Kudüs’ün kimliği tehlikede: 2025 en karanlık yıl oldu

2025, Kudüs’ün Kimliğine Yönelik En Ağır Saldırıların Yaşandığı Yıl Oldu

Araştırmacı Fakhri Abu Diab, 2025 yılı boyunca İsrail işgalinin Kudüs’e yönelik politikalarını benzeri görülmemiş biçimde sertleştirdiğini, şehrin hem demografik yapısını hem de kentsel dokusunu doğrudan hedef alan uygulamaların sistematik hale getirildiğini belirtti. Abu Diab’e göre bu politikaların amacı, yerleşim projelerinin çıkarları doğrultusunda Kudüs’ün kimliğini zorla dönüştürmek ve geri dönüşü zor fiili durumlar oluşturmaktı.

Yıl boyunca Kudüs’te 227 ev yıkıldı. Bu yıkımlar, 302’si çocuk olmak üzere yaklaşık 670 Filistinlinin zorla yerinden edilmesine yol açtı. İşgal yönetimi aynı dönemde El Bustan, At Tur ve Cebel el-Mukabber bölgelerinde geniş kapsamlı yıkım kararları çıkardı. “Amerikan Caddesi” olarak adlandırılan yerleşim projesi bu sürecin en büyük örneklerinden biri oldu.

Araştırmaya göre yaklaşık 29 bin 800 dönüm araziye el konuldu, 12 bin 817 yeni yerleşim biriminin inşası onaylandı. Buna karşılık Doğu Kudüs’te Filistinlilere ait arazilerin yüzde 87’sinde inşaat ruhsatı verilmedi. Bu uygulamaların, yerli nüfusu şehirden uzaklaştırmayı hedefleyen planlı bir baskı politikası olduğu vurgulandı.

2025 yılı, eğitim alanındaki baskıların da arttığı bir dönem oldu. Okullar kapatıldı, İsrail müfredatının dayatılması hız kazandı; tutuklamalar, baskınlar, kontrol noktaları ve barikatlar şehir genelinde yaygınlaştı.

Ekonomik tablo da ağırlaştı. Kudüs’te yoksulluk oranı yüzde 75’i aştı, yüzlerce küçük işletme kepenk kapattı. Şehir ekonomisi bilinçli bir kuşatma altında boğulma noktasına getirildi.

Fakhri Abu Diab, İsrail işgalinin rastgele değil, planlı ve uzun vadeli bir stratejiyle hareket ettiğini belirterek, Filistinli Kudüslülerin yerinden edilip yerlerine Yahudi yerleşimcilerin yerleştirilmeye çalışıldığını ifade etti. Bu nedenle 2025’in, Kudüs’ün tarihi ve demografik kimliği açısından en tehlikeli yıl olarak kayda geçtiğini söyledi.