Hamaney, rejim devrilirse derhal Rusya’ya kaçacak

İran’da günlerdir süren protestolar rejimi ciddi biçimde zorlamaya devam ederken, ülke liderliğiyle ilgili dikkat çekici bir iddia gündeme geldi

İngiliz basınına yansıyan bir istihbarat değerlendirmesine göre İran’ın Şii dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, güvenlik aygıtının kontrolü kaybetmesi halinde ülkeyi terk ederek Rusya’ya sığınmayı öngören bir acil kaçış planı hazırlamış durumda.

ABD merkezli bir insan hakları izleme kuruluşunun paylaştığı son verilere göre, ülke genelinde yaşanan şiddet olaylarında en az 35 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında dört çocuğun da bulunduğu belirtilirken, yalnızca bir hafta içinde 1.200’den fazla kişinin gözaltına alındığı ifade edildi.

İddialara göre 86 yaşındaki Hamaney, protestoların bastırılmasıyla görevlendirilen ordu ve güvenlik güçlerinin emirleri uygulamadığının ya da çözülme belirtileri gösterdiğinin netleşmesi durumunda, Tahran’dan hızla ayrılacak. Bu kaçışın, yaklaşık 20 kişilik dar bir çevreyle, aile üyeleri ve üst düzey yardımcıları kapsayacağı ileri sürülüyor.

The Times’a konuşan bir istihbarat kaynağı, söz konusu “B planının” yalnızca Hamaney’i değil, oğlu ve olası halefi olarak görülen Mücteba Hamaney’i de kapsadığını aktardı. Kaynağa göre bu senaryo, rejimin bekası için son çare olarak masada tutuluyor.

Ekonomik çöküş, siyasi sloganlara dönüştü

Protestoların ilk kıvılcımı, İran para biriminin hızla değer kaybetmesi ve halkın alım gücünün çökmesi oldu. Ancak kısa sürede sokaktaki talepler ekonomik sınırları aşarak doğrudan rejimi hedef alan sloganlara dönüştü. Gösterilerde “İslam Cumhuriyeti’ne ölüm” ve “Diktatöre ölüm” sloganlarının duyulduğu bildirildi.

Rejime yakın yarı resmi Fars Haber Ajansı ise olaylarda yaklaşık 250 polis memuru ile Devrim Muhafızları’na bağlı Besic güçlerinden 45 kişinin yaralandığını duyurdu.

“Tek adres Moskova” değerlendirmesi

İsrail istihbaratında uzun yıllar görev yaptıktan sonra İran’dan ayrılan Beni Sabti’ye göre, Hamaney’in kaçmak zorunda kalması halinde önünde gerçekçi tek seçenek Rusya. Sabti, Hamaney’in Vladimir Putin’e duyduğu hayranlık ve İran-Rusya ilişkilerinin derinliği nedeniyle Moskova’nın doğal bir sığınak olarak görüldüğünü savundu.

Ayrıca Hamaney rejiminin uzun yıllarca desteklediği soykırımcı Suriye diktatörü Beşar Esed de 2024 yılının Aralık ayında devrildikten sonra apar topar Rusya’ya kaçmıştı. Ayrıca Sabti’ye göre Hamaney, kültürel yakınlık ve siyasi güvenlik gerekçeleriyle Batı yerine Rusya’yı tercih ediyor.

Gazeteye yansıyan bilgilere göre, plan yalnızca fiziksel kaçışı değil, aynı zamanda yurtdışındaki mal varlıkları, mülkler ve nakit kaynakların önceden hazır edilmesini de kapsıyor. Tahran’dan çıkışı mümkün kılacak gizli güzergâhların da bu çerçevede belirlendiği öne sürülüyor.

Baskı sonuç vermiyor, tehditler artıyor

Tahran yönetimi, protestoları bastırmak için sert güvenlik önlemleri alsa da şu ana kadar sokaktaki öfkeyi durdurabilmiş değil. Durumu daha da karmaşık hale getiren gelişme ise Donald Trump’ın protestocular lehine müdahalede bulunabileceğine dair açıklamaları oldu.

Bu tehdidin ciddiyetinin, ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu yakalamasının ardından daha da belirginleştiği ifade ediliyor.

Buna karşın mevcut protestolar, 2022-2023 yıllarında ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden Mahsa Amini’nin ardından patlak veren ve ülke çapına yayılan isyan dalgası kadar geniş bir boyuta henüz ulaşmış değil.

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise tansiyonu düşürmek için diyalog çağrısı yaparak, para ve bankacılık sisteminde reform sözü verdi. Pezeşkiyan, halkın satın alma gücünü korumaya yönelik adımlar atılacağını savunsa da, sahadaki tablo bu çağrıların karşılık bulmadığını gösteriyor.

Kaynak: Mira Haber