5 bin IŞİD’linin dosyası Irak’ta: Suriyeliler için kritik karar!

Suriye’nin kuzeydoğusundaki hapishanelerden ABD tarafından Irak’a taşınan 5 bin 704 IŞİD zanlısının sorgu süreci tamamlandı

Irak Yüksek Yargı Konseyi, ABD tarafından Suriye’den Irak’a getirilen 5 bin 704 kişinin sorgu ve soruşturma aşamasının tamamlandığını ve dosyaların yargılama sürecine taşındığını duyurdu. Yargı Konseyi; zanlılar arasında örgütün liderlik, güvenlik, askeri faaliyet, medya, finans, lojistik ve idari yapılanmalarında görev alan kişilerin bulunduğunu, bazı şüphelilerin ise uluslararası boyuta ulaşan ağır suçlarla bağlantısının tespit edildiğini öne sürdü.

Irak’ın elindeki dosyanın büyüklüğü, zanlıların vatandaşlık dağılımında da ortaya çıkıyor. Aktarılanlara göre Irak’ta yargılanan 5 bin 704 kişi, 67 farklı ülkenin vatandaşlarından oluşuyor.

Zanlıların 3 bin 497’sini Suriyeliler oluştururken, 474’ünün Iraklı olduğu belirtiliyor. Geri kalan kişiler ise Avrupa ülkeleri başta olmak üzere farklı Arap ve diğer yabancı ülkelerin vatandaşlarından oluşuyor.

Ancak soruşturmanın tamamlanması, bu kişilerin tamamının suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor. Irak makamları, her dosyanın ayrı ayrı değerlendirileceğini ve mahkemelerin kararlarını elde edilen delillere göre vereceğini belirtiyor.

Nitekim soruşturma sonucunda haklarında yargılamayı gerektirecek yeterli delil bulunmayan yüzlerce kişi için farklı bir karar alındı.

457 Suriyeli serbest bırakılacak

Irak, soruşturma sonucunda 457 Suriyeliyi serbest bırakarak Suriye’ye teslim etmeye hazırlanıyor. Irak Yüksek Yargı Konseyi, bu kişiler hakkında hukuki işlem yürütülmesini gerektirecek yeterli delile ulaşılamadığını bildirdi.

Böylece Suriye’den Irak’a taşınan binlerce kişi arasında, soruşturma sonucunda herhangi bir suç isnadıyla karşı karşıya kalmayacak yüzlerce kişi de bulunuyor.

Daha önce de biri Finlandiya, diğeri ABD vatandaşı olmak üzere iki yabancı zanlı, IŞİD’e üye olduklarına dair yeterli delil bulunmaması üzerine ülkelerine gönderilmişti. Ayrıca 7 Irak vatandaşı da serbest bırakılmıştı.

Binlerce tutuklu neden Suriye’den çıkarıldı?

IŞİD mensupları, örgütün Suriye’deki toprak hakimiyetinin sona ermesinin ardından büyük ölçüde terör örgütü SDG’nin kontrolündeki hapishanelerde tutuluyordu. Ancak 2026’nın başında Şam yönetimi ile SDG arasında yaşanan çatışmalar, bu hapishanelerin güvenliğini ciddi biçimde tehdit etti.

Ocak ayında yaklaşık 200 IŞİD tutuklusunun kaçması, ABD açısından alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Washington, Suriye’deki güvenlik dengelerinin bozulması halinde binlerce IŞİD mensubunun serbest kalabileceği ve örgütün yeniden toparlanabileceği açıklamasıyla harekete geçti.

ABD ordusu, bunun üzerine Ocak ayının sonlarında tutukluları Irak’a nakletmeye başladı. Günler süren operasyon sonucunda 5 bin 700’den fazla yetişkin IŞİD’li erkek Suriye’deki hapishanelerden Irak’a taşındı.

Son transferin Şubat ayında tamamlanmasıyla yıllardır Suriye’de tutulan büyük bir IŞİD nüfusu Irak’ın kontrolündeki cezaevlerine geçirilmiş oldu.

Bu kez adres Irak mahkemeleri

ABD’nin gerçekleştirdiği transfer, yıllardır çözülemeyen IŞİD tutukluları sorununda önemli bir değişikliğe yol açtı. Suriye’deki kamplar ve hapishaneler artık bu kişilerin kaderini belirleyen ana merkez olmaktan çıkarken, dosyalar Irak yönetiminin önüne geldi.

Irak makamları soruşturma sırasında zanlıların parmak izi, iris taraması, DNA ve avuç içi izi gibi biyometrik verilerini topladı. Farklı ülkelerden gelen kişilerin kimlikleri ve geçmişleri, Irak istihbaratı ve güvenlik birimlerinin yanı sıra çeşitli veri tabanları üzerinden incelendi.

Bazı zanlıların örgüt içindeki konumlarının belirlenmesi için kapsamlı istihbarat analizi yürütüldü. Yüksek risk taşıyan sanıkların duruşmalara nakledilmesinden kaynaklanabilecek güvenlik sorunlarını azaltmak amacıyla uzaktan duruşma yapılmasına imkan sağlayan özel sistemler de hazırlandı.

Çocuklar da transfer edilmişti

Operasyon sırasında yalnızca yetişkinler bulunmuyordu. Daha önce Irak makamları, transfer edilenler arasında 157 çocuğun da bulunduğunu açıklamıştı.

Çocukların yetişkin zanlılarla aynı süreçte değerlendirilmemesi için rehabilitasyon merkezlerine yerleştirilmesi ve ardından çocuk mahkemeleri aracılığıyla durumlarının ele alınması planlandı.

Ağır cezalar gündemde

Irak’ın IŞİD davalarındaki geçmişi, önümüzdeki dönemde görülecek duruşmaların neden yakından takip edildiğini de gösteriyor.

Irak mahkemeleri geçmiş yıllarda IŞİD’e katıldığı veya örgüt adına terör eylemlerine iştirak ettiği belirlenen çok sayıda kişiye ağır hapis veya ölüm cezaları verdi. Özellikle yabancı mensuplar hakkında verilen idam kararları, şahısların ülkelerinde yargılanmalarına izin verilmemesi sebebiyle uluslararası kuruluşların tepkisine neden olmuştu.

İnsan Hakları Gözlem Örgütü gibi insan hakları kuruluşları ise yıllarca Suriye’de yargısal denetimden uzak biçimde tutulan kişilerin Irak’a nakledilmesinin ciddi hukuki sorunlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle işkence iddiaları, zorla alınmış ifadeler ve terör davalarındaki yargılama standartları tartışmanın merkezinde yer alıyor.

Kaynak: Mira Haber