Binlerce Müslümanın katili: Bosna canisinden ölüm haberi!

Bosna’da binlerce Müslümanın katledildiği Srebrenitsa soykırımının başındaki isimlerden biri olan ve “Bosna Kasabı” lakabıyla anılan eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladić öldü

84 yaşındaki Mladić, 1992-1995 Bosna Savaşı sırasında işlediği suçlar nedeniyle müebbet hapis cezasını çektiği sırada Lahey’deki Birleşmiş Milletler tutukluluk merkezinde öldü. Ölüm haberi bugün Sırbistan merkezli Informer TV tarafından duyuruld. Ölüm nedeni ise henüz resmi olarak açıklanmadı.

Bosna Savaşı boyunca Bosnalı Sırp güçlerinin komutanlığını yapan Mladić, özellikle Saraybosna kuşatması ve Srebrenitsa’daki katliamı bizzat yürüttü. Birleşmiş Milletler mahkemesi, 2017’de onu soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından suçlu bularak müebbet hapse mahkum etti.

2021’de temyiz başvurusu da reddedilince hüküm kesinleşti.

Srebrenitsa’daki unutulmayan soykırım

Mladić’in adının tarihe en kanlı şekilde geçtiği olay ise 1995 yılındaki Srebrenitsa soykırımı oldu. Sırp işgalciler, Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’yı Temmuz 1995’te ele geçirdi. Ardından binlerce Boşnak erkek ve çocuk kadınlardan ve diğer aile fertlerinden ayrıldı; sistematik biçimde gözaltına alınan erkek ve çocukların büyük bölümü de öldürüldü.

Uluslararası mahkemelerin tespitlerine göre 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü veya kayboldu. Birleşmiş Milletler de Mladić’in komuta ettiği güçlerin Srebrenitsa’da binlerce Müslüman erkek ve çocuğun öldürülmesindeki rolünü açıkça kayda geçirdi.

Ancak Mladić’in suçları Srebrenitsa ile sınırlı değildi. Mahkeme, Saraybosna’daki sivillerin topçu ve keskin nişancı saldırılarıyla hedef alınmasında, Boşnak ve Hırvat nüfusun zorla yerlerinden edilmesinde, cinayetlerde, zulümde, sivillere yönelik terörde ve BM personelinin rehin alınmasında da sorumluluğu bulunduğuna hükmetti.

Mahkeme: “En ağır suçlar arasında”

22 Kasım 2017’de açıklanan hüküm, Mladić’in işlediği suçların ağırlığını açık biçimde ortaya koydu. Mahkeme onu Srebrenitsa’daki soykırımın yanı sıra zulüm, imha, cinayet, tehcir, zorla nakil, sivillere yönelik terör, sivillere karşı hukuka aykırı saldırılar ve rehin alma suçlarından mahkum etti.

Mahkeme, söz konusu suçların insanlık tarafından bilinen “en ağır suçlar” arasında bulunduğunu belirterek Mladić’i müebbet hapse mahkum etti.

Hukuki açıdan önemli bir ayrıntı ise Mladić’in iki ayrı soykırım suçlamasıyla karşı karşıya kalmış olmasıdır. Mahkeme, 1995 Srebrenitsa soykırımından suçlu bulurken, 1992’de Bosna’nın bazı bölgelerinde gerçekleştirilen suçların da soykırım teşkil ettiği yönündeki diğer suçlamadan beraat ettirdi. Buna rağmen cinayet, imha, zulüm, tehcir ve diğer ağır savaş suçlarından mahkumiyeti sürdü.

16 yıl boyunca saklandı

Mladić’in uluslararası adaletten kaçışı da başlı başına uzun bir hikayeydi. Hakkındaki ilk iddianame 1995’te hazırlanmasına rağmen yaklaşık 16 yıl boyunca yakalanamadı.

26 Mayıs 2011’de Sırbistan’ın Lazarevo kentinde yakalandı ve birkaç gün sonra Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. Böylece Balkan savaşlarının en çok aranan isimlerinden biri nihayet mahkeme önüne çıkarılmış oldu.

Yargılama dört yıldan uzun sürdü ve mahkeme yüzlerce duruşma gerçekleştirdi. Sonunda 2017’de müebbet hapis kararı çıktı. Mladić bu karara itiraz etti ancak 8 Haziran 2021’de BM bünyesindeki Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması Temyiz Dairesi hükmü ve müebbet hapis cezasını onadı. Böylece hukuki mücadele de sona erdi.

Son günleri tartışmalarla geçti

Mladić, hayatının son döneminde ağır sağlık sorunlarıyla baş başaydı. Özellikle 2026 boyunca sağlık durumunun ciddi biçimde kötüleştiği bildirildi. Savunması ve ailesi, durumunun geri döndürülemez biçimde kötüleştiğini belirterek serbest bırakılmasını ve Sırbistan’da tedavi edilmesini istedi. BM mekanizması ise Mayıs ayında bu talebi reddetti.

Ağustos ayında durumunun daha da ağırlaştığı bildirildi. Sırbistan, Mladić’in son günlerini ülkesinde ve ailesinin yanında geçirmesi amacıyla yeniden tahliye talebinde bulunsa da 20 Ağustos’ta bu talep reddedildi. Sırp makamları ise 24-25 Ağustos’ta yeni bir başvuruyla Mladić’in Sırbistan’a gönderilmesini yeniden istedi.

Fakat bu girişimler sonuçlanamadan Mladić Lahey’deki BM tutukluluk merkezinde, adını bir katil olarak tarihe yazdırmış şekilde öldü.

Ratko Mladić’in ölümüyle Bosna Savaşı’nın en kanlı sayfalarından birinin baş aktörlerinden biri daha tarihe karıştı. Ancak Srebrenitsa’da öldürülen binlerce Müslüman, Saraybosna’da hayatını kaybeden siviller ve savaş boyunca yerlerinden edilen yüz binlerce insan açısından geride kalan yalnızca bir mahkumun ölümü değil; on binlerce insanın hayatını altüst eden bir dönemin acı mirası oldu.

Mladić, hayatının sonuna kadar suçlarını reddetmeye ve mahkeme kararlarını kabul etmemeye devam etti. Binlerce Müslüman’ı gözünü bile kırpmadan ailelerinden ayıran Mladić, yaşattıklarının aynısını yaşayarak ailesinden uzakta, cezaevinde öldü.

Kaynak: Mira Haber