7 Ağustos 1998… El Kaide kendini dünyaya nasıl duyurdu?

28 yıl önce, 7 Ağustos 1998 sabahı Afrika’nın iki başkenti, tarihin en büyük saldırılarından biriyle sarsıldı

Kenya’nın başkenti Nairobi ve Tanzanya’nın Darüsselam kentindeki ABD büyükelçilikleri, eş zamanlı bombalı saldırıların hedefi oldu. Saldırılarda yüzlerce insan hayatını kaybederken, dünya kamuoyu El Kaide ismiyle ilk kez küresel ölçekte karşı karşıya kaldı.

1990’lı yılların sonunda Afganistan merkezli El Kaide yapılanması, ABD’yi hedef alan söylemlerini giderek sertleştiriyordu. El Kaide lideri Usame bin Ladin, ABD’nin Ortadoğu politikalarını, Körfez Savaşı sonrasında Suudi Arabistan’daki Amerikan askerî varlığını ve Irak’a uygulanan yaptırımları eleştiriyor, Washington yönetimine karşı mücadele çağrıları yapıyordu.

1996 yılında yayımladığı açıklamalarla ABD’yi doğrudan hedef alan Bin Ladin, 1998 yılına gelindiğinde El Kaide’yi uluslararası saldırılar düzenleyebilen bir yapıya dönüştürme sürecindeydi.

Bu dönemde El Kaide ve bazı müttefik gruplar tarafından yayımlanan bildirilerde, ABD vatandaşlarının ve Amerikan çıkarlarının hedef alınması çağrıları yapıldı.

Aynı anda iki ülke, iki büyük patlama

7 Ağustos 1998 Cuma günü saatler 10.30 civarında, Kenya’nın Nairobi kentindeki ABD Büyükelçiliği ile Tanzanya’nın Darüsselam kentindeki ABD Büyükelçiliği neredeyse aynı anda hedef alındı.

Saldırganlar, bomba yüklü araçlarla büyükelçiliklerin çevresine ulaştı ve patlayıcıları infilak ettirdi.

Nairobi’deki saldırı, iki olay arasında en büyük yıkıma yol açtı. Patlamanın şiddeti yalnızca büyükelçilik binasını değil, çevredeki çok sayıda yapıyı da etkiledi. Bölgedeki binalar ağır hasar gördü, sokaklar enkazla doldu.

Saldırıda çoğunluğu Kenyalılar olmak üzere yaklaşık 213 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı. Ölenler arasında büyükelçilik çalışanları ve güvenlik görevlileri bulunuyordu.

Darüsselam’daki saldırı

Aynı saatlerde Tanzanya’nın başkenti Darüsselam’daki ABD Büyükelçiliği de saldırıya uğradı. Eylemcilerin bomba yüklü aracı büyükelçiliğe yaklaştırma girişimi, güvenlik önlemleri nedeniyle tam olarak gerçekleşmedi. Araç, bina çevresindeki güvenlik hattının dışında patlatıldı.

Bu saldırıda 11 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

İki saldırının sonucu olarak resmi belirlemelere göre toplam 224 kişi hayatını kaybetti ve 4 binden fazla kişi yaralandı.

Bu saldırılar, 11 Eylül 2001 sürecinden de önce El Kaide’yi küresel gündeme taşıdı. Saldırılar sonrasında ABD istihbarat birimleri, geniş çaplı soruşturma başlattı.

Yapılan incelemeler sonucunda saldırıların Usame bin Ladin liderliğindeki El Kaide ağı tarafından planlandığı açıklandı.

Bu olay, El Kaide’nin yalnızca Afganistan merkezli bir yapı olmadığını, uluslararası ölçekte operasyon düzenleme kapasitesine sahip olduğunu gösteren en önemli gelişmelerden biri oldu.

7 Ağustos saldırılarıyla birlikte Usame bin Ladin, ABD’nin en çok aranan isimlerinden biri hâline geldi.

ABD’den misilleme iddiası

Saldırılardan yaklaşık iki hafta sonra, 20 Ağustos 1998’de Başkan Bill Clinton yönetimi, Afganistan’daki El Kaide kamplarına ve Sudan’daki El Şifa tesisine yönelik füze saldırıları düzenledi.

“Operation Infinite Reach” (Sonsuz Erişim Operasyonu) adı verilen harekâtla ABD, El Kaide’nin saldırı kapasitesini hedef aldığını öne sürdü.

Afganistan’daki saldırılar Usame bin Ladin’in bulunduğu ileri sürülen kampları hedef alırken, Sudan’daki operasyon ise tartışmalara neden oldu.

11 Eylül’e giden yolun önemli halkalarından biri

1998’deki büyükelçiilik saldırılarının ardından ABD’nin El Kaide’ye yönelik istihbarat operasyonları arttı, Usame bin Ladin küresel güvenlik gündeminin merkezine yerleşti ve El Kaide’nin uluslararası saldırı kapasitesi açık biçimde ortaya çıktı.

Yaklaşık üç yıl sonra, 11 Eylül 2001’de ABD’de gerçekleştirilen saldırılar, El Kaide ile ABD arasındaki çatışmayı çok daha büyük bir boyuta taşıdı.

Kaynak: Mira Haber