ABD/İsrail-İran arasında devam eden savaşta 40 günün sonunda ateşkes ilan edildi
ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan ateşkes anlaşması, ilk bakışta diplomatik bir başarı gibi sunulsa da, kulislerde Washington’un geri adım attığı ve İran’ın sahada elde ettiği üstünlüğü masaya taşıdığı yorumları öne çıkıyor. İki haftalık ateşkes, taraflar arasında bir uzlaşıdan çok, zorunlu bir denge arayışı olarak değerlendiriliyor.
Ateşkes Değil Zorunlu Fren: ABD Baskı Altında
Anlaşmaya göre:
ABD ve İran, İsrail’in de dahil olduğu 2 haftalık ateşkes üzerinde uzlaştı.
Ancak bu süreçte en dikkat çeken gelişme, Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında ABD’nin müzakere masasına oturmayı kabul etmesi oldu.
Uzmanlara göre bu durum, uzun süredir “maksimum baskı” politikası izleyen Washington’un, sahadaki gerçeklik karşısında geri adım atmak zorunda kaldığını gösteriyor.
İran Şartları Masaya Koydu, ABD Kabul Etmek Zorunda Kaldı
İran’ın sunduğu 10 maddelik plan, sürecin yönünü belirleyen ana unsur haline geldi. Bu plan:
Yaptırımların kaldırılmasını
ABD’den saldırmazlık garantisi verilmesini
Nükleer zenginleştirmenin kabul edilmesini
Hürmüz Boğazı üzerinde İran’ın kontrolünün tanınmasını şart koşuyor.
Daha da dikkat çekici olan ise, ABD’nin bu planı tamamen reddetmek yerine bu maddeler üzerinden görüşmeyi kabul etmesi. Bu durum, Tahran’ın taleplerinin artık göz ardı edilemeyecek bir noktaya ulaştığını ortaya koyuyor.
Diplomasi Adresi: ABD İran’ın Belirlediği Zemine Geldi
Tarafların görüşmeler için İslamabad’ı seçmesi de dikkat çekici bir detay olarak öne çıkıyor. Diplomatik kaynaklar, bu tercihin bile ABD’nin süreci kendi ekseninde yönetemediğinin göstergesi olduğunu belirtiyor.
Washington’un Planı: Şartları Yumuşatma Çabası
ABD’nin masaya getirmeye hazırlandığı tekliflerde:
Uranyumun teslim edilmesi
Zenginleştirmenin tamamen durdurulması
Hürmüz Boğazı’nın ortak kontrolü
gibi maddeler yer alıyor.
Ancak uzmanlara göre bu teklifler, İran’ın sahadaki ve stratejik kazanımları karşısında zayıf bir pazarlık hamlesi olarak değerlendiriliyor.
2 Haftalık Süre: ABD İçin Kritik Sınav
Anlaşmanın en çarpıcı yönlerinden biri de, sürenin sınırlı olması. İran açıkça:
Talepler karşılanmazsa
Ateşkesin sona ereceğini
Çatışmaların yeniden başlayacağını
ortaya koymuş durumda.
Bu tablo, ABD’nin önümüzdeki iki hafta içinde ya ciddi tavizler vermek ya da daha büyük bir çatışma riskini göze almak zorunda kalacağını gösteriyor.
Sonuç: Ateşkes Değil, Güç Dengesi Değişimi
Ortaya çıkan tablo, klasik bir ateşkesten çok daha fazlasına işaret ediyor. Süreç, birçok uzmana göre:
ABD’nin bölgedeki etkisinin sorgulanmaya başladığı
İran’ın ise sahadaki gücünü diplomasiye dönüştürdüğü
Trump yönetiminin ise beklenmedik bir şekilde savunma pozisyonuna geçtiği yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
İslamabad’da başlayacak görüşmeler, sadece bu ateşkesin kaderini değil, aynı zamanda küresel güç dengelerinin yönünü de belirleyecek gibi görünüyor.
Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.