Erdoğan’ı şaşırtan mutabakat krizi: Iraklı bakan anlaşmayı imzalamadı!

Türkiye ile Irak arasında Ankara’da imzalanan beş anlaşmanın törenine, diplomatik protokolü gölgede bırakan beklenmedik bir kriz damga vurdu

Türkiye ile Irak arasında bugün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde imzalanan 5 iş birliği anlaşmasının töreninde, diplomatik nezaketin önüne geçen dikkat çekici bir kriz yaşandı. Canlı yayınlanan imza töreninde Irak Ulaştırma Bakanı Vehb Selman el-Haseni’nin, Kalkınma Yolu Projesi kapsamındaki anlaşmayı ilk etapta imzalamaması salonda kısa süreli şaşkınlığa neden oldu.

Tören sırasında imzalanan belgeleri takip eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaşanan tereddüdü fark ederek, “5 anlaşma değil miydi?” diye sorduğu görüldü. Bu sırada Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da sürece dahil olurken, gözler Irak heyetine çevrildi.

Krizin büyümesini önleyen isim ise Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi oldu. Zeydi’nin, Ulaştırma Bakanı Haseni ile kısa bir görüşme gerçekleştirdiği ve anlaşmayı imzalaması yönünde talimat verdiği görüldü. Müdahalenin ardından Haseni belgeyi imzaladı ve tören planlandığı şekilde tamamlandı.

“Whatsapp’tan yazayım”

Başbakan Zeydi ile bakan Haseni arasında geçen diyalog da ortaya çıktı. Zeydi’nin “Neden Kalkınma Yolu anlaşmasını imzalamıyorsun?” sözleri üzerine Haseni’nin “Whatsapp’ından sana yazayım” dediği, bunun üzerine Başbakan’ın “Gel, imzala” dediği belirtildi.

Kalkınma Yolu’nun önemi

İmza krizinin merkezindeki Kalkınma Yolu Projesi, Basra’daki Büyük Fav Limanı’nı demir yolu ve kara yolu ağıyla Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen, bölgenin en büyük ulaştırma ve lojistik projelerinden biri olarak görülüyor.

Yaklaşık 17 milyar dolarlık yatırım değerine sahip projenin, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret hatlarını yeniden şekillendirmesi ve Irak’ın ekonomik konumunu güçlendirmesi amaçlanıyor.

İran yanlılığı iddiaları gündemde

Olayın ardından bölgesel basın ve sosyal medyada, Irak Ulaştırma Bakanı Vehb Selman el-Haseni’nin İran’a yakın siyasi çevrelerle ilişkili olduğu ve imzadaki tereddüdün bu nedenle yaşandığı yönünde çeşitli iddialar ortaya atıldı.

Bazı yayın organları, İran‘ın jeopolitik ve ekonomik dengeleri etkileyebilecek Kalkınma Yolu Projesi’ne mesafeli yaklaşmasının bu krizin arka planında olabileceğini öne sürdü.

Bununla birlikte Irak Başbakanlığı, Irak Ulaştırma Bakanlığı veya Türkiye tarafından, Haseni’nin anlaşmayı siyasi gerekçelerle imzalamayı reddettiğine ilişkin resmî bir açıklama yapılmış değil. Kamuoyuna yansıyan görüntüler, yalnızca bakanın imzayı geciktirdiğini, Başbakan Ali ez-Zeydi’nin ise doğrudan müdahalesinin ardından imzanın atıldığını doğruluyor.

Canlı yayında yaşanan bu sıra dışı anlar, iki ülke arasında imzalanan stratejik anlaşmaların önüne geçerken, özellikle Kalkınma Yolu Projesi’nin bölgesel rekabet açısından ne denli kritik görüldüğünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Kaynak: Mira Haber