İran, ABD’ye karşı mühimmat alışverişini Çin’den yapıyor

İran’ın, ABD’nin yeni bir saldırı seçeneğini tartıştığı bir dönemde Çin’den süpersonik gemisavar seyir füzeleri satın almaya yaklaştığı bildirildi

İki ülke arasında yaklaşık 2 yıl önce başlayan bu görüşmeler, Haziran 2025’te ABD’nin İsrail’le birlikte İran’a ait üç nükleer tesise saldırmasının ardından hız kazandı. Hatırlanacağı üzere olayların yaşandığı Haziran 2025’te İran’ın savunma amaçlı Çin yapımı karadan havaya füze bataryaları satın aldığı ortaya çıkmıştı.

Çin, İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin Mayıs ayında yayımladığı rapora göre, İran’ın ham petrol ve kondensat ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı Pekin’e gidiyor. Yani İran, bu sistemlerin parasını petrol sevkiyatları ile kapatıyorç

Masadaki silah sisteminin, yaklaşık 290 kilometre menzile sahip ve gemi savunma sistemlerini aşma kapasitesi bulunan CM-302 füzeleri olduğu belirtiliyor. Bu adım, Washington’un bölgedeki askeri varlığını eşi görülmemiş ölçüde artırdığı bir süreçte gündeme geldi.

ABD’nin askeri yığınağı sürüyor

Trump yönetimi, İran’la nükleer program konusunda müzakereleri sürdürürken aynı anda Orta Doğu’ya büyük çaplı askeri sevkiyat yaptı. USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubu hâlihazırda Umman Denizi’nde faaliyet yürütürken, USS Gerald R. Ford Doğu Akdeniz’de konuşlu bulunuyor. Bölgeye ek savaş gemileri ve hava unsurları da gönderilmiş durumda.

Uydu görüntüleriyle doğrulandı: Ortadoğu’ya tarihin en büyük askeri sevkiyatı!

İran ile Çin arasındaki savunma ilişkileri yeni değil. Nitekim 1980’lerin sonunda İran, Irak’la savaş halindeyken Kuzey Kore üzerinden Çin yapımı HY-2 Silkworm seyir füzeleri temin etmişti. Tahran bu füzeleri Kuveyt’e yönelik saldırılarda ve “tanker savaşları” döneminde ABD bayraklı bir petrol tankerini hedef almak için kullanmıştı.

2010 yılında ise İran’ın Çin’den HQ-9 hava savunma sistemi aldığı yönünde haberler çıkmıştı. Haziran 2025’te ABD ve İsrail’in ortak saldırıları İran ordusunda ciddi hasara yol açarken, İsrail İran’ın hava savunma altyapısının büyük bölümünü imha ettiğini açıklamıştı.

Hedef: ABD gemileri

İran’ın hâlihazırda Rus yapımı S-300 sistemlerini kullandığı, ayrıca Khordad serisi ve Bavar-373 gibi yerli üretim hava savunma bataryalarına sahip olduğu biliniyor. Uzmanlara göre Çin’in İran’a gemisavar seyir füzesi sağlaması ise savunma değil doğrudan taarruz kapasitesini artıracağı için çok daha kışkırtıcı bir adım olarak değerlendiriliyor. CM-302 füzelerinin açık hedefi, bölgedeki ABD savaş gemileri olabilir.

İran geçmişte, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunmuştu. En dar noktası Umman’daki Musandam Yarımadası ile İran arasında yalnızca 33 kilometre olan bu kritik geçit, geçtiğimiz hafta İran tarafından geçici olarak kapatıldı.

Geçen hafta İran, Çin ve Rusya; Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Kuzey Hint Okyanusu’nda ortak askeri tatbikat gerçekleştirdi. Hürmüz Boğazı daha önce 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında da hedef olmuş, Irak güçleri su yoluna yakın bölgelerde İran petrol tankerlerine saldırmıştı.

İran o dönemde boğazı kapatma tehdidinde bulunsa da bunu hayata geçirmedi. Savaş, ticari deniz taşımacılığında yüzde 25’lik düşüşe ve petrol fiyatlarında sert artışa yol açtı.

Kaynak: Mira Haber, MEE