İçeriğe geç
22 Kasım 2026 | 12 Cemaziyelahir 1448 Pazar 16:44
Amerika

Kongre denetiminden kaçma planı: Trump, soruşturmaların önünü kapatıyor!

Haber Merkezi 5 dk okuma 6 okunma
Kongre denetiminden kaçma planı: Trump, soruşturmaların önünü kapatıyor!

Demokratların Ocak 2027’de Kongre’nin kontrolünü devralmaya hazırlanmasıyla birlikte Trump yönetimi, Beyaz Saray’daki yolsuzluk ve çıkar çatışmalarına yönelik soruşturmaların önünü kesebilecek yeni bir adım attı

20 Kasım’da imzalanan başkanlık kararnamesiyle federal hükümetten milyarlarca dolarlık ihale alan şirketlerin, Kongre’ye verecekleri belgeleri ve yanıtları Beyaz Saray’la koordine etmesi zorunlu hâle getirildi. Kurallara uymayan şirketler devlet sözleşmelerini kaybetme ve gelecekteki ihalelerden men edilme riskiyle karşı karşıya kalabilecek.

ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ve yakın çevresine yönelik olası yolsuzluk soruşturmalarının gündeme gelmesi beklenen yeni Kongre dönemi öncesinde, yürütme organının denetimden kaçınmasını kolaylaştırabilecek tartışmalı bir kararnameye imza attı. 20 Kasım tarihli kararname, federal hükümetle sözleşmesi bulunan ana yüklenicileri ve alt yüklenicileri kapsıyor.

Buna göre şirketler, Kongre’den gelen belge ve bilgi taleplerini Beyaz Saray ve ilgili federal kurumlarla koordine etmek zorunda olacak. Yönetim, başkanlık ayrıcalığı kapsamında korunması gerektiğini düşündüğü belgelerin paylaşılmasını engellemek isteyebilecek. Düzenlemeye uymayan şirketlerin sözleşmelerinin feshedilmesi ve gelecekteki kamu ihalelerinden men edilmesi de mümkün olacak.

Kararnamenin zamanlaması dikkat çekiyor. Kasım 2026 ara seçimlerinin ardından Demokratların Ocak 2027’de hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu devralması bekleniyor. Yeni dönemde Demokratlar, Trump yönetiminin kamu kaynaklarını kullanma biçimini, devlet ihalelerini, başkanın ailesinin ticari faaliyetlerini ve Beyaz Saray’daki olası çıkar çatışmalarını mercek altına almaya hazırlanıyor. Trump yönetiminin yeni düzenlemesi ise bu soruşturmalar için kritik öneme sahip olabilecek özel şirket belgelerine erişimi zorlaştırabilecek.

BEYAZ SARAY, KONGRE’NİN DENETİMİNİ SINIRLANDIRMAYA HAZIRLANIYOR

Şirketlere yönelik kararname, Beyaz Saray’ın Kongre denetimini kontrol altına almaya yönelik tek girişimi değil. 16 Kasım’da Beyaz Saray Hukuk Danışmanı Will Scharf tarafından federal kurumlara gönderilen ayrı bir talimatla, kamu görevlilerinin Kongre komitelerinde ifade vermesi için Beyaz Saray Hukuk Danışmanlığı ve Yasama İşleri Ofisi’nden önceden onay alınması istendi.

Böylece Demokratların soruşturmalarda başvurabileceği iki önemli bilgi kaynağı, hem federal kurum çalışanları hem de devletle sözleşme yapan özel şirketler, Beyaz Saray’ın kontrolüne girebilecek.

Beyaz Saray’ın Demokratların soruşturma hazırlıklarına yönelik tutumu bununla da sınırlı kalmadı. Hukuk Danışmanı Will Scharf, Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi’nin başına geçmesi beklenen Demokrat milletvekili Robert Garcia’ya gönderdiği mektupta, planlanan soruşturmaların hukuka aykırı hâle gelebileceğini ve bazı girişimlerin cezai soruşturmalara yol açabileceğini ileri sürdü.

Federal savcı Aaron Reitz de aralarında Elizabeth Warren, Richard Blumenthal ve Elissa Slotkin’in bulunduğu Demokrat senatörlere benzer uyarılar gönderdi. Reitz, Trump’ın Beyaz Saray balo salonu projesine bağış yapan şirket ve kişilerin araştırılması planına ilişkin belgelerin saklanmasını istedi. Ancak savcı, milletvekillerine yönelik resmî bir cezai soruşturma başlatmadığını, henüz ön inceleme aşamasında olduklarını belirtti.

TRUMP’IN OĞULLARININ ŞİRKETLERİNE SAĞLANAN 3,2 MİLYAR DOLAR GÜNDEMDE

Demokratların yeni dönemde araştırmak istediği en önemli başlıklardan biri Trump ailesinin ticari faaliyetleri. Washington Post’un 5 Ağustos 2026 tarihli araştırmasına göre Donald Trump Jr. ve Eric Trump ile bağlantılı 15 şirket, federal sözleşmeler, yatırımlar ve krediler yoluyla toplam 3,2 milyar dolarlık kamu finansmanından yararlandı. Demokrat senatörler, bu şirketlere sağlanan kamu kaynaklarının dağıtımında siyasi nüfuz veya çıkar çatışması bulunup bulunmadığının araştırılması için Pentagon’un denetim birimine başvurdu.

Söz konusu şirketlerin faaliyetleri arasında insansız hava araçları, kuantum hesaplama ve ileri savunma teknolojileri de bulunuyor. 20 Kasım’da Pentagon’un denetim kurumu, Trump ailesiyle bağlantılı şirketlere sağlanan kredileri, hibeleri, yatırımları ve devlet sözleşmelerini incelemek üzere denetim başlattı. İncelemenin amacı, kamu kaynaklarının yasalara ve çıkar çatışmasını önleyen düzenlemelere uygun biçimde dağıtılıp dağıtılmadığını belirlemek. Söz konusu finansmanın tamamının usulsüz olduğu henüz kanıtlanmış değil.

333 MİLYON DOLARLIK BEYAZ SARAY BALO SALONU DA SORUŞTURULMAK İSTENİYOR

Trump yönetiminin karşı karşıya olduğu bir diğer tartışma, Beyaz Saray’da inşa edilen yeni balo salonunun finansmanı. Washington Post’un 15 Ekim tarihli araştırmasına göre proje için özel bağışçılardan yaklaşık 333 milyon dolar toplandı. Araştırmada, bağışçıların önemli bölümünün federal hükümetle ticari ilişkilerinin bulunduğu, bazı büyük şirketlerin de projeye milyonlarca dolar taahhüt ettiği ortaya konuldu. Nvidia ve Apple’ın her birinin 25 milyon dolar bağış taahhüdünde bulunduğu bildirildi.

Bağışların bir bölümünün kimliklerini açıklamak istemeyen kişilerden geldiği, federal hükümetle sözleşmeleri veya devam eden ticari çıkarları bulunan şirketlerin de projeye önemli miktarda kaynak aktardığı belirtildi.

Demokratlar, hükümetten ihale alan veya yönetimin kararlarından doğrudan etkilenen şirketlerin başkanın projesine milyonlarca dolar bağışlamasının karşılığında herhangi bir ayrıcalık elde edip etmediğini araştırmak istiyor. Şu ana kadar bağışlarla yönetimin kararları arasında doğrudan bir karşılık ilişkisi kanıtlanmış değil.

TRUMP’IN AİLESİ VE YAKIN ÇEVRESİNDEN BELGELERİNİ SAKLAMALARI İSTENDİ

Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi’nde Demokratların başına geçmesi beklenen Robert Garcia, 18 Kasım’da Trump ailesinden ve yönetimin üst düzey isimlerinden 12 kişiye mektup göndererek gelecekteki soruşturmalarla ilgili belgelerin korunmasını istedi. Mektup gönderilenler arasında Donald Trump Jr., Eric Trump, Jared Kushner, Kimberly Guilfoyle, Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles ve Adalet Bakanlığı yetkilileri de bulunuyor.

Soruşturma hazırlıkları Trump ailesinin kripto para faaliyetlerini, Jared Kushner’ın Orta Doğu ve Rusya’daki ticari ilişkilerini, göçmenlik politikalarını, İç Güvenlik Bakanlığı’ndaki olası usulsüzlükleri ve çocuk istismarcısı Jeffrey Epstein dosyalarının yönetimini kapsıyor. Özellikle Trump ailesiyle bağlantılı World Liberty Financial şirketinin ticari faaliyetleri ve bu faaliyetlerin başkanlık makamıyla olası ilişkisi Demokratların incelemek istediği konular arasında yer alıyor. Epstein dosyalarının açıklanma süreci ve Ghislaine Maxwell’in cezaevi değişikliği de soruşturma başlıkları arasında bulunuyor.

TRUMP YÖNETİMİ YÜRÜTME AYRICALIĞINI GENİŞLETMEK İSTİYOR

Trump yönetiminin bu hamlelerinin hukuki altyapısını güçlendirmeye yönelik adımları da dikkat çekiyor. Adalet Bakanlığı Hukuk Müşavirliği, 10 Ağustos 2026’da yayımladığı hukuki görüşte, başkanın resmî karar alma süreçleriyle bağlantılı bazı özel danışman görüşmelerinin de yürütme ayrıcalığı kapsamında korunabileceğini savundu. Bu yaklaşım, başkanın yalnızca devlet görevlileriyle değil, bazı özel kişilerle yaptığı iletişimlerin de gizlilik korumasından yararlanabilmesinin önünü açabilecek. Ancak söz konusu görüş, Trump’ın ailesine ait bütün ticari yazışmaların veya özel şirket belgelerinin otomatik olarak gizli tutulabileceği anlamına gelmiyor.

Kararname aynı zamanda ciddi bir anayasal tartışma yaratıyor. ABD’de başkanın yürütme ayrıcalığı bulunmasına rağmen bu yetki sınırsız değil. Kongre’nin yürütme organını denetleme ve gerekli gördüğünde belge talep etme yetkisi de anayasal sistemin temel unsurlarından biri. Devletle milyarlarca dolarlık sözleşmeler yapan şirketlerin Beyaz Saray’ın talimatıyla Kongre’ye bilgi vermekten kaçınması, iki kurum arasında hukuki bir çatışmaya neden olabilir. Şirketler bir yandan Beyaz Saray’ın talimatlarına uymaya çalışırken diğer yandan Kongre’nin hukuka uygun celplerini yerine getirmedikleri için cezai yaptırımlarla karşılaşabilir.

Kaynak: Mira Haber

İlginizi Çekebilir

Yorum yaz

E-posta adresiniz yayımlanmaz.