Afganistan rotayı göğe çevirdi: Havacılık için tarihi adım!

Afganistan İslam Emirliği yönetimi, ülkenin yükseköğretim sisteminde dikkat çeken bir adım attı

Afganistan’da alınan yeni kararla ilk kez insansız hava araçları, otonom sistemler, radar ve aviyonik teknolojileri doğrudan yükseköğretim bünyesinde uzmanlık alanları olarak yapılandırılıyor.

Afganistan Yüksek Öğretim Bakanlığı’nın aldığı karar doğrultusunda Kabil Politeknik Üniversitesi bünyesinde Havacılık ve Uzay Mühendisliği ve İleri Sistemler Fakültesi kurulması kararlaştırıldı.

Yeni fakültenin dört temel alanda eğitim vermesi planlanıyor: İnsansız Hava Araçları ve Otonom Sistemler Mühendisliği, Uçak Mühendisliği, Havacılık ve Uzay Mühendisliği ile Radar ve Aviyonik Mühendisliği.

Böylece Afganistan’ın yükseköğretim tarihinde ilk kez İHA sistemleri ile hava radarı teknolojileri ayrı uzmanlık alanları halinde akademik sisteme dahil edilmiş olacak. Afganistan makamları da söz konusu alanların ülkenin yükseköğretim sistemine ilk kez dahil edildiğini belirtiyor.

Drone’dan radara, uçaktan uzay teknolojilerine

Kurulacak fakültenin dikkat çeken yönü yalnızca bir havacılık mühendisliği bölümü oluşturulması değil. Fakültenin kapsamı, insansız hava araçlarından otonom sistemlere, uçak tasarımından radar ve aviyonik sistemlere kadar modern hava teknolojilerinin birbirini tamamlayan birçok alanını kapsıyor.

Özellikle İnsansız Hava Araçları ve Otonom Sistemler Mühendisliği bölümü, gelecekte Afganistan’da İHA tasarımı, kontrol sistemleri, otonom hareket, haberleşme ve navigasyon gibi alanlarda uzmanlaşabilecek mühendislerin yetiştirilmesinin önünü açabilir.

Radar ve Aviyonik Mühendisliği ise daha stratejik bir alanı temsil ediyor. Radar teknolojileri hava sahasının gözetlenmesi, hava araçlarının tespit ve takibi açısından kritik önem taşırken aviyonik sistemler; hava araçlarının elektronik, haberleşme, seyrüsefer ve kontrol altyapısını oluşturuyor.

Bu nedenle dört bölümün aynı fakülte altında toplanması, Afganistan’ın yalnızca uçak kullanabilecek veya bakım yapabilecek teknik personel yetiştirmesinden öte, zaman içerisinde hava araçlarının tasarımı, elektronik sistemleri, insansız sistemler ve radar teknolojileri konusunda yerli mühendislik kapasitesi oluşturma arayışına işaret ediyor.

Daha büyük bir yükseköğretim hamlesinin parçası

Söz konusu fakültenin kuruluşu, tek başına alınmış bir karar değil. Yüksek Öğretim Yüksek Konseyi’nin kararları kapsamında Afganistan genelinde çok sayıda yeni fakülte, bölüm ve lisansüstü programın açılması da kararlaştırıldı.

Kaynaklar arasında yeni fakülte sayısı konusunda farklı rakamlar bulunuyor. Bazı kaynaklar 24, bazıları ise 28 yeni fakülteden söz ediyor. Bunun yanında yaklaşık 29 yeni akademik disiplinin sisteme dahil edilmesi ve çeşitli doktora ile yüksek lisans programlarının açılması planlanıyor.

Yeni programlar mühendislik ve ileri teknolojiyle sınırlı da değil. Kabil Eğitim Üniversitesi’nde Kur’an Bilimleri ve Eğitim Yönetimi alanlarında doktora programları; Kabil Üniversitesi’nde Uluslararası Hukuk ve Uluslararası İlişkiler alanlarında doktora programları oluşturulması planlanıyor. Kabil Tıp Bilimleri Üniversitesi’nde ise kardiyoloji, yoğun bakım ve anesteziyoloji alanlarında yeni uzmanlık programlarının açılması kararlaştırıldı.

Kabil Politeknik Üniversitesi de bu dönüşümün merkezindeki kurumlardan biri olacak.

Üniversite, Afganistan’ın en önemli mühendislik eğitim merkezlerinden biri konumunda. Afganistan Yüksek Öğretim Bakanlığı’nın daha önce açıkladığı verilere göre üniversitede 8 fakülte ve 32 bölüm bulunuyor; yaklaşık 5 bin öğrenci eğitim görüyor. Üniversite 2025 yılında lisans ve yüksek lisans düzeyinde 1.008 mühendis mezun etti.

Şimdi bu mühendislik altyapısına havacılık, uzay, İHA, radar ve aviyonik teknolojileri ekleniyor.

Henüz öğrencilerin ne zaman kabul edileceği, laboratuvarların hangi teknik donanıma sahip olacağı, öğretim kadrosunun kimlerden oluşacağı ve kurulacak programların hangi seviyede uygulamalı araştırma yapacağına ilişkin bütün ayrıntılar açıklanmış değil.

Ancak gelişmenin önemi de tam olarak burada ortaya çıkıyor.

Afganistan, yüksek teknoloji gerektiren alanları üniversitelerinde kurumsallaştırmaya başlıyor. İHA, otonom sistemler, radar, aviyonik, uçak ve uzay mühendisliğinin aynı akademik yapı içerisinde toplanması, uzun vadede ülkede bu alanlarda uzman bir insan kaynağı oluşturulması açısından önemli bir adım niteliği taşıyor.

Üstelik bu karar, Taliban yönetiminin yükseköğretim alanında uluslararası izolasyon ve ciddi ekonomik kısıtlamalarla karşı karşıya olduğu bir dönemde geliyor.

Yönetim bir taraftan eğitim sistemi üzerindeki kendi ideolojik ve dini çerçevesini güçlendirirken diğer taraftan özellikle mühendislik ve teknik alanlarda ülkenin ihtiyaç duyduğu yerli uzman kadroyu yetiştirmeye yönelik bir yükseköğretim modeli oluşturuyor.

Kaynak: Mira Haber