UCM’nin tutuklama emrine Afganistan’dan sert cevap: “Biz Şeriat’a bağlıyız”

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Afganistan’daki Taliban yönetiminin en üst düzey isimlerinden lider Hibetullah Ahundzade ve Şeriat Mahkemeleri Başyargıcı Abdülhakim Hakkani hakkında daha önce çıkardığı tutuklama emirlerini kamuoyuna açıkladı

UCM Ön Duruşma Dairesi, Ahundzade ve Hakkani hakkında tutuklama emirlerini 8 Temmuz 2025’te çıkarmıştı. Ancak soruşturmanın selameti gerekçesiyle kararlar başlangıçta gizli tutulmuştu. Mahkeme, 5 Ekim 2026’da söz konusu emirleri mühürden çıkararak ayrıntıları kamuoyuyla paylaştı.

Ahundzade ve Hakkani’nin yanı sıra Afganistan İslam Emirliği’nde yönetiminde görev yapan Eğitim Bakanı Habibullah Ağa ile Yükseköğretim Bakanı Neda Muhammed Nedim hakkında çıkarılan tutuklama emirleri de kamuoyuna açıklandı. Ağa ve Nedim hakkındaki emirler ise 9 Eylül 2025’te verilmişti.

Mahkemenin kararında dört Taliban yetkilisi, Roma Statüsü kapsamında “insanlığa karşı suç olarak zulüm” işlemekten sorumlu tutuluyor. UCM’ye göre elde edilen “deliller”, bu kişilerin Taliban yönetiminin kadınlara, kız çocuklarına ve UCM’nin iddiasıyla Taliban’ın “toplumsal cinsiyet anlayışına uymadığı” değerlendirilen kişilere yönelik “zulmettiğini” öne sürüyor.

Mahkemenin değerlendirmesi yalnızca kadınların eğitim hakkından mahrum bırakılmasıyla sınırlı değil. Taliban’ın politikalarının kadınların ve kız çocuklarının eğitim, çalışma, hareket özgürlüğü, ifade özgürlüğü, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü gibi haklardan mahrum bırakılmasına yol açtığı da iddia edildi.

Mahkemenin değerlendirdiği “suç” dönemi, Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan’da yeniden kontrolü ele geçirmesinin ardından başlıyor ve en az 20 Ocak 2025’e kadar uzanıyor.

Tutuklama emirlerinin açıklanması, Ahundzade ve Hakkani’nin otomatik olarak tutuklandığı anlamına gelmiyor. Zira UCM’nin kendi kolluk gücü bulunmuyor. Bu sebeple mahkemenin emirlerinin uygulanması, şüphelilerin bulunduğu veya seyahat ettiği ülkelerin işbirliğine bağlı.

Taliban yönetimi Afganistan’ın büyük bölümünde fiili kontrolü elinde tuttuğu için Ahundzade veya Hakkani’nin Afganistan içerisinde UCM tarafından doğrudan yakalanması mümkün değil.

Ancak tutuklama emirleri uluslararası açıdan önemli bir sonuç doğuruyor. Şüpheliler UCM ile işbirliği yapan bir ülkeye seyahat ettikleri takdirde, ilgili ülkenin hukuki yükümlülükleri çerçevesinde tutuklanmaları ve Lahey’deki mahkemeye teslim edilmeleri gündeme gelebilir.

İslam Emirliği, kararı tanımadı

Taliban yönetimi ise UCM’nin kararını reddetti. Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, Afganistan’ın Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni tanımadığını ve mahkemenin kararlarını kabul etmediklerini açıkladı.

Taliban tarafı, liderlerinin herhangi bir mahkemenin tutuklama veya cezalandırmasını gerektirecek bir eylem gerçekleştirmediğini vurgulayarak yönetimin Şeriat’a ve mahkemelerin kararlarına bağlı olduğunu belirtiyor.

Kaynak: Mira Haber