İsrail’de alarm zilleri: Riyad, İsrail’siz yeni Orta Doğu düzenine yöneliyor

İsrail basını ve strateji kuruluşları, Suudi Arabistan’ın son dönemde izlediği dış politika nedeniyle dikkat çekici değerlendirmelerde bulunuyor. İsrailli analistlere göre Riyad, uzun yıllardır bölgesel normalleşmenin temel taşlarından biri olarak görülen İbrahim Anlaşmaları ekseninden kademeli olarak uzaklaşırken, İsrail’in yer almadığı yeni ekonomik ve güvenlik ortaklıklarına yöneliyor.

İsrail merkezli i24NEWS’te yer alan analizlerde, 2023 G20 Zirvesi’nde duyurulan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinin güzergâhının yeniden değerlendirildiği belirtildi. Habere göre, Ürdün ve İsrail’in Hayfa Limanı üzerinden planlanan hattın yerine, Suriye üzerinden geçecek alternatif bir koridor seçeneği masaya yatırılıyor. Böyle bir değişikliğin gerçekleşmesi halinde, İsrail’in projenin dışında kalabileceği ifade ediliyor.

İsrailli yorumcular, IMEC’in yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda Suudi Arabistan ile İsrail arasında beklenen normalleşmenin stratejik sembollerinden biri olarak görüldüğünü hatırlatıyor. Ancak Gazze’de devam eden savaş, bölgesel gerilimin derinleşmesi ve normalleşme görüşmelerinin askıya alınması, Riyad’ın bölgesel önceliklerini yeniden şekillendirdiği yönünde değerlendirmelere yol açıyor.

ABD merkezli Yahudi Ulusal Güvenlik Enstitüsü (JINSA) tarafından yayımlanan rapor ise İsrail açısından daha da dikkat çekici tespitler içeriyor. Raporda, Suudi Arabistan’ın giderek İbrahim Anlaşmaları’na dayanmayan alternatif bir bölgesel güvenlik mimarisinin merkezine dönüştüğü öne sürülüyor. Rapora göre Riyad; Türkiye, Pakistan ve Katar ile stratejik ilişkilerini güçlendirirken, Mısır ile de yeni koordinasyon mekanizmaları geliştiriyor.

İsrailli uzmanlar, bu değişimin arkasında Gazze savaşı başta olmak üzere İsrail’in Lübnan, Suriye ve Yemen’deki askeri faaliyetleri ile İran’a yönelik operasyonlarının bulunduğunu değerlendiriyor. Analizlerde, söz konusu gelişmelerin Körfez ülkelerinde güvenlik algısını değiştirdiği ve İsrail merkezli güvenlik yaklaşımına yönelik soru işaretlerini artırdığı ifade ediliyor.

İsrail kamuoyunda giderek daha fazla dile getirilen değerlendirmelere göre, Suudi Arabistan’ın bu yeni stratejisinin başarıya ulaşması halinde İbrahim Anlaşmaları’nın bölgesel ağırlığı önemli ölçüde zayıflayabilir. Riyad’ın ise İsrail’in dâhil olmadığı yeni siyasi, ekonomik ve güvenlik iş birliklerinin merkez ülkelerinden biri hâline gelebileceği yorumları yapılıyor. Bu değerlendirmeler, Orta Doğu’da güç dengelerinin yeniden şekillenebileceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Kaynak: Mira Haber