AYM’nin cinsiyet değişikliğine hukuki geçit tanıması: Fıtrat tartışması büyüyor

AYM’den Tartışmalı Karar: Cinsiyet Değişikliğine Açılan Yasal Kapı Yerinde Kaldı

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 40. maddesinde yer alan ve belirli şartlar altında cinsiyet değişikliğine mahkeme kararıyla izin verilmesini öngören düzenlemenin iptali talebini reddetti. Böylece cinsiyet değişikliğine yasal zemin tanıyan mevcut hüküm yürürlükte kalmaya devam etti.

Karar, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine verildi. Yerel mahkeme, söz konusu düzenlemenin kadın ve erkek arasındaki biyolojik farklılığı hukuki düzlemde tartışmalı hâle getirdiğini, askerlik, çalışma hayatı ve cinsiyete dayalı koruyucu hükümler gibi birçok alanda ciddi belirsizliklere yol açabileceğini belirterek maddenin iptalini istemişti.

Ancak Anayasa Mahkemesi, bu itirazı kabul etmedi. Yüksek Mahkeme, cinsiyet değişikliğinin ancak mahkeme izni, 18 yaşını doldurmuş olma, evli olmama ve resmî sağlık kurulu raporu gibi şartlarla mümkün olduğunu belirterek düzenlemenin “kamu düzeni” ve “bireyin sağlığının korunması” amacı taşıdığı görüşüne vardı.

Karar, hukuk çevrelerinde yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Zira mesele yalnızca bireysel bir başvuru süreci olarak değil, aynı zamanda aile hukuku, nüfus kayıtları, çalışma hayatı, askerlik yükümlülüğü ve toplumun cinsiyet temelli kabulleri açısından da geniş sonuçlar doğurabilecek bir başlık olarak değerlendiriliyor.

Eleştirilerin odağında ise devletin, yaratılıştan gelen kadın-erkek ayrımını hukuki olarak değiştirilebilir bir statüye dönüştürmesi bulunuyor. Kararla birlikte cinsiyetin biyolojik bir hakikat olmaktan çıkarılıp mahkeme kararı, tıbbi rapor ve idari kayıt üzerinden yeniden tanımlanabilmesinin önü açık bırakılmış oldu.

Anayasa Mahkemesi daha önce de cinsiyet değişikliği sürecinde aranan “üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunma” şartını iptal etmişti. Son kararla birlikte TMK 40. madde etrafındaki tartışma yeniden gündeme gelirken, toplumun temel değerleri, aile yapısı ve kamu düzeni açısından bu düzenlemenin sonuçlarının ilerleyen süreçte daha fazla tartışılması bekleniyor.

Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte mevcut uygulama aynen devam edecek.

Kaynak: Mira Haber