İsrail’e soğuk duş: Washington, mutabakat metnini vermedi!

ABD ile İran arasında imzalanan ve bölgedeki dengeleri sarsan mutabakatın ayrıntıları gizemini korurken, Washington’un İsrail’in metni görme talebini reddettiği ortaya çıktı

Amerikan ve İsrail basınında yer alan haberlere göre, işgalci İsrailli yetkililere anlaşmanın içeriğine dair genel bilgilendirme yapılmasına rağmen, mutabakatın tam metni Tel Aviv yönetimiyle paylaşılmadı. Bu durum, İsrail’de anlaşmaya yönelik rahatsızlığı daha da artırdı.

ABD ile İran tarafından Pazar günü dijital olarak imzalanan mutabakatın, taraflar arasındaki kırılgan ateşkesi 60 gün daha uzattığı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılmasını öngördüğü belirtiliyor. Ancak anlaşmanın hangi taahhütleri içerdiği ve tarafların hangi tavizleri verdiği konusunda kamuoyuna hâlâ net bilgi verilmiş değil.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance başta olmak üzere üst düzey Amerikan yetkilileri son günlerde televizyon kanallarına çıkarak mutabakatı savundu. Vance, anlaşmanın en dikkat çekici yönünün Washington ile Tahran arasında doğrudan temasların yeniden başlaması olduğunu belirterek, “Bu diplomasinin en etkileyici tarafı artık İranlılarla konuşuyor olmamızdır” ifadelerini kullandı.

Hatırlanacağı üzere ABD ile İran, 2015 yılında dönemin Başkanı Barack Obama döneminde aylar süren yoğun müzakerelerin ardından nükleer anlaşmaya varmıştı. Ancak Donald Trump başkanlığı döneminde bu anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmiş ve İran’a yönelik ağır yaptırımları içeren “maksimum baskı” politikasını devreye sokmuştu.

İsviçre’de imza olacak

Trump ise yeni mutabakatın hem Kongre’ye gönderileceğini hem de kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı. Tarafların anlaşmayı resmî bir törenle Cuma günü İsviçre’de imzalaması bekleniyor.

Fransa’daki G-7 Zirvesi sırasında gazetecilere konuşan Trump, “Bunu Kongre’ye göndermeyi hiç düşünmemiştim ama göndereceğim” dedi. Mutabakatın içeriğini bizzat açıklayacağını da belirten Trump, “Muhtemelen bir basın toplantısı düzenleyip anlaşmayı size kelime kelime okuyacağım ki medya bunu doğru şekilde aktarsın” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İsrail’in anlaşmanın ayrıntılarından dışlanması, bölgede mutabakatın İran lehine şekillendiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi. Birçok gözlemci, ABD ve İsrail’in savaş sırasında açıkladığı hedeflerin önemli bir bölümünün anlaşmada karşılık bulmadığını düşünüyor.

Katil İsrail’in önde gelen gazetelerinden Yediot Aharonot, mutabakatı bu hafta manşetlerinde “Kötü Anlaşma” olarak nitelendirdi.

Eski İsrail Savunma Bakanı ve aşırı sağcı siyasetçi Avigdor Liberman da anlaşmaya sert tepki gösterdi. İsrail’in 103FM radyosuna konuşan Liberman, “Bu anlaşma İran’ı kesin olarak bir nükleer güç hâline getiriyor” iddiasında bulundu.

Buna rağmen Liberman, Washington’un imzaladığı herhangi bir anlaşmayı İsrail’in kabullenmek zorunda olduğunu söyledi. “Bununla yaşamak zorundayız. Amerikalılara yönelik bir şikâyetim yok. İsrail’in çıkarlarına göre hareket etmelerini bekleyenler var ama durum böyle değil. Buna rağmen ABD’nin yaptıkları için teşekkür ediyorum” dedi.

Trump ise İsrail’den gelen eleştirilere sert tepki gösterdi. G-7 Zirvesi kapsamında Katar Emiri ile birlikte kameraların karşısına çıkan ABD Başkanı, “Eğer Amerika Birleşik Devletleri olmasaydı İsrail bugün var olmazdı. İsrail yeryüzünden silinmiş olurdu” ifadelerini kullandı.

Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakatın ayrıntıları henüz açıklanmamış olsa da, anlaşmanın daha şimdiden ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığına dönüştüğü ve İsrail’de ciddi tartışmaları tetiklediği görülüyor.

Kaynak: Mira Haber