ABD’den IŞİD brifingi: “ABD’nin istikrarı, Suriye’nin istikrarıdır!”

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Charles Bradford Cooper II, ABD Senatosu Silahlı Kuvvetler Komitesi’ne sunduğu kapsamlı brifingde, Washington’ın “Esad sonrası Suriye” stratejisinin ana hatlarını ortaya koydu. Cooper, Suriye’yi IŞİD’e karşı yürütülen mücadelenin “ağırlık merkezi” olarak tanımlarken, bölgedeki gelişmelerin yalnızca Suriye ile sınırlı olmadığını, Gazze ve Lübnan’daki krizlerle birlikte tüm Ortadoğu denkleminde köklü bir dönüşüm başlattığını söyledi.

14 Mayıs Perşembe günü Senato’da sunulan ifade metninde, CENTCOM’un değerlendirmesine göre bölge “kritik bir eşikten” geçiyor. Belgede, Ortadoğu’nun uzun yıllardır süren savaş ve kaos sarmalından çıkarılarak ticaret, güvenlik ve bölgesel istikrara dayalı yeni bir düzene yönlendirilmeye çalışıldığı savunuldu.

Raporda, ABD’nin terörle mücadele başlığı altında yeni Suriye yönetimiyle “pragmatik iş birliğini” genişlettiği açık şekilde ifade edildi. Şam yönetiminin Kasım 2025’te resmen IŞİD karşıtı uluslararası koalisyona katıldığı belirtilirken, buna rağmen ülkenin geniş kesimlerinin hâlâ merkezi otoritenin tam kontrolü dışında olduğu belirtildi. Washington yönetimi, örgütün yeniden toparlanma ihtimaline karşı dış desteğin sürmesinin zorunlu olduğunu kayda geçirdi.

Belgede, IŞİD’in 2019’dan bu yana Irak ve Suriye’deki toprak hakimiyetini kaybettiği ve saldırılarının 2023’ten itibaren yüzde 70 oranında düştüğü ifade edildi. Ancak örgütün hâlâ ölümcül saldırılar düzenleme kapasitesine sahip olduğu belirtilirken, 13 Aralık 2025’te Palmira kentinde iki ABD personeli ile bir sivil tercümanın öldüğü saldırı örnek gösterildi.

Raporda ayrıca, Şam yönetiminin baskısıyla Suriye Demokratik Güçleri unsurlarının bazı bölgelerden çekilmesinin, özellikle El-Hol Kampı çevresinde yeni güvenlik riskleri doğurduğu belirtildi. Washington, kamptaki yerinden edilmiş kişilerin dağılmasının IŞİD’in yeniden canlanmasına zemin hazırlayabileceği değerlendirmesinde bulundu.

CENTCOM raporunda Suriye, açık biçimde “IŞİD’e karşı savaşın merkez cephesi” olarak tanımlandı. Belgede, ülkenin yeniden iç savaşa sürüklenmesinin engellenmesinin ve istikrarın korunmasının, radikal örgütlerin yeniden ortaya çıkmasını önlemek açısından hayati önemde olduğu savunuldu. ABD’nin bu çerçevede “Esad sonrası onurlu bir çözümü” desteklediği ve bölgesel ortaklar üzerinden Suriye’nin güvenlik kapasitesini güçlendirmeye çalıştığı ifade edildi.

“ABD’nin güvenliği, Suriye’nin güvenliğidir”

Rapordaki en dikkat çekici bölümlerden biri ise Washington’ın yeni Suriye yönetimiyle kurduğu temasların artık geçici değil, fiili bir kabul sürecine dönüştüğünü ortaya koyması oldu. Belgede, ABD’nin Şam ile doğrudan veya dolaylı güvenlik iş birliğini benimsediği görülürken, Suriye dosyasının öncelikli olarak “IŞİD’in geri dönüşünü engelleme” ekseninde ele alındığı dikkat çekti. Böylece Suriye’nin istikrarı ile bölgesel güvenlik ve Amerikan iç güvenliği arasında doğrudan bağlantı kuruldu.

Washington ile Şam arasındaki yakınlaşmanın ani bir karar olmadığı da raporda dolaylı biçimde ortaya kondu. Sürecin, Aralık 2024’te eski rejimin devrilmesinin ardından ABD politikasında yaşanan stratejik dönüşümün sonucu olduğu değerlendirildi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Rubio da 15 Şubat’ta Slovakya Başbakanı Robert Fico ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Washington’ın Suriye’nin “parçalanma ve kaosa sürüklenmesine” izin vermek yerine yeni yönetim ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile çalışmayı tercih ettiğini açıklamıştı. Rubio, bunun zorlu fakat “en gerçekçi seçenek” olduğunu söylemiş, IŞİD’in yeniden ortaya çıkmasını engellemek ve uzun süreli bir iç savaşı önlemek için bu yolun tercih edildiğini belirtmişti.

Sürecin en kritik dönüm noktalarından biri ise Amiral Cooper’ın 12 Eylül 2025’te Şam’a gerçekleştirdiği ziyaret oldu. Cooper, Halk Sarayı’nda Ahmed el-Şara ile bir araya gelirken, bu temas bir CENTCOM komutanının Suriye başkentine yaptığı ilk resmi ziyaret olarak kayıtlara geçti. Görüşmede siyasi ve askeri iş birliği seçenekleri masaya yatırıldı.

CENTCOM daha sonra yaptığı açıklamada, Cooper ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Thomas Barrack’ın, Şam yönetimine IŞİD’le mücadelede verdiği destek nedeniyle teşekkür ettiğini duyurdu. Açıklamada, örgütün Suriye’de tamamen etkisiz hale getirilmesinin ABD topraklarına yönelik saldırı riskini azaltacağı vurgulandı.

Tarafların ayrıca Amerikan vatandaşlarının Suriye’den çıkarılması sürecindeki iş birliğini ele aldığı, farklı silahlı grupların Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda yürütülen müzakerelerin de görüşmede gündeme geldiği belirtildi. Suriye Cumhurbaşkanlığı ise o dönemde yaptığı açıklamada, toplantının “olumlu bir atmosferde” gerçekleştiğini açıklamış; Şam ile Washington arasında stratejik ortaklığı geliştirme ve iletişim kanallarını genişletme yönünde karşılıklı irade bulunduğunu duyurmuştu.

Kaynak: Mira Haber, Enab Baladi