Hürmüz’de ABD’yi ‘kızdıran adım’: İran mayın döşemeye başladı!

İran, dünya enerji ticaretinin en kritik boğazı olarak görülen Hürmüz Boğazı’na mayın döşemeye başladı

Küresel ham petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu dar su yolu, son günlerde artan askeri hareketlilikle birlikte uluslararası piyasalarda ciddi bir endişe kaynağı haline geldi.

ABD istihbarat kaynakları, İran’ın boğaza yerleştirdiği mayınların sayısının şu aşamada sınırlı olduğunu, son birkaç gün içinde yalnızca birkaç düzine mayının suya bırakıldığını belirtiyor. Ancak İran’ın elindeki askeri kapasite göz önüne alındığında bu durumun hızla değişebileceği ifade ediliyor.

Aynı kaynaklardan biri, İran’ın küçük sürat teknelerinin ve mayın döşeme araçlarının yüzde 80 ila 90’ını hâlâ kullanıma hazır durumda tuttuğunu, dolayısıyla kısa süre içinde yüzlerce mayının su yoluna bırakılmasının teknik olarak mümkün olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol fiilen İran Devrim Muhafızları Ordusu ile İran’ın düzenli donanması arasında paylaşılıyor. Geçmişteki analizlere göre Devrim Muhafızları, dağınık şekilde hareket eden mayın döşeme tekneleri, patlayıcı yüklü sürat botları ve kıyı konuşlu füze bataryalarından oluşan bir saldırı hattı kurabilecek kapasiteye sahip. Bu yapı, boğazdan geçen gemiler için adeta ölümcül bir koridor oluşturabilecek nitelikte.

Petrol ticareti sekteye uğradı

İran Devrim Muhafızları ise daha önce yaptığı açıklamalarda boğazdan geçmeye çalışan herhangi bir geminin hedef alınabileceği uyarısında bulunmuştu. Savaşın başlamasından bu yana ticari deniz trafiği fiilen durma noktasına gelirken, bazı askeri yetkililer boğazın mevcut durumunu “ölüm vadisi” olarak nitelendiriyor.

Bu ifade, bölgede seyir yapan gemilerin karşı karşıya olduğu risk seviyesini ortaya koyuyor.

ABD’li yetkililer ise bugün yaptıkları açıklamada Amerikan donanmasının şu ana kadar boğazdan geçen ticari gemilere refakat etmediğini bildirdi. Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada yönetimin bu seçeneği değerlendirdiğini ifade etmişti.

Trump, İran’ın bu hamlesine karşılık kendi kurduğu Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda İran’a doğrudan bir uyarı gönderdi. İran’ın Hürmüz Boğazı’na mayın yerleştirdiğine dair kesin rapor bulunmadığını söyleyen Trump, böyle bir adım atılmışsa mayınların “derhal kaldırılması gerektiğini” belirtti.

ABD Başkanı, mayınların kaldırılmaması durumunda İran’ın “daha önce görülmemiş düzeyde askeri sonuçlarla” karşılaşabileceğini de sözlerine ekledi. Trump, mayınların temizlenmesi halinde bunun “doğru yönde atılmış dev bir adım” olacağını söyledi.

“Donanma gemilerimiz Hürmüz’de”

Bir gün önce düzenlediği basın toplantısında da boğazın güvenliğinin sağlanacağı mesajını veren Trump, ABD donanmasının bölgede güçlü bir şekilde konuşlandığını vurguladı. Trump, konuya ilişkin “Hürmüz Boğazı güvenli kalacak. Orada çok sayıda donanma gemimiz var ve mayınları tespit etmek için dünyanın en gelişmiş ekipmanlarına sahibiz,” ifadelerini kullandı.

Öte yandan boğazdaki gerilim küresel enerji piyasalarını da sarsıyor. Son verilere göre günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol üretimi ile 4,5 milyon varil rafine yakıt şu anda fiilen Basra Körfezi’nde sıkışmış durumda. Petrolün bol olduğu Irak ve Kuveyt gibi üretici ülkeler için petrolü uluslararası pazarlara ulaştırmanın Hürmüz dışında gerçekçi bir alternatifi bulunmuyor.

Bu gelişmeler üzerine dünyanın en büyük ekonomilerini bir araya getiren G7 ülkeleri, olası arz sıkıntısını dengelemek amacıyla stratejik petrol rezervlerinden daha fazla petrol piyasaya sürme ihtimalini gündeme getirdi.

Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik petrol piyasasında da sert dalgalanmalara yol açtı. Salı günü varil fiyatı gün içinde keskin iniş çıkışlar yaşadı; petrol fiyatları bazı anlarda 90 doların üzerine tırmanırken kısa süre sonra 80 doların altına geriledi.

Kaynak: Mira Haber