12 yıllık “IŞİD misyonu” sona mı eriyor? ABD, Irak’tan çekildi!

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonu bugün itibarıyla sona erdi

Erbil’deki son Amerikan askerlerinin ve askeri ekipmanın çekilmesiyle Washington’ın 2014’ten bu yana Irak’ta sürdürdüğü IŞİD karşıtı askeri varlık kapandı. Ancak ABD ile Bağdat arasındaki güvenlik ilişkisi sona ermiyor.

ABD’nin Irak’taki son askeri unsurları, 30 Eylül itibarıyla Erbil Hava Üssü’nden ayrıldı. Böylece ABD öncülüğündeki Doğal Kararlılık Harekatı (OIR) kapsamında Irak’ta yürütülen askeri faaliyetler resmen sonlandırıldı. Irak’ta artık ABD’ye veya uluslararası koalisyona ait sürekli bir askeri üs ya da muharip birlik bulunmuyor.

Çekilmenin son halkası Erbil olurken, ABD’nin Irak’ın batısındaki stratejik Ayn el-Esad Hava Üssü’nden ayrılması daha önce tamamlanmıştı. Son Amerikan personelinin Ocak 2026’da üsten ayrılmasının ardından üs Irak ordusunun kontrolüne geçmişti.

ABD ile Irak arasında 2024 yılında varılan anlaşmada koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun aşamalı olarak sona erdirilmesi kararlaştırılmıştı. İlk aşamada çekilmenin 2025’te tamamlanması planlanmıştı. Ancak Suriye’deki gelişmeler ve IŞİD nedeniyle bazı Amerikan unsurlarının Irak’ta kalmasıyla takvim uzatıldı. Nihai çekilme tarihi ise 30 Eylül 2026 olarak belirlendi.

Bugünkü çekilmeyle birlikte 2014’te IŞİD’in Irak’ta geniş bölgeleri ele geçirmesinin ardından başlayan Amerikan öncülüğündeki askeri dönem sona ermiş oldu.

ABD’nin Irak’tan çıkışında Suriye faktörü

Washington’ın Irak’taki askeri varlığının sona ermesinde Suriye’deki gelişmeler de önemli rol oynadı.

ABD, 2026 boyunca Suriye’deki askeri varlığını ciddi biçimde küçülttü. El-Tanf başta olmak üzere Amerikan üslerinin boşaltılması ve bazı tesislerin Suriye hükümetinin kontrolüne geçmesiyle Irak’taki Amerikan birliklerinin Suriye’deki operasyonlara destek verme ihtiyacı da büyük ölçüde ortadan kalktı.

Özellikle Erbil’deki Amerikan varlığının önemli işlevlerinden biri, Suriye’deki IŞİD’e karşı operasyonların desteklenmesiydi. ABD’nin Suriye’deki askeri yapılanmasını yeniden düzenlemesiyle birlikte Erbil’de kalıcı Amerikan askeri varlığının stratejik gerekçesi de zayıfladı.

Doğal Kararlılık Operasyonu’nun (OIR) merkezi de Irak’tan ayrılarak Ürdün merkezli bir yapıya dönüştürüldü. Bu nedenle bugünkü gelişme, IŞİD’e karşı uluslararası operasyonların bütünüyle sona erdiği anlamına gelmiyor. Zira OIR’nin Suriye ayağı devam ediyor.

Bağdat artık tek başına üstlenecek

ABD’nin çekilmesiyle birlikte Irak güvenlik mimarisinde yeni bir dönem başladı. Washington ve Bağdat, bundan sonra ilişkilerin askeri üsler ve yabancı birlikler üzerinden değil, ikili güvenlik ve savunma ortaklığı üzerinden yürütülmesi konusunda anlaşmış durumda.

İstihbarat paylaşımı, güvenlik bilgilerinin aktarılması, silah ve savunma sistemleri tedariki, Irak güvenlik güçlerinin eğitimi ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin sürdürülmesi planlanıyor.

Dolayısıyla ABD’nin askerlerini çekmesi, Irak’la askeri ilişkilerin tamamen kesilmesi anlamına gelmiyor. Değişen temel unsur, Amerikan askerlerinin Irak topraklarındaki sürekli varlığı.

Bu durum aynı zamanda Irak hükümetini ülkenin güvenliğinin sorumluluğunu bütünüyle kendi kurumlarıyla üstlenmeye zorluyor.

Erbil’de güvenlik endişesi

Çekilmenin en hassas noktalarından biri ise Irak Kürdistan Bölgesi.

ABD’nin son askerlerinin Erbil’den ayrılması, Peşmerge yönetiminde özellikle hava savunması konusunda endişelere yol açtı. Kürdistan Bölgesel Yönetimi, son dönemde bölgenin çok sayıda İHA ve füze saldırısının hedefi olduğunu belirterek Amerikan güçlerinin çekilmesinin ardından ortaya çıkabilecek güvenlik boşluğuna dikkat çekti.

Erbil yönetimi, hava sahasının Irak’ın federal hava sahasının bir parçası olduğunu ve bundan sonraki güvenlik sorumluluğunun Bağdat’a ait olduğunu belirtti.

Kaynak: Mira Haber