14:04 Salı / 27 Şubat 2024 | 17 Şaban 1445

Koskoca bir kültürün izleri siliniyor

24 Kasım’da, Filistinlilerin sevdiklerini görmesine, yiyecek bulmaya çalışmasına ve hasarı kontrol etmek için evlerine dönmesine olanak tanıyan bombalamaların durdurulmasıyla geçici bir ateşkes yürürlüğe girdi.

3KtFUpzQ

İsrail ordusunun yol açtığı yıkımı denetleyen Filistinliler, en az yedi hafta süren bombalamaların ardından Gazze’nin ana halk kütüphanesinin harabeye döndüğünü görünce dehşete düştü.

E1psO9FWYAMVF7q

Gazze’deki yetkililer Pazartesi günü yaptığı açıklamada, çatışmalardaki duraklamanın Gazze Şehri’nin ana halk kütüphanesinin savaş sırasında yıkılan çok sayıda sivil bina arasında yer aldığını ortaya çıkardığını duyurdu. 

Yetkililer binanın bombalanmasını “tarihi belge ve kitapları yok etmeye yönelik kasıtlı bir girişim” olarak nitelendirdi.

Gazze Belediyesi tarafından yıkılan binanın, yerlere saçılmış kitapların fotoğrafları yayımlandı.

Kütüphane, 7 Ekim’de savaşın başlamasından önce okul çocukları da dahil olmak üzere topluluk üyeleri tarafından düzenli olarak kullanılıyordu. 

İstihbarat teşkilatı ve açık kaynaklı istihbarat ve doğrulama platformu  Storyful’un paylaştığı video görüntüleri, yıkılan binayı ve içindeki çöken kitap raflarını gösteriyordu.

Gazze’deki belediye yetkilileri, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) “kültür merkezlerine müdahale etmesi ve bu merkezleri koruması ve işgalin uluslararası insani hukuk kapsamında korunan bu insani tesisleri hedef almasını kınaması” için müdahale etmesi çağrısında bulundu.

Kültürün silinmesi

Gaza-Strip-Reading-Activism-RTR-IMG

2015 yılında faaliyete geçen günlük edebiyat sitesi Literary Hub, kütüphanenin bombalanmasını, 1992 yılında Saraybosna’daki kütüphaneye yapılan ve şehrin yukarısındaki tepelerde yere konuşlanan Bosnalı Sırp kuvvetlerinin Bosna-Hersek Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi’ni yerle bir ettiği saldırıyla karşılaştırdı.

Gazze’nin ana halk kütüphanesinin hedef alınarak yok edilmesi, soykırımın insan yaşamının önceden planlanmış kitlesel yok edilmesinden daha fazlası olduğunu açıkça hatırlatıyor.

Literary Hub yaptığı açıklamada, aynı zamanda bir halkın kültürünün, dilinin, tarihinin ve topluluğun ortak alanlarının hesaplı ve çoğu zaman intikamcı bir şekilde yok edilmesiyle de ilgili olduğunu söyledi. 

İsrail’in Gazze’deki kültürel ve tarihi mekanları yok etmesinin, “İsrail’in, Filistin yaşamına ve Filistin insanlığına dair tüm kanıtları silmenin bir yolu” olduğunu eklediler.

İnsanlar internette kütüphanenin kaybından duydukları üzüntüyü paylaşarak, dünyaya “kültür katliamı” adını vererek bir “kültürel soykırımın” yaşanmakta olduğunu gösterdiler.

Bir sosyal medya kullanıcısı, kitapların gerçek ve sembolik bir anlamı var;

“92’de kuşatma altındaki Saraybosna’da yanan Milli Kütüphane ‘deki kitapları kurtarmaya çalışırken kız kardeşi öldürülen biri olarak, bu tür alçakça yıkım eylemlerinden rahatsız oluyorum. Bir kez gittikten sonra insanlar kendilerini kaybolmuş ve kopuk hissediyorlar” diye yazdı.

Savaşın başlangıcından bu yana Gazze’de çoğu kuzeydeki binalar da dahil olmak üzere 60.000’den fazla bina hasar gördü.

Euro-Med Monitor’e göre bombalamalar 56.450 konutu yok ederken, ibadethaneler, medya ofisleri, hastaneler ve üniversiteler de hasar gördü.  

İsrail ordusunun “Hamas mühendisleri için merkezi bir eğitim merkezi ve silah geliştirme ve üretimi için bir eğitim kurumu” olduğunu iddia ettiği Gazze İslam Üniversitesi, İsrail tarafından bombalanan binalardan biriydi.

Çevrimiçi olarak paylaşılan videolar, İsrail askeri savaş uçaklarının Gazze Şehri kampüsünü hedef aldığını gösteriyordu. Euro-Med Monitor’a göre bombalamalarda en az 266 okul da yıkıldı. 

İnsan hakları grubu, Gazze’nin en eski camisi olan ve 1.400 yıllık minaresiyle ünlü Al-Omari Ulu Camii’nin, aralarında MS 407 civarında inşa edilen Saint Porphyrius Kilisesi’nin de bulunduğu üç tarihi kiliseyle birlikte hasar gördüğünü vurguladı.

“En az altı kültür merkezi ve şu anda yıkılmış olan beş kitapçı dahil olmak üzere çeşitli kültür kurumları da İsrail saldırılarının hedefi oldu. Bunlar arasında en dikkat çekenler Ortodoks Kültür Merkezi, El Karara Kültür Müzesi (1958’de inşa edilmiş) ve Refah Müzesi…”

İsrail’in Gazze’deki bombalamasında kitapçılar ve kütüphaneler ilk kez hedef alınmıyor. 

Mayıs 2021’de Gazze’deki Iqraa al-Jadeed adlı kitapçı, 11 günlük bir bombalama kampanyası sırasında İsrail jetlerinin mağazayı darp etmesi sonucu enkaz altında kaldı.

Dükkanın sahibi Şaban Aslem’in, dükkanını enkazın önünde açmak için yaptığı fedakarlıkları gözyaşları içinde anlatan videosu kısa sürede viral oldu ve dünya çapında binlerce insanın dikkatini çekti.

Aslem o dönemde “Tamamlanana kadar kitap kitap oluşturmaya devam ettim” diye anlattı. “Kitapçı, ailemi ve yaklaşık 22 kişilik geniş ailemi destekledi.” dedi.

Kaynak: Mira Haber

Bir Cevap Yazın

DİĞER GELİŞMELER