Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.
Suudi Arabistan ders kitaplarından “Müslümanlar Kudüs’ten asla vazgeçmeyecek” sözünü çıkardı: Siyonist düşman artık “İsrail işgali”!
Suudi Arabistan’ın okul müfredatında katil İsrail ve Kudüs’e ilişkin ifadelerde yaptığı yeni değişiklikler tepki çekti. Riyad rejimi, 11. sınıf Arapça ders kitabındaki “Müslümanlar Kudüs’ten asla vazgeçmeyecek” ifadesini kaldırırken, başka bir ders kitabında “Siyonist düşman” ifadesini “İsrail işgali” şeklinde değiştirdi.
Değişiklikler, Siyonist İsrail merkezli eğitim araştırma kuruluşu IMPACT-se’nin Temmuz 2026’da yayımladığı Suudi ders kitapları incelemesinde ortaya çıktı. Kuruluş, 2024-25 ve 2025-26 eğitim yıllarındaki 136 Suudi ders kitabını inceleyerek müfredatta İsrail, Siyonizm, Filistin, Kudüs, cihad ve dini azınlıklara ilişkin önemli değişiklikler yapıldığını bildirdi.
“MÜSLÜMANLAR KUDÜS’TEN ASLA VAZGEÇMEYECEK” CÜMLESİ SİLİNDİ
En dikkat çekici değişikliklerden biri 11. sınıf Arapça Dili kitabında yapıldı. Önceki baskıda öğrencilerin dil bilgisi çalışması yaptığı bir alıştırmada “Müslümanlar Kudüs’ten asla vazgeçmeyecek.” anlamındaki “المسلمون لن يتخلوا عن القدس” cümlesi bulunuyordu.
Bu cümle, bir anda yeni baskıdan çıkarıldı.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, söz konusu ifadenin Kudüs’e ayrılmış bağımsız bir siyasi bölüm değil, Arapça dil alıştırmasında kullanılan örnek bir cümle olması. Fakat buna rağmen cümlenin özellikle yeni baskıda ortadan kaldırılması, Suudi müfredatındaki Kudüs ve Filistin anlatısının hangi yönde değiştiği konusunda ciddi soru işaretleri oluşturuyor.
“SİYONİST DÜŞMAN” ARTIK YOK!
Bir başka değişiklik ise 11. sınıf Tarih kitabında. Önceki baskıda kullanılan “Siyonist düşman” ifadesi, yeni baskıda yalnızca “İsrail işgali” olarak değiştirildi.
Yani tarihi boyunca Müslümanlara zulmetmiş soykırımcı devlet İsrail’e yönelik “düşman” tanımlaması yumuşatılırken, daha “diplomatik” bir terminoloji tercih edildi.
Aslında söz konusu değişiklik, yıllardır devam eden daha kapsamlı bir müfredat dönüşümünün parçası.
HARİTALARDAN FİLİSTİN DE SİLİNİYOR
Daha da çarpıcı olan ise haritalardaki değişiklikler.
IMPACT-se’nin incelemesine göre bazı Sosyal Bilgiler kitaplarında daha önce “Filistin” olarak gösterilen bölge yeni baskılarda isimsiz bırakıldı.
Fakat burada dikkat çekici bir başka ayrıntı var: Filistin çıkarılırken İsrail de açık biçimde yazılmadı.
Böylece öğrencinin önüne getirilen haritada, daha önce Filistin olarak gösterilen toprak parçası herhangi bir isimle tanımlanmamış oldu.
Bu durum şu soruyu beraberinde getiriyor:
Filistin’in adını haritadan çıkarmak, Filistin meselesini gelecek nesillerin zihninden yavaş yavaş silmenin bir parçası mı?
SADECE KUDÜS DEĞİL: SİYONİZM ANLATISI DA DEĞİŞTİRİLİYOR
IMPACT-se’nin raporu, değişikliklerin yalnızca birkaç cümleden ibaret olmadığını ortaya koyuyor.
Önceki Suudi ders kitaplarında Siyonizm, Filistinlileri topraklarından çıkarmayı amaçlayan bir hareket olarak anlatılıyor; Siyonizmin hedefleri arasında Arap topraklarının, petrol kaynaklarının ve Kudüs’teki İslami ve Hristiyan kutsal mekânlarının ele geçirilmesi gibi ifadeler bulunuyordu.
Bu anlatıların önemli bir bölümü sonraki baskılarda kaldırıldı veya değiştirildi.
Daha önce İsrail ve Siyonizm hakkında kullanılan çok daha sert ifadelerin giderek temizlenmesi, Suudi eğitim sisteminin İsrail’e ilişkin dilinin sistematik biçimde yeniden şekillendirildiğini gösteriyor.
Riyad yönetimi bu değişiklikleri doğrudan Vision 2030 kapsamındaki sözde eğitim reformlarıyla ilişkilendiriyor. Reformların hedefleri arasında daha modern, ekonomik olarak rekabetçi, eleştirel düşünebilen ve küresel ekonomiye uyum sağlayabilen yeni bir nesil yetiştirmek bulunuyor.
Yani rejime göre “modernlik”, standartların Siyonizme uygunluğuyla ölçülüyor.
Suudi Arabistan, İsrail’le normalleşmeye hazırlanırken bunun toplumsal ve eğitimsel zeminini mi hazırlıyor?
Bunlar şu aşamada kesinleşmiş gerçekler değil; ancak yaşanan değişiklikler bu soruların sorulmasını kaçınılmaz hale getiriyor.
İBRAHİM ANLAŞMALARI’NIN GÖLGESİ
Bu soru özellikle 2026’da daha da önem kazanmış durumda.
Suudi Arabistan bugüne kadar İsrail’le diplomatik normalleşmenin Filistin meselesinde somut ilerleme ve Filistin devletinin kurulması perspektifi olmadan gerçekleşmeyeceğini savundu. Ancak Temmuz 2026’da ABD Başkanı Donald Trump, ABD-Suudi sivil nükleer anlaşmasının Suudi Arabistan’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılmasına bağlı olduğunu açıkça ilan etti.
Katil İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi de Suudi Arabistan’ın anlaşmalara katılmasını “tarihi bir adım” olarak nitelendirdi.
Dolayısıyla Riyad’ın ders kitaplarında İsrail’e yönelik dilin yumuşatılması, Washington’ın normalleşme baskısının arttığı bir döneme denk geliyor.
Gazze’de yaşananlar, Kudüs’teki Mescid-i Aksa’nın statüsü, Batı Şeria’daki işgal ve yerleşim politikaları ve Filistinlilerin maruz kaldığı ağır ihlaller dünya gündeminin merkezinde dururken, Suudi Arabistan’ın yeni nesillere aktardığı dilin İsrail’e karşı giderek daha yumuşak hale gelmesi ciddi bir çelişkiyi beraberinde getiriyor.
İşgal devam ederken “Siyonist düşman” ifadesini kaldırmak ne anlama geliyor?
Kudüs için “Müslümanlar asla vazgeçmeyecek” denirken bugün bu cümlenin ders kitabından çıkarılması ne anlama geliyor?
Filistin haritalardan silikleşirken Filistin davasının kendisi de mi hafızalardan silikleştiriliyor?
Bunlar yalnızca siyasi sorular değil; milyonlarca Müslümanın Kudüs ve Mescid-i Aksa’ya ilişkin hassasiyetini ilgilendiren sorular.
Kudüs, Müslümanlar için sıradan bir şehir değildir.
Mescid-i Aksa, İslam’ın üç kutsal mescidinden biridir. Kur’an-ı Kerim’de çevresinin bereketli kılındığı bildirilen Mescid-i Aksa’nın bulunduğu topraklar, Müslümanların tarihî ve dini hafızasında merkezi bir yere sahiptir.
Bu nedenle mesele yalnızca bir ders kitabındaki cümlenin silinmesi değildir.
Mesele, gelecek nesillere hangi hafızanın aktarılacağıdır.
Bugün “Müslümanlar Kudüs’ten asla vazgeçmeyecek” cümlesi siliniyor.
Yarın Kudüs’ün işgaline ilişkin hangi ifadeler silinecek?
Filistin’in adı haritalardan çıkarılıyor.
Yarın Filistin davasının kendisi de mi yalnızca tarih kitaplarında birkaç satıra indirgenecek?
İsrail’le normalleşmenin önündeki siyasi, dini ve toplumsal engeller ortadan kaldırılırken, Müslümanlara Kudüs’ün neden önemli olduğunu hatırlatan hafıza da mı törpüleniyor?
Kaynak: Mira Haber