Taliban Yönetimi düğmeye bastı: Resmî dil tamamen değişiyor

Afganistan İslam Emirliği yönetimini elinde bulunduran Taliban, resmî dil kullanımına doğrudan müdahale eden kapsamlı bir adım attı

Emirliğin en üst otoritesi Hibetullah Ahundzade tarafından yayımlandığı belirtilen yeni talimat, devlet kurumlarında kullanılan yabancı kökenli terimlerin sistematik biçimde tespit edilmesini ve yerlerine “uygun” alternatifler getirilmesini öngörüyor.

Kararın en dikkat çekici ilk uygulaması, modern devlet dilinde yaygın biçimde kullanılan “polis” kelimesinin kaldırılarak yerine Arapça kökenli “şurta” (شرطة) ifadesinin benimsenmesi oldu. Bu tercih yalnızca dilsel bir değişiklik değil; aynı zamanda yönetimin kendisini tarihsel İslamî referanslarla tanımlama çabasının açık bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

“Şurta” kavramı, erken İslam devletlerinde güvenlik teşkilatını ifade eden köklü bir terim olarak biliniyor ve en azından Osman bin Affan dönemine kadar uzanan bir geçmişe sahip.

Komite kurulacak

Yayımlanan talimat iki temel mekanizma üzerine kurulu. İlk olarak, süreci yönetecek geniş kapsamlı bir komite oluşturuluyor. Adalet Bakanlığı liderliğinde kurulacak bu yapıya yükseköğretim, eğitim, enformasyon ve kültür kurumlarının yanı sıra bilimsel ve idarî organların temsilcileri de dahil edilecek.

Bu durum, reformun yalnızca sembolik bir düzenleme değil, devletin tüm bürokratik katmanlarına nüfuz edecek şekilde tasarlandığını gösteriyor.

İkinci olarak ise tüm devlet kurumlarına doğrudan yükümlülük getiriliyor. Buna göre bakanlıklar ve resmî kuruluşlar, kendi bünyelerinde kullanılan yabancı terimleri tek tek tespit edecek, bunlara karşılık önerdikleri alternatifleri gerekçeleriyle birlikte hazırlayacak ve oluşturulan komiteye sunacak. Bu süreç, standartlaştırılmış tablolar üzerinden yürütülecek ve nihai karar merkezi yapı tarafından verilecek.

Yetkililer reformun tek seferlik bir değişiklikle sınırlı kalmayacağını, komitenin çalışmaları ilerledikçe yeni terimlerin de kapsama alınacağını belirtiyor. Bu da Afganistan’da resmî dilin kademeli biçimde yeniden şekillendirilmesinin hedeflendiğini ortaya koyuyor.

Söz konusu adım, yalnızca teknik bir dil düzenlemesi olarak okunmuyor. Aksine, yönetimin bürokratik dili ideolojik bir çerçeveye oturtma ve Batı kökenli kavramları sistemli biçimde dışlama yönündeki iradesini açık şekilde ortaya koyuyor. Bu yaklaşımın uzun vadede eğitimden medyaya, hukuktan kamu yönetimine kadar geniş bir alanda etkili olması bekleniyor.

Kaynak: Mira Haber