaki çocukların da mevcut sisteme kıyasla daha ağır yaptırımlarla karşılaşması mümkün hale gelecek.

Kanun teklifi, çocuklara verilen hapis cezalarının alt ve üst sınırlarını da yükseltiyor. Hükümet, bu değişikliklerle ağır suçlarda caydırıcılığı artırmayı hedeflediğini belirtirken, teklif çocuk adalet sisteminde uzun yıllardır uygulanan yaş temelli koruma yaklaşımında önemli bir değişiklik anlamına geliyor.

Teklifte infaz sistemine ilişkin dikkat çeken düzenlemeler de yer alıyor. Buna göre çocuk hükümlüler artık doğrudan çocuk eğitim evlerine gönderilmeyecek.

Öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumuna alınacak, daha sonra iyi halli olduklarına karar verilmesi halinde eğitim evine sevk edilebilecekler. Ayrıca çocukların suç türü, yaşı, cinsiyeti ve fiziksel gelişimleri dikkate alınarak farklı bölümlerde barındırılması planlanıyor.

Tekerrür halindeki uygulama da değişiyor

Tekerrür hükümlerinde de önemli bir değişiklik öngörülüyor. Mevcut sistemde çocuklar açısından 18 yaş sonrası dikkate alınan tekerrür uygulaması, yeni düzenlemeyle 15 yaşına indiriliyor. Böylece 15 yaşından itibaren işlenen bazı suçlar, ileride verilecek cezaların ağırlaşmasına neden olabilecek.

İnfaz hesabında da değişiklik yapılacak. Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma gibi ağır suçlarda çocukların cezaevinde geçirdiği süreye ilişkin mevcut avantajlar kaldırılıyor. Bu suçlarda geçirilen her gün yalnızca bir gün olarak hesaplanacak.

Teklif, ailelere yönelik yaptırımları da sertleştiriyor. Çocuğun bakım, eğitim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen anne ve babalara verilen cezaların artırılması öngörülüyor. Eğer bu ihmal sonucunda çocuk kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlerse ebeveynlere verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılabilecek.

Silah güvenliğine ilişkin yeni hükümler de teklifte yer aldı. Silahını gerekli güvenlik önlemlerini almadan muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi planlanıyor.

Kesici ve delici aletlerle ilgili de yeni yasaklar getiriliyor. 18 yaşından küçüklere bıçak satılması, çocukların bıçak satın alması ve bu tür aletleri taşıması yasaklanacak. Kurallara aykırı davrananlar hakkında idari yaptırım uygulanacak.

“Suça sürüklenen çocuk” kalkıyor

Kanun teklifinde yalnızca cezalar değil, çocuk adalet sistemindeki terminoloji de değiştiriliyor. Mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesinin kullanılması öngörülüyor. Gerekçe olarak ise hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan çocuklar açısından masumiyet karinesinin güçlendirilmesi gösteriliyor.

Bunun yanında ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için sosyal hizmet, bağımlılıkla mücadele, dijital risklerden korunma, çevre bilinci ile eğitim ve kütüphane odaklı yeni yönlendirme tedbirleri de hayata geçirilecek.

TBMM’ye sunulan teklifin önümüzdeki günlerde Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi, ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Özellikle 15-18 yaş grubundaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesinin önünü açan düzenleme, hukuk çevrelerinde ve çocuk hakları alanında yeni bir tartışma başlatmış durumda.

Kaynak: Mira Haber