ABD ve İran müzakerecileri anlaştı: Top Beyaz Saray’da

ABD ile İran arasında haftalardır perde arkasında yürütülen yoğun diplomasi trafiğinde kritik bir aşamaya gelindi

ABD’li yetkililerden aktarıldığına göre taraflar, ateşkesin 60 gün uzatılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin resmi müzakerelerin başlatılması için kapsamlı bir mutabakat zaptı üzerinde büyük ölçüde anlaşmaya vardı. Ancak anlaşmanın kaderi hâlâ Beyaz Saray’daki son karara bağlı. Zira ABD Başkanı Donald Trump’ın metni onaylayıp onaylamayacağı belirsizliğini koruyor.

ABD’li yetkililer, anlaşmanın ana çerçevesinin salı günü itibarıyla netleştiğini, fakat hem Washington hem de Tahran’da üst düzey siyasi onay süreçlerinin sürdüğünü söyledi. Görüşmelere yakın bir ABD yetkilisi, Trump’ın arabuluculara “kararı vermeden önce birkaç gün düşünmek istediğini” ilettiğini aktardı.

Bu durum, tarafların masaya oturmuş olmasına rağmen sürecin hâlâ son derece kırılgan olduğunu gösteriyor.

Bazı maddeler kamuoyuna yansıdı

Taslak anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen ticari geçişe açılması oldu. Mutabakata göre İran, boğazdaki mayınları 30 gün içerisinde temizleyecek ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik hiçbir engellemede bulunmayacak.

ABD tarafı ise uyguladığı deniz ablukasını, ticari sevkiyatların normale dönmesine paralel şekilde aşamalı olarak kaldıracak. Yetkililer, anlaşmanın “Hürmüz’de tam serbest geçiş” ilkesini temel aldığını belirtti.

Nükleer dosya da anlaşmanın merkezinde yer alıyor. İran’ın, nükleer silah geliştirmeyeceğine dair resmi taahhütte bulunacağı ifade edilirken, ilk müzakere başlıklarının yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması olacağı kaydedildi. Buna karşılık Washington yönetimi, yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını müzakere etmeyi kabul edecek.

Taslak metinde ayrıca İran’a yönelik insani yardım ve temel ürün akışını kolaylaştıracak yeni bir mekanizmanın kurulması da yer alıyor. Reuters’a göre İran’ın petrol ihracatına ilişkin bazı kısıtlamaların gevşetilmesi ihtimali de masadaki başlıklar arasında bulunuyor.

İran cephesinden gelen açıklamalar ise taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların sürdüğünü ortaya koyuyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Tahran’ın “kırmızı çizgileri” arasında uranyum zenginleştirme hakkının korunması, mevcut uranyum stoklarının elde tutulması ve tüm yaptırımların kaldırılmasının bulunduğunu söyledi. Bu taleplerin, Trump yönetiminin kamuoyuna açıkladığı sert şartlarla ciddi biçimde çeliştiği değerlendiriliyor.

Kaynak: Mira Haber