JNIM, IŞİD’e kaçan komutanı infaz etti

Batı Afrika’daki El Kaide ile IŞİD kolları arasındaki kanlı rekabet yeni bir boyut kazandı

El Kaide’nin Sahel kolu olan Cemaat Nusret el İslam vel Müslimin’in (JNIM/CNİM), saflarından ayrılarak IŞİD’in Büyük Sahra koluna (ISGS) katılan üst düzey komutan Said Fada’yı infaz ettiği duyuruldu. Olay, bölgedeki iki örgüt arasındaki yıllardır süren güç mücadelesinin en dikkat çekici gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

JNIM’e yakın kaynakların açıklamasına göre, “Said Fada” olarak bilinen komutan, örgütten ayrıldıktan sonra ISGS’ye biat etti. Yakalandığı belirtilen Fada’nın, “örgüte ihanet” ve “irtidat” suçlamalarıyla infaz edildiği öne sürüldü.

Fada’nın, “Saad” veya “Sadou” adıyla tanınan önemli saha komutanlarından biri olduğu belirtiliyor. The Jamestown Foundation tarafından yayımlanan analizde, Fada’nın özellikle JNIM’in Burkina Faso’nun doğusuna yayılmasına öncülük ettiği ve örgütün Benin üzerinden Nijerya’ya doğru genişleme stratejisinde kilit rol oynadığı ifade ediliyor.

Kaçmanın sebebi anlaşma mı?

Aynı analize göre örgüt içindeki kırılmanın temel nedenlerinden biri, JNIM’in Benin hükümetiyle saldırıları sınırlandırmaya yönelik gizli bir mutabakata vardığı iddiası oldu. Gazeteci Brant Philip tarafından paylaşılan bilgilere göre Fada, bu anlaşmaya karşı çıkarak beraberindeki onlarca savaşçıyla birlikte IŞİD’e katıldı.

The Jamestown Foundation, JNIM’in bu yaklaşımının El Kaide’nin Kuzey Afrika kolu AQIM’in geçmişte Moritanya ile uyguladığı stratejiye benzediğine dikkat çekiyor. Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü (ISS Africa) tarafından yayımlanan önceki analizlerde de AQIM’in Moritanya ile fiili bir saldırmazlık süreci yaşayarak operasyonlarını Sahel’in diğer bölgelerine yoğunlaştırdığı belirtilmişti.

IŞİD ise hükümetlerle yapılacak her türlü müzakereyi reddediyor. Örgütün bu tür anlaşmaları “küfür yönetimleriyle uzlaşma” olarak değerlendirmesi nedeniyle Fada’nın, herhangi bir siyasi uzlaşmayı kabul etmeyen IŞİD saflarına geçerek daha sert bir mücadele çizgisini benimsediği değerlendiriliyor.

Öte yandan eski örgüt mensuplarının aktardığı bilgilere göre ayrılığın tek nedeni Benin anlaşması olmayabilir. Gazeteci Brant Philip, Fada’nın JNIM’in kontrol ettiği bölgelerde şeriat hükümlerini yeterince katı uygulamadığını düşündüğü için örgüt yönetimiyle görüş ayrılığı yaşadığını ve hazırladığı propaganda videolarının yayımlanmasının engellenmesinin de kopuşta etkili olduğunu öne sürüyor.

İki örgüt arasındaki savaş

Süreç, JNIM’in Benin’deki faaliyetlerinin arttığı bir döneme denk geldi. Örgüt, 22 Şubat’ta Benin’de düzenlediği saldırıyı üstlenirken, Punch Nigeria gazetesinin aktardığına göre 4 Mart’ta düzenlenen başka bir saldırıda 15 Benin askeri öldürüldü. Buna rağmen güvenlik uzmanları, Fada’nın ayrılığına karşın JNIM’in Benin’den tamamen çekilmediğini ve ülkedeki diğer komutanların faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtiyor.

Uzmanlara göre Said Fada’nın infaz edildiği iddiası, Batı Afrika’da yaklaşık on yıldır devam eden El Kaide-IŞİD rekabetinin yeni ve kritik bir aşamaya işaret ediyor. Her iki örgüt de Batı Afrika’da kendi yönetim anlayışına dayalı bir yapı kurmayı hedeflese de, izledikleri stratejiler ve hükümetlerle ilişkilere bakışları nedeniyle aralarındaki çatışmanın önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor.

Kaynak: Mira Haber, The Jamestown Foundation, Brant Philip