Sınırda savaş ülkeyi felç etti: Pakistan ekonomisine darbe üstüne darbe!

Pakistan ekonomisi, kuzeybatı sınırında tırmanan askeri gerilimin doğrudan sonucu olarak ağır bir sarsıntı yaşıyor

Afganistan ile kopma noktasına gelen ilişkiler sadece diplomatik bir kriz değil, ülkenin dış ticaret dengesini temelden sarsan stratejik bir kırılmaya dönüşmüş durumda. Son veriler, İslamabad yönetiminin artık kontrol etmekte zorlandığı bir ekonomik bozulmaya işaret ediyor.

Raporlara göre 2026 mali yılının ilk on ayında Pakistan’ın ticaret açığı %20 artarak 32 milyar dolara ulaştı. İthalat 57,2 milyar dolara yükselirken, ihracat 25,2 milyar dolara geriledi. Bu tablo, üretim ve ihracat kapasitesinin ciddi şekilde zayıfladığını açıkça ortaya koyuyor.

Nisan ayında aylık açığın 4 milyar dolara dayanması ise krizin geçici olmadığını, aksine derinleştiğini gösteriyor.

Afganistan’la savaş ekonomiye yaramadı

Bu çöküşün merkezinde Afganistan ile kesilen ticaret hattı yer alıyor. Şubat 2026’da karşılıklı hava saldırılarına dönüşen gerilim sonrası iki ülke arasındaki tüm ana sınır kapıları kapatıldı. Bir zamanlar Pakistan’ın en kritik ihracat pazarlarından biri olan Afganistan’a ticaret neredeyse durma noktasına geldi.

İkili ticaret hacmi yaklaşık %40 erirken, ihracatçılar her ay yüz milyonlarca dolarlık kayıpla karşı karşıya kalıyor.

Ancak mesele sadece kaybedilen bir pazar değil. Daha ağır olan gerçek şu ki Pakistan, Afganistan üzerinden Orta Asya’ya açılan stratejik geçiş yolunu da fiilen kaybetmiş durumda.

Aylar süren sınır kapanmaları, sadece ticareti değil, bölgesel bağlantıları da kopardı. Nakliye hatları çöktü, yüzlerce kamyon sınırda kaldı, özellikle tarım ürünleri ihracatı büyük darbe aldı. Sınır şehirlerinde ekonomik hayat durma noktasına geldi.

Afganistan ekonomisi genişliyor

Daha da çarpıcı gelişme ise Afganistan’ın yön değiştirmesi. Kabil yönetimi, Pakistan’a bağımlılığı azaltmak için rotasını hızla İran ve Orta Asya’ya çevirdi. Yeni ticaret koridorları ve alternatif güzergahlar devreye sokulurken, Pakistan’ın yıllardır elinde tuttuğu pazar payı erimeye başladı. Bu değişim geçici değil; sınırlar açılsa bile eski ticaret dengelerinin geri gelmesi artık oldukça zor görünüyor.

İslamabad yönetimi ise bu kaybı telafi etmekte zorlanıyor. Çin üzerinden yeni ticaret hatları kurma ve Orta Asya’ya doğrudan erişim sağlama çabaları sürse de, mevcut kaybın ölçeği bu girişimlerin çok ötesinde. Afganistan hattının çökmesi, Pakistan’ın bölgesel ticaretteki konumunu ciddi biçimde zayıflatmış durumda.

Pakistan sadece büyüyen bir ticaret açığıyla karşı karşıya değil, aynı zamanda bölgesel ekonomik etkisini de hızla yitiriyor. Afganistan ile yaşanan kriz, kısa vadeli bir sınır gerilimi olmaktan çıkmış, uzun vadeli bir jeopolitik ve ekonomik kopuşa dönüşmüş durumda.

Kaynak: Mira Haber