Rusya’da veba alarmı: ABD vatandaşlarına “ülkeyi hemen terk edin” çağrısı!

Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk’ta ortaya çıkan şüpheli ölüm, uluslararası kamuoyunda veba paniğine yol açtı. Veba araştırmaları yapan bir enstitüde görevli genç bir laboratuvar çalışanının zatürre benzeri bir hastalık nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından ABD, Rusya’daki vatandaşlarına yönelik dikkat çekici bir uyarı yayımladı.

ABD’nin Moskova Büyükelçiliği, İrkutsk bölgesinde şüpheli akciğer vebası vakasına ve buna bağlı karantina tedbirleri ile hastane kapatmalarına ilişkin haberleri yakından takip ettiğini açıkladı. Büyükelçilik ayrıca ABD vatandaşlarının Rusya’dan ayrılması yönündeki mevcut çağrıyı yineledi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Rusya için yürürlükte bulunan 4. seviye “Seyahat Etmeyin” uyarısı kapsamında, ülkede bulunan ABD vatandaşlarından Rusya’yı derhal terk etmeleri istendi. Washington ayrıca Rusya’da, özellikle Moskova dışında, ABD hükümetinin vatandaşlarına yardım etme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurguladı.

Alarmı başlatan ölüm

Krizin merkezinde, Sibirya’daki İrkutsk Anti-Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki bir kadın bulunuyor.
Yerel basında Darya Shipilova olarak adı geçen laboratuvar çalışanı, geçtiğimiz hafta zatürre teşhisiyle hastaneye kaldırıldı ve hayatını kaybetti. Ölümün ardından, hastalığın akciğer vebası olup olmadığı konusunda soruşturma başlatıldı.

Bazı Rus medya kuruluşları, genç çalışanın 25 Eylül’de laboratuvarda akciğer vebasına neden olan patojenin bulunduğu bir deney tüpünün kırılması sonucu hastalığa maruz kalmış olabileceğini öne sürdü. Ancak bu iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil ve Rus makamları da ölümün vebadan kaynaklandığını kabul etmiş değil.
Olayın daha da dikkat çekici hale gelmesinin nedeni ise hayatını kaybeden kişinin sıradan bir hasta olmaması. Genç kadın, doğrudan veba araştırmaları yapan bir bilimsel kuruluşta görev yapıyordu.

Yaklaşık 200 kişi karantinaya alındı

Ölümün ardından, hayatını kaybeden çalışanla temas etmiş olabilecek kişilerin tespit edilmesi için kapsamlı bir çalışma başlatıldı.

Rus makamlarının açıklamalarına göre temaslı kişiler tıbbi gözetim altına alındı ve günlük testler gerçekleştirildi. Bazı kaynaklarda yaklaşık 200 kişinin önlem amacıyla karantinaya alındığı bildirildi.
İrkutsk yakınlarındaki Şelehov’da bulunan bir hastanede de karantina uygulandığı bildirildi. Ancak Rus makamları bunun bir veba salgınının doğrulandığı anlamına gelmediğini savundu.

Rusya: “Veba vakası tespit edilmedi”

Moskova yönetimi ise kamuoyunda oluşan endişeyi yatıştırmaya çalışıyor.
Rusya Federal Tüketici Haklarını ve İnsan Sağlığını Koruma Servisi Rospotrebnadzor, temaslı kişiler üzerinde yapılan testlerde vebaya veya başka ciddi bulaşıcı hastalıklara işaret eden bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.
Yetkililer, temaslılar arasında bazı COVID-19 ve rinovirüs vakalarının tespit edildiğini ancak veba etkenine rastlanmadığını bildirdi.

Rus makamları ayrıca internette dolaşan, İrkutsk bölgesinde daha sıkı bir salgın rejimi ilan edildiği ve geniş çaplı kısıtlamalar getirildiği yönündeki belgelerin sahte olduğunu savundu. Bölgedeki epidemiyolojik durumun “istikrarlı” olduğu belirtildi.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da kamuoyuna söylenti ve spekülasyonlar yerine Rospotrebnadzor tarafından yapılan resmi açıklamaların takip edilmesi çağrısında bulundu.

Ancak soru işaretleri devam ediyor

Krizin en dikkat çekici noktalarından biri, genç laboratuvar çalışanının ölüm nedeninin hâlâ tam olarak açıklığa kavuşmamış olması.
Rusya, ölümün “nedeni belirlenemeyen zatürre” olduğunu belirtirken, yapılan incelemelerde kadının mesleki faaliyetleriyle bağlantılı mikroorganizmalara rastlanmadığını açıkladı.

Ancak Dünya Sağlık Örgütü’ne aktarılan bilgilerde de ölümün kesin sebebinin doğrulanmadığı görülüyor. Rus makamları DSÖ’ye İrkutsk’ta teyit edilmiş bir veba vakası bulunmadığını bildirdi; ancak hayatını kaybeden laboratuvar çalışanının kendisinin veba açısından kesin olarak test edilip edilmediği veya hastalığın tamamen dışlanıp dışlanmadığı konusunda soru işaretleri bulunuyor.

Washington’dan Moskova’ya “daha fazla bilgi paylaşın” baskısı

ABD yönetimi ise Rusya’nın açıklamalarını yeterli bulmuyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Moskova’nın olayla ilgili daha fazla bilgi paylaşması gerektiğini söyledi. Rubio, ellerindeki bilgilerin hâlen sınırlı olduğunu belirterek Rusya’dan uluslararası kamuoyuna karşı daha şeffaf davranmasını istedi.
Washington ayrıca olayla ilgili Rusya’dan daha ayrıntılı bilgi talep etmek üzere diplomatik girişimde bulundu. ABD tarafı, salgın veya tehlikeli bir bulaşıcı hastalık ihtimali söz konusu olduğunda ülkelerin uluslararası sağlık yükümlülükleri çerçevesinde zamanında bilgi paylaşması gerektiğine dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump da gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile konuyu görüşeceğini açıkladı. Trump, gerekmesi halinde Rusya’ya yardım teklifinde de bulundu.

DSÖ: “Küresel risk çok düşük”

Tüm bu gelişmelere rağmen Dünya Sağlık Örgütü, mevcut bilgiler ışığında durumun yeni bir pandemi tablosuna işaret etmediğini belirtiyor.
DSÖ’nün değerlendirmesine göre risk İrkutsk bölgesi için orta-düşük, Rusya genelinde düşük ve Avrupa bölgesi açısından çok düşük seviyede.
Örgüt ayrıca Rus makamlarıyla temas halinde olduğunu ve gelişmeleri yakından izlediğini açıkladı.

Akciğer vebası ise vebanın en ciddi ve bulaşıcı formlarından biri. Hastalık, yakın temas sırasında solunum damlacıkları yoluyla kişiden kişiye bulaşabiliyor. Bununla birlikte erken teşhis edildiğinde uygun antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor.

ABD neden şimdi “hemen ayrılın” dedi?

ABD’nin vatandaşlarına yönelik “Rusya’yı derhal terk edin” çağrısının yalnızca veba şüphesine dayanmadığı da dikkat çekiyor.
Washington, Rusya için zaten 4. seviye “Seyahat Etmeyin” uyarısını yürürlükte tutuyor. Bu uyarının gerekçeleri arasında terör tehdidi, güvenlik sorunları ve ABD vatandaşlarının Rusya’da haksız şekilde gözaltına alınma riski bulunuyor.
Ancak İrkutsk’taki şüpheli ölümün ardından yayımlanan yeni sağlık uyarısında, bölgedeki olası akciğer vebası vakası ve hastanelerdeki karantina uygulamalarına özellikle dikkat çekildi.

Büyükelçilik, bölgedeki ABD vatandaşlarından yerel sağlık makamlarının talimatlarına uymalarını, etkilenen tesislerden uzak durmalarını ve ateş veya solunum belirtileri ortaya çıkması halinde derhal tıbbi yardım almalarını istedi.

Şimdilik kesinleşen bir salgın yok

İrkutsk’taki olay uluslararası düzeyde ciddi biçimde takip edilse de mevcut veriler, Rusya’da doğrulanmış geniş çaplı bir akciğer vebası salgını bulunduğunu göstermiyor.

Şu ana kadar kamuoyuna açıklanan tablo; veba araştırma merkezinde çalışan bir kişinin nedeni kesinleşmeyen zatürre nedeniyle ölmesi, temaslıların karantinaya alınması ve testlerden geçirilmesi, Rus makamlarının veba vakası tespit edilmediğini açıklaması ve ABD’nin bilgi eksikliği nedeniyle alarm seviyesini yükseltmesi şeklinde.

Bununla birlikte ölümün kesin nedeni ve olayın laboratuvarla bağlantısı konusunda soru işaretlerinin tamamen giderilmemiş olması, gelişmelerin uluslararası sağlık kuruluşları tarafından yakından izlenmesine neden oluyor.

Şimdilik en büyük tartışma ise şu noktada düğümleniyor: Rusya gerçekten kontrol altında tuttuğu münferit bir vakayla mı karşı karşıya, yoksa olayın boyutu henüz tam olarak ortaya çıkarılmadı mı?

Kaynak: Mira Haber