Afganistan, Çin’in “yatırım” vaatlerine rağmen Uygurları vermeyi reddetti!

Afganistan İslam Emirliği, Çin hükümetinin Uygur Müslüman mültecilerin sınır dışı edilmesi ve Pekin’e teslim edilmesi yönündeki ısrarlı taleplerini açıkça reddetti

Çin’in büyük yatırımlar, kapsamlı insani yardım paketleri ve Birleşmiş Milletler nezdinde diplomatik destek vaatlerine rağmen, Taliban yönetimi inanç, tarihsel bağlar ve toplumsal gelenekler nedeniyle bu yönde adım atmayı kesinlikle kabul etmedi.

Şangay Enstitüsü’nün Güney Asya Çalışmaları Merkezi Direktörü Liu Zongyi’nin açıklamalarına göre, Çin ile Afganistan arasındaki ilişkilerde bugüne kadar en önemli sorun başlığı ETIM olarak bilinen Doğu Türkistan İslami Hareketi ve bu harekete mensup olduğu iddia edilen Uygur sığınmacılar. Pekin, bu kişileri “militan” olarak tanımlayıp iade edilmesini talep ediyor; ancak Taliban yetkilileri bu isteği hiçbir görüşmede kabul etmedi.

Liu, Taliban ile yapılan görüşmelerde Afgan tarafının “bu bireyleri dine, tarihe ve misafirperverlik geleneğine aykırı olduğu gerekçesiyle Çin’e teslim etme” niyetinde olmadığını defalarca açıkladığını belirtti.

Afganistan yönetimi, ortak dini inanç bağlarının yanı sıra sığınmacılara koruma sağlama kültürünü de gerekçe göstererek Pekin’in taleplerini reddediyor.

Ekonomi ile tehdit etme çabası

Bu durum, Çin’in Afganistan’a yönelik ekonomik planlarını ve yatırım stratejilerini de doğrudan etkiliyor. Çin tarafı, güvenlik endişelerinin çözülmemesi halinde devasa altyapı ve ekonomik destek projelerini hayata geçiremeyeceğini Taliban’a iletti. Özellikle enerji, ulaşım ve madencilik alanlarında planlanan yatırımların önündeki en büyük engel olarak ETIM meselesi öne çıkıyor.

Afganistan’ın bu kararlı tutumu, Pekin ile olan stratejik ilişkilerde yeni bir dönemeç oluşturuyor. İşgalci Çin, Taliban’dan terör örgütü listesinde gördüğü kişilere karşı daha aktif önlemler beklerken, Afganistan’ın sert tutumu iki ülke arasında krize yol açmış durumda.

Taliban’ın “dini kardeşlik ve insani sorumluluk” gerekçesiyle Uygur sığınmacıları korumaya devam edeceğini vurgulaması, Çin’in bölgedeki güvenlik çıkarları ile diplomatik hedeflerini zorlayan en önemli faktör olarak değerlendiriliyor. Nitekim daha önce aralarında Türkiye’nin de bulunduğu bazı ülkeler, Uygurların gittikleri yerde zulme uğrayacağının bilinmesine rağmen mültecileri teslim etmeyi seçmişti.

Kaynak: Mira Haber