Rusya, Suriye’ye geri döndü; askeri üslere yeniden ikmal!

 Rusya, müttefiki olan Esed rejiminin devrilmesinin ardından Suriye’deki askerî varlığını korumaya devam ediyor. Moskova, Şam yönetimiyle ağustosta imzalanan yeni anlaşmanın ardından Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Limanı’ndaki askerî tesislerine ilk kez yeniden ikmal gerçekleştirdi. 

Reuters’ın uydu görüntüleri, deniz trafiği takibi ve bölgedeki kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Rusya’ya ait dört gemiden oluşan bir konvoy 7 Eylül’de Tartus Limanı’na ulaştı. Konvoyda Sparta adlı Ro-Ro kargo gemisi, Akademik Pashin ikmal gemisi, General Skobelev tankeri ve Admiral Levchenko destroyeri yer aldı.

Rusya’nın askerî lojistik faaliyetlerinde uzun süredir kullandığı Sparta’nın Hmeymim ve Tartus’a gönderilmek üzere mühimmat indirdiği öne sürüldü. Ancak mühimmatın içeriği ve hangi birliklere gönderildiği bağımsız olarak doğrulanamadı. Konvoydaki gemilerden Sparta ve General Skobelev’in Batı yaptırımları altında olması da dikkat çekti.

“Üslerden çekiliyor” beklentisi boşa çıktı

Gelişme, ülkenin karanlık geçmişinin baş aktörü olan Rusya’nın Suriye’den tamamen çekileceği yönündeki değerlendirmelerin aksine, Moskova’nın askerî varlığını yeniden yapılandırarak sürdürdüğünü gösteriyor.

Şam ile Moskova, 9 Ağustos’ta 18 aylık görüşmelerin ardından Hmeymim ve Tartus’un geleceği konusunda mutabakata varmıştı. Anlaşmaya göre Rusya’nın kullandığı sivil tesislerin yönetimi Suriye’ye devredilecek; askerî tesisler ise iki ülkenin ortak eğitim ve kapasite geliştirme merkezlerine dönüştürülecek. Buna karşılık Rus askerî personelinin bu üslerde kalmasına izin verilecek.

Dolayısıyla yeni düzenleme, Rusya’nın Suriye’deki askerî varlığının sona ermesinden ziyade, Esed dönemindeki ayrıcalıklı ve geniş kapsamlı yapının yeniden düzenlenmesi anlamına geliyor.

Moskova Akdeniz’deki kritik ayağını bırakmıyor

Tartus ve Hmeymim, Rusya açısından yalnızca Suriye’deki iki askerî tesis değil. Tartus, Moskova’nın Akdeniz’deki başlıca deniz ikmal ve bakım noktası konumunda. Hmeymim ise Rusya’nın Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Afrika’daki askerî faaliyetleri açısından önemli bir hava üssü.

Bu nedenle yeni ikmal, Moskova’nın Suriye’deki varlığını koruma iradesi konusunda somut bir işaret olarak değerlendiriliyor. Rus gemilerinden bazılarının Akdeniz’e ilerlerken AIS sinyallerini kapattığı, buna rağmen uydu görüntüleri ve diğer denizcilik verileri üzerinden hareketlerinin takip edilebildiği bildirildi.

Şam açısından ise tablo farklı. Yeni yönetim, Esed döneminden kalan Rusya’ya verilmiş ayrıcalıkları sınırlandırırken Moskova ile ilişkileri tamamen koparmak yerine, Rus askerî varlığını Suriye’nin egemenliği altında yeniden tanımlamayı tercih ediyor.

Son gelişme, insanlık dışı katliamlarla anılan rejimin en büyük hamisi Rusya’nın, Esed’in devrilmesiyle birlikte Suriye’deki nüfuzunu kaybedeceği beklentisinin gerçekleşmediğini ortaya koyuyor. Moskova, üslerin statüsünü yeniden düzenleyerek geri adım atmış görüntüsü verse de askerî varlığını koruyor. Tartus ve Hmeymim üzerinden Doğu Akdeniz’deki stratejik konumunu muhafaza eden Rusya, böylece Esed sonrası Suriye’de de nüfuz sahibi olmayı sürdürüyor.

Kaynak: Mira Haber, Reuters