Petrol damarına saldırı pahalıya patladı: Suudi boru hattı devre dışı!

Suudi Arabistan, ülkenin petrol ihracatında kritik rol oynayan Doğu-Batı Boru Hattı’na düzenlenen saldırıların ardından hattı tedbir amacıyla tamamen kapattı

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı’ndan bir yetkiliye dayanan açıklama, saldırıların 10 Eylül Perşembe sabahı Riyad ve Medine bölgelerinde gerçekleştirildiğini duyurdu. Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA tarafından yayımlanan açıklamada, Doğu-Batı Boru Hattı’nın birden fazla noktadan hedef alındığı belirtildi.

Yetkili, boru hattının “tedbir amacıyla” kapatıldığını açıklarken, yeniden ne zaman faaliyete geçirileceğine ilişkin herhangi bir tarih vermedi.

Saldırının ardından gökyüzüne yükselen büyük siyah dumanlar görülmüştü. Riyad yönetimi, saldırının arkasında hangi tarafın bulunduğunu resmen açıklamadı.

Ancak CNN, saldırıların Irak’tan havalanan insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiğini bildirdi. Saldırının Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz boyunca gerçekleştirdiği hızlı askeri ilerlemeyle aynı döneme denk gelmesi ise dikkat çekti.

Husiler Babülmendep’e kadar ilerledi

Yemen’deki Husiler, Kızıldeniz’in batı kıyısı boyunca gerçekleştirdikleri hızlı operasyonla askeri varlıklarını Babülmendep Boğazı’na kadar taşıdı. Örgütün elde ettiği bu geniş çaplı kazanımlar, dünyanın en önemli deniz geçiş noktalarından biri üzerinde fiili kontrol kurabilecek bir konuma ulaşması anlamına geliyor.

Husiler daha önce Kızıldeniz’den geçen gemilere insansız hava araçları ve füzelerle saldırıyordu. Ancak son gelişmeler, örgütün artık boğaz çevresinde konuşlandırabileceği konvansiyonel topçu unsurlarıyla deniz trafiğini doğrudan tehdit edebileceği yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Husiler, İran’la aynı eksende hareket eden bölgesel aktörlerden biri olarak öne çıkarken, Irak’taki işgalci Şii milislerle de geçmişte koordinasyon sağladı. Husilerin Irak’a danışman gönderdiği, Irak’taki milislerin ise Yemen’deki Husilere teknik personel ve uzman desteği sağladığı belirtiliyor.

1980’lerde Hürmüz’e alternatif olarak inşa edilmişti

Doğu-Batı Boru Hattı, İran-Irak Savaşı sırasında Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak amacıyla Suudi Arabistan tarafından 1980’lerde inşa edildi. Körfez kıyısındaki petrol sahalarından başlayan yaklaşık güzergah, petrolü ülkenin batısındaki Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’na taşıyor.

Boru hattının stratejik önemi, Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi’nden çıkan petrolü Hürmüz Boğazı’ndan geçirmek zorunda kalmadan dünya piyasalarına ulaştırabilmesinden kaynaklanıyor. Savaş öncesi dönemde Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının yaklaşık üçte birinin bu hat üzerinden gerçekleştirilebildiği belirtiliyor.

Bu özellik, savaş nedeniyle diğer Körfez ülkelerinin petrol ihracatında ciddi sorunlar yaşadığı mevcut tabloda Doğu-Batı Boru Hattı’nı daha da önemli hale getiriyor. Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi ülkeler ham petrol ihracatında Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditler nedeniyle büyük ölçüde sıkışmış durumda.

Birleşik Arap Emirlikleri ise ihracatı sürdürebilen ülkeler arasında bulunuyor. BAE’nin bazı tankerleri takip sistemlerini kapatarak sevkiyat gerçekleştirdiği ve Hürmüz Boğazı’nın dışında sonlanan küçük bir boru hattından da yararlandığı aktarılıyor.

Hürmüz’e alternatif güzergah da hedefte

Doğu-Batı Boru Hattı’nın saldırıların ardından kapatılması, yalnızca Suudi Arabistan açısından değil, küresel petrol piyasaları açısından da kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Çünkü saldırı, Hürmüz Boğazı’nı baypas etmek üzere oluşturulmuş alternatif güzergahların da savaşın etkilerinden kaçamayacağını gösteriyor.

Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre Körfez ülkelerinin gelecek hafta İran’la bir araya gelerek Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının yeniden nasıl güvenli hale getirilebileceğini görüşmesi bekleniyor. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülmesi planlanan görüşmelerin merkezinde, boğazdan ticari gemilerin geçişinin yeniden sağlanması bulunuyor.

Petrol 100 doların üzerine çıktı

Enerji piyasaları ise gelişmelere sert tepki verirken petrol fiyatları bu hafta varil başına 100 doların üzerine çıktı. Fiyatlardaki yükselişte, Husilerin Babülmendep üzerindeki kontrolünü genişletmesi ve bölgedeki petrol taşımacılığına yönelik tehditlerin artması etkili oldu.

Husiler ayrıca Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatlarına ambargo uyguladıklarını ilan etti. Diplomatlara göre örgüt, Babülmendep’ten geçen gemilerden, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda oluşturmaya çalıştığı sisteme benzer şekilde bir tür geçiş ücreti alma seçeneğini de değerlendiriyor.

Kaynak: Mira Haber