Paris istedi, BAE tutukladı: Nusra komutanı için Şara ikinci kez devreye mi girdi?

Nisan 2025’in son günlerinde Dubai Uluslararası Havalimanı’nda sıradan görünen bir sahne yaşandı: Orta boylu, sakallı bir adam pasaport kontrolüne yaklaştı ve bir daha geçmedi. O andan bu yana yaklaşık bir yıl geçti. Essam el-Buveydani hâlâ BAE cezaevinde..

Suriye iç savaşının en güçlü silahlı gruplarından Ceyş el-İslam’ın 2015’ten bu yana lideri olan Buveydani, Esad rejiminin çöküşünün ardından yeni Suriye ordusuna entegre olmuş, Savunma Bakanlığı bünyesindeki 70. Tümen’in komutanı olarak atanmıştı. Artık resmi bir devlet görevlisiydi. Türk pasaportuyla kişisel bir ziyaret için gittiği Dubai’den ülkesine dönemedi.

BAE yetkilileri bugüne kadar tek bir resmi açıklama yapmadı.

Yılın gizemli tutukluluğu

Buveydani’nin ailesi, ilk haftalarda babalarından kısa arama alıyordu. Ancak oğlu Ammar el-Buveydani’nin aktardığına göre, neden tutuklandığını soran her sorunun ardından hat kesiliyordu. Suriye Dışişleri Bakanlığı, BAE’nin “sürecin devam ettiğini” bildirdiğini aktardı; ardından “iki gün içinde çözülecek” dedi. Hiçbiri gerçekleşmedi.

Aradan aylar geçti. Kasım 2025’te Suriyeli kaynaklar, Buveydani’nin geçmişte geçirdiği beyin felcinin izlerini taşıdığını ve cezaevi koşullarının sağlığını ciddi ölçüde bozduğunu aktardı. Annesi hastaydı; görüşemeden vefat etti.

Nisan 2026’da Şam’da göstericiler BAE Büyükelçiliği önünde toplandı. BAE, eylemleri “vandalizm” olarak kınadı. Suriye Dışişleri Bakanlığı diplomatik misyonlara yönelik saldırıları reddetti. Taraflar birbirini suçlarken Buveydani’nin akıbeti konusunda sessizlik sürdü.

Perde arkasındaki hesaplar

Resmi suçlamalar belirsizliğini korurken, sahne arkasında birden fazla senaryo dolaşıyor.

Bazı kaynaklara göre tutuklama, Esad rejiminin uluslararası yargı mekanizmalarına kaydettirdiği eski muzakerelerle bağlantılı. 2009 ve 2014 yıllarında Suriye istihbarat birimleri tarafından düzenlenen bu belgeler, onlarca yıl boyunca Buveydani’nin serbest dolaşımını kısıtlamıştı.

Öte yandan Fransız yargısı da dosyayı kapatmış değil. İnsan hakları aktivisti Razan Zeytune ve üç meslektaşının 2013’teki kaçırılmasına ilişkin soruşturmanın uzantısı olarak Buveydani hakkında ciddi suçlamalar bulunuyor. Paris’te açılan bu davada bazı iddialar düşürülmüş olsa da dava sürmektedir.

BAE mahkemelerinde ise farklı bir suçlama öne çıktı: El-Nusra Cephesi üyeliği. Nisan 2026’daki duruşma sonuçsuz kapandı; karar tarihi ertelendi.

Buveydani davası, Suriye-BAE ilişkilerindeki kırılgan dengenin tam ortasında duruyor. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, göreve başlamasından bu yana BAE’yi iki kez ziyaret etti. İlk ziyarette yatırım ve hava ulaşımının yeniden başlatılması gibi somut adımlar atıldı. İkinci ziyaret ise Nisan 2026’da gerçekleşti; haberlere göre Buveydani’nin serbest bırakılması bu ziyaretin gündemindeydi.

Bir yıl önce özel seyahate çıkan ve “misafir gibi karşılanmayı beklerken tutuklu kalan” komutanın kaderi, şimdi iki ülkenin devlet başkanları arasındaki görüşmelerin konusu haline geldi.

Şam’daki destekçileri ise sabırla beklemeye devam ediyor.

Kaynak: Mira Haber