İsrail destekçisi Ugandalı generalden Türkiye’ye yeni tehdit

Uganda Genelkurmay Başkanı General Muhoozi Kainerugaba, Türkiye ile Kampala arasındaki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Kainerugaba, Uganda’daki Türk vatandaşlarına ülkeyi terk etmeleri çağrısında bulunurken, 18 Eylül’de Türkiye’nin Kampala Büyükelçiliği önünde geniş katılımlı bir protesto düzenleyeceklerini açıkladı.

Kainerugaba’nın açıklamalarında, kendilerine karşı çıkan kişilerin “Türk ajanı” olarak değerlendirilebileceği ve tutuklanabileceği yönündeki tehditler de yer aldı. Bu ifadeler, diplomatik bir anlaşmazlığın doğrudan yabancı ülke vatandaşlarını hedef alan tehditlere dönüşmesi nedeniyle tepki çekti.

Gerilimin arkasında 1 milyar dolarlık talep var

Kampala-Ankara hattındaki gerilim aslında yeni değil.

Kainerugaba, Nisan 2026’da Türkiye’ye yönelik sert açıklamalarında, Uganda’nın Somali’de yürüttüğü askeri faaliyetlerde üstlendiğini savunduğu güvenlik yükü karşılığında Türkiye’den 1 milyar dolar “güvenlik payı” talep etmişti.

Ugandalı general, Türkiye’nin Somali’de liman, havaalanı ve diğer altyapı yatırımlarından ekonomik fayda sağladığını; buna karşılık Uganda askerlerinin El Kaide bağlantılı Eş-Şebab’a karşı mücadelede bedel ödediğini ileri sürmüştü.

Kainerugaba bununla da yetinmemiş, talepleri karşılanmadığı takdirde Türkiye ile diplomatik ilişkilerin kesilebileceğini ve Türk Hava Yolları uçuşlarının engellenebileceğini söylemişti.

“1 milyar dolar” talebine bir de skandal evlilik talebi eklenmişti

Ugandalı generalin Nisan ayındaki açıklamaları yalnızca para talebiyle sınırlı kalmamıştı.

Kainerugaba, Türkiye’den 1 milyar doların yanı sıra “ülkedeki en güzel kadınlardan birinin” kendisine eş olarak verilmesini istemesiyle de uluslararası kamuoyunda büyük tepki toplamıştı. Bu açıklama, bir devletin üst düzey askeri yetkilisinin başka bir ülkeye yönelik diplomatik söylemi açısından son derece sıra dışı bulunmuştu.

İsrail’e açık destek, Türkiye’ye sert söylem

Kainerugaba’nın Türkiye karşıtı çıkışları, işgalci İsrail’e yönelik açık desteğiyle de dikkat çekiyor.

Uganda Genelkurmay Başkanı Mart 2026’da, İsrail’in varlığına yönelik bir tehdit olması halinde Uganda’nın İsrail’e askeri destek verebileceğini açıklamıştı. Kainerugaba, bu tutumunu Hristiyan kimliği üzerinden gerekçelendirmişti.

Uganda ordusu Ağustos ayında ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 1976’daki Entebbe operasyonunda öldürülen kardeşi Yonatan Netanyahu’nun anısına bir heykel açtı. Heykelin Kainerugaba tarafından yaptırıldığı bildirildi.

Dahası, Uganda parlamentosu Ağustos ayında Gazze’ye ABD öncülüğündeki uluslararası bir güvenlik gücü kapsamında asker gönderilmesinin önünü açan kararı onayladı.

Bu tablo, Kainerugaba’nın Türkiye konusunda giderek sertleşen tavrının, İsrail lehine açıklanan politik pozisyonlarından bağımsız değerlendirilmesini zorlaştırıyor.

Diplomasi mi, tehdit siyaseti mi?

Türkiye ile Uganda arasında elbette diplomatik veya ekonomik anlaşmazlıklar yaşanabilir. Ancak bir devletin üst düzey askeri yetkilisinin, anlaşmazlığın tarafı olan ülkenin vatandaşlarını topluca ülkeyi terk etmeye çağırması ve kendisine karşı çıkanları “ajan” olarak hedef göstermekle tehdit etmesi, sıradan bir diplomatik polemik sınırlarını aşıyor.

Üstelik Kainerugaba’nın son çıkışı, Nisan ayındaki 1 milyar dolarlık talebin ardından gelen yeni bir tırmanış niteliğinde.

Uganda’nın askeri gücünün başındaki isim olan Kainerugaba, aynı zamanda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin oğlu ve ülkenin siyasi geleceğinde öne çıkan isimlerden biri olarak görülüyor. Reuters, Kainerugaba’nın 2031’de Uganda cumhurbaşkanlığına aday olacağını açıkladığını ve uzun süredir babasının muhtemel halefi olarak değerlendirildiğini bildiriyor.

Dolayısıyla mesele yalnızca bir generalin sosyal medya üzerinden yaptığı tartışmalı açıklamalardan ibaret değil. Uganda’da siyasi ve askeri gücü giderek artan bir ismin, yabancı bir ülkenin vatandaşlarını doğrudan hedef alan söylemleri uluslararası ilişkiler açısından da ciddi soru işaretleri doğuruyor.

18 Eylül’de Türkiye’nin Kampala Büyükelçiliği önünde yapılması planlanan gösteri ise krizin bundan sonraki seyrini belirleyebilecek kritik gelişmelerden biri olacak.

Kaynak: Mira Haber