Arap dünyasında ilk: O ülke idam cezasını kaldırdı!

Lübnan’da yıllardır uygulanmayan idam cezası artık sadece fiilen değil, hukuken de tarihe karıştı

Lübnan Parlamentosu, yapılan değişikliklerin ardından idam cezasını tamamen kaldıran düzenlemeyi çoğunluk oyuyla kabul etti. Böylece Lübnan, idam cezasını kanunen tamamen kaldıran ilk Arap ülkesi oldu.

Karar, Lübnan’ın 128 sandalyeli Meclisi’nde yapılan oylamayla alındı. Düzenlemeyle birlikte idam cezasının yerine müebbet hapis ve ağır çalışma cezası getirilmesi öngörülüyor. Ancak kararın dikkat çeken siyasi ayrıntılarından biri, Hizbullah’ın parlamentodaki bloğunun düzenlemeye karşı çıkması oldu.

22 yıldır infaz yoktu, fakat hâlâ kanundaydı

Lübnan’da idam cezası uzun süredir fiilen uygulanmıyordu. Ülkedeki son infaz 2004 yılında gerçekleştirilmişti. O tarihten bu yana mahkemeler tarafından idam cezaları verilebilse de bu kararlar infaz edilmedi.

Dolayısıyla bugün alınan karar, yalnızca mevcut uygulamanın devam ettirilmesi anlamına gelmiyor. Yaklaşık 22 yıldır fiilen askıda bulunan idam cezası artık Lübnan hukukundan da çıkarılıyor.

Bu yönüyle karar, Lübnan’ın yıllardır sürdürdüğü fiili moratoryumu kalıcı bir hukuki reforma dönüştürüyor.

Süreç aylar önce başladı

İdam cezasının kaldırılması için yürütülen süreç 2026 yılında hız kazandı. Şubat ayında Lübnan Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu, idam cezasının kaldırılması ve yerine ağırlaştırılmış müebbet hapis getirilmesini öngören teklifi kabul etti.

Mayıs ve Haziran aylarında parlamento komisyonlarında ayrıntılı şekilde ele alınan düzenleme, temmuz ayında İnsan Hakları, İdare ve Adalet ile Enformasyon ve İletişim komisyonlarının ortak değerlendirmelerinden geçti. Böylece teklif Genel Kurul’un önüne taşındı.

Son aşamada Parlamento’nun çoğunluğu idam cezasının tamamen kaldırılması yönünde karar verdi.

İdamın yerine ne gelecek?

Yeni düzenlemeyle idam cezasının bulunduğu hükümlerin hukuk sisteminden çıkarılması ve bunun yerine müebbet ağır çalışma cezası uygulanması öngörülüyor.

Bununla birlikte Lübnan Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, idam cezasının kaldırılmasını desteklemekle birlikte ağır çalışma cezasının da “insan hakları standartları” açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Yani Lübnan bir yandan en ağır cezayı hukuk sisteminden çıkarırken, diğer yandan onun yerine getirdiği cezanın niteliği konusunda yeni bir tartışmanın kapısını açmış durumda.

Hizbullah karşı çıktı

Oylamanın en dikkat çekici siyasi ayrıntılarından biri ise Hizbullah’ın tutumu oldu. Lübnan’daki güçlü siyasi ve silahlı aktörlerden Hizbullah’ın parlamentodaki bloğu, idam cezasının kaldırılmasına karşı çıktı.

Buna rağmen düzenleme Meclis’te çoğunluğun desteğini alarak kabul edildi.

Karar, Lübnan siyasetindeki derin görüş ayrılıklarının bir kez daha Parlamento zeminine taşındığını gösterirken, ülkedeki idam cezası tartışmasını da yeni bir döneme soktu.

Lübnan, bu kararla birlikte idam cezasını hukuk sisteminden tamamen çıkaran ilk Arap ülkesi oldu. Bazı Arap ülkelerinde infazların uzun süre gerçekleştirilmemesi veya nadiren uygulanması söz konusu olsa da idam cezası birçok ülkede hâlâ kanunlarda yer alıyor.

Kaynak: Mira Haber