ABD’nin Guantanamo Hapishanesi’nde 14 yıl boyunca tutulan Suudi Arabistan vatandaşı Shaker Aamer, yıllar sonra bu kez Türkiye’de sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya
2019’dan bu yana Türkiye’de yaşayan Aamer’in, bildirilenlere göre ikamet izni uzatılmadı. Hakkında G-87 genel güvenlik tahdit kodu bulunduğu belirtilen Aamer, İstanbul İl Göç İdaresi tarafından idari gözetim altına alınarak Binkılıç Geri Gönderme Merkezi’ne sevk edildi.
Gelişmeyi duyuran MAZLUMDER, Aamer’in sınır dışı edilme sürecinin durdurulması ve idari gözetiminin sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Kuruluşun 24 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre Aamer hakkında Türkiye’de herhangi bir adli soruşturma veya kovuşturma bulunmuyor. Avukatlarının aktardığına göre G-87 tahdit kodunun dayanağında ABD kaynaklı istihbari veriler bulunuyor.
14 yıl Guantanamo’da hakkında hiçbir dava olmadan tutuldu
Shaker Aamer, 2001 yılında Afganistan’da yakalanmasının ardından ABD güçlerine teslim edildi ve 2002 yılında Guantanamo Hapishanesi’ne gönderildi.
Aamer, terör örgütleriyle bağlantısı bulunduğu yönündeki ABD iddialarını reddederken, kendisinin Afganistan’da insani yardım faaliyetlerinde bulunduğunu savundu. Kendisine yönelik herhangi bir ceza davası açılmadan Guantanamo’da tutulan Aamer, yaklaşık 14 yılın ardından 2015 yılında serbest bırakıldı.
Dönemin haberlerine göre Aamer, Guantanamo’da tutulan son İngiltere mukimi mahkûmdu.
Serbest bırakılmasının ardından Guantanamo’da maruz kaldığını söylediği kötü muamele ve işkenceleri kamuoyuna anlatan Aamer, uzun yıllar süren tutukluluğunun ardından yeniden ailesinin yanına dönmüştü.
2019’dan beri Türkiye’de yaşıyordu
Birleşik Krallık’taki yaşamının ardından Türkiye’ye gelen Aamer, 2019 yılından bu yana Türkiye’de bulunuyordu.
MAZLUMDER’in aktardığı bilgilere göre Aamer, Türkiye’de kısa dönem ikamet izniyle yaşamını sürdürürken son dönemde ikamet izni uzatma başvurusu reddedildi. Ardından hakkında G-87 tahdit kodu tesis edildi ve Aamer idari gözetim altına alınarak Binkılıç Geri Gönderme Merkezi’ne gönderildi.
G-87 kodu, mevzuat ve yargı kararlarında kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılarla bağlantılı olarak kullanılan bir tahdit kaydı olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye’de sınır dışı işlemlerinde ise 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. maddesinde kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılar için sınır dışı etme imkânı düzenleniyor.
“Suudi Arabistan’a gönderilirse…”
Aamer’in önündeki en kritik ihtimal ise Suudi Arabistan’a gönderilmesi.
MAZLUMDER, Aamer’in Suudi Arabistan’a iade edilmesi durumunda kötü muamele, işkence, siyasi gerekçeli suçlamalar ve hapis cezası ile karşı karşıya kalabileceğine ilişkin ciddi endişeler bulunduğunu belirtiyor. Kuruluş ayrıca yaşam hakkına yönelik risk ihtimaline de dikkat çekiyor.
Türkiye’nin kendi mevzuatında da bu konu açık biçimde düzenlenmiş durumda. Göç İdaresi Başkanlığı’nın açıklamasına göre, gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele ya da ceza görme konusunda ciddi emareler bulunan yabancılar hakkında sınır dışı kararı verilmemesi gerekiyor.
6458 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen geri gönderme yasağı da yabancının gönderileceği ülkede işkence veya insanlık dışı/onur kırıcı muameleyle karşılaşma ihtimalinin araştırılmasını öngörüyor. Böyle bir tehlikenin bulunduğunun anlaşılması halinde kişinin o ülkeye gönderilemeyeceği belirtiliyor.
Türkiye’de eşi ve çocuğu var
Aamer’in durumunu daha da kritik hale getiren bir diğer unsur ise Türkiye’deki ailesi.
MAZLUMDER’in açıklamasına göre Aamer, Türkiye’de Suriyeli bir kadınla evli ve 3 yaşında bir çocuğun babası. Çocuğun doğum belgesi dışında resmi kimlik belgesinin bulunmadığı da açıklamada yer alıyor.
Aamer’in sınır dışı edilmesi halinde ailesinden ayrılabileceği ve çocuğuyla yeniden bir araya gelmesinin mümkün olmayabileceği belirtiliyor.
Böylece Guantanamo’da yıllarını ailesinden uzakta geçiren Aamer, bu kez Türkiye’den gönderilmesi halinde yeniden ailesinden kopma ihtimaliyle karşı karşıya bulunuyor.
G-87 Kodu
Dosyanın dikkat çeken noktalarından biri de G-87 tahdit kodunun dayanağı.
Aamer’in avukatlarına göre kodun arkasında ABD kaynaklı istihbari bilgiler bulunuyor. Ancak bu iddianın Türkiye makamlarınca kamuoyuna açıklanmış bağımsız bir doğrulaması bulunmuyor.
Öte yandan Türkiye’de G-87 kodlarına ilişkin daha önceki yargı süreçlerinde, yalnızca soyut istihbari değerlendirmelerin yeterli görülmediği örnekler de bulunuyor. Anayasa Mahkemesi ve idare mahkemelerinin çeşitli kararlarında, kamu güvenliği tehdidinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerektiğine ilişkin değerlendirmeler yer aldı.
Bu nedenle Aamer dosyasında da G-87 kodunun hangi somut bilgi ve belgelere dayandığı ve bu bilgilerin sınır dışı edilmesi halinde karşılaşabileceği risklerle nasıl birlikte değerlendirildiği önem taşıyor.
Shaker Aamer dosyasında bundan sonraki süreç, G-87 tahdit kodunun dayanağı, hakkında verilecek sınır dışı kararı, Suudi Arabistan’a gönderilmesi halinde karşılaşabileceği risklere ilişkin değerlendirmeler ve Türkiye’deki ailesiyle olan bağlarının nasıl ele alınacağı üzerinden şekillenecek.
Kaynak: Mira Haber
Mira Haber – Ortadoğu Bağımsız Muhabir Ajansı Tarafsız değiliz. Ancak Mirahaber'de sadece gerçekleri okursunuz.
