Bugün, Mora İsyanı sırasında Türklerin ve Müslüman Osmanlı ahalisinin uğradığı Navarin Katliamı’nın 205. yılı. 19 Ağustos 1821’de teslim şartlarına güvenerek kaleden çıkan binlerce Türk, Yunan isyancıların verdikleri sözleri hiçe saymasıyla korkunç bir katliamın kurbanı oldu.
1821’de Mora’da başlayan Yunan isyanı, kısa sürede bölgedeki Osmanlı şehir ve kalelerine yönelik saldırılara dönüştü. Navarin Kalesi de uzun süre kuşatma altında tutuldu. Açlık ve imkânsızlıklar nedeniyle savunma gücünü kaybeden kale halkı sonunda teslim olmak zorunda kaldı.
Ancak teslimiyet, Navarin’de Türkler için kurtuluş değil, ölümün başlangıcı oldu.
Kale halkının Anadolu kıyılarına güvenli şekilde geçirilmesini öngören teslim şartlarına rağmen Yunan isyancılar anlaşmaya uymadı. Kapıların açılmasının ardından savunmasız kalan Türk ve Müslüman Osmanlı ahalisi saldırıya uğradı.
Kadın, çocuk ve yaşlıların da aralarında bulunduğu binlerce insan öldürüldü.
Tarih araştırmalarında Navarin’de katledilenlerin sayısı yaklaşık 2.000 ila 3.000 kişi olarak veriliyor. Döneme ilişkin kaynaklar, katliamın yalnızca savaşabilecek durumdaki erkeklere yönelik olmadığını, sivil halkın da hedef alındığını ortaya koyuyor.
Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlanan akademik çalışmalarda da teslim anlaşmasının uygulanmadığı ve kadınlarla çocukların öldürüldüğü belirtiliyor. TDV İslâm Ansiklopedisi ise Navarin’in tesliminden sonra verilen sözlere rağmen Müslüman ahalinin katledildiğini ve yalnızca az sayıda kişinin Anadolu’ya kaçabildiğini aktarıyor.
Navarin’de yaşananların en acı taraflarından biri, insanların teslim şartlarına güvenerek silahlarını bırakması oldu. Kendilerine güvenli geçiş sözü verilen insanlar, kaleden çıktıktan sonra korumasız kaldı.
Böylece Navarin, Mora İsyanı’nın yalnızca askeri çatışmalarından biri olmaktan çıktı; Türk ve Müslüman Osmanlı sivillerinin toplu şekilde öldürüldüğü kanlı bir katliamın sembollerinden biri haline geldi.
Bugün katliamın üzerinden 205 yıl geçiyor. Navarin’de öldürülen Türklerin arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlılar da vardı. Onlar için 19 Ağustos 1821, bir kalenin teslim olduğu gün değil, verilen sözlerin bozulduğu ve binlerce masum insanın hayatını kaybettiği kara bir gün olarak tarihe geçti.
Kaynak: Mira Haber
Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.
