Yeni bir tanıma dalgası mı? BAE’den “Somaliland” hamlesi!

Bölgeden aktarılan yeni bilgilere göre İbrahim Anlaşmaları’na katılan ilk ülkelerden biri olan BAE, İsrail’in tanıdığı Somaliland’ın dünya çapında tanınması için uğraşıyor

Birleşik Arap Emirlikleri’nin, Somali’den tek taraflı ayrıldığını ilan eden ayrılıkçı Somaliland için yeni tanınmalar sağlamak amacıyla perde arkasında yoğun bir diplomasi yürüttüğü iddiaları, bölgede dengeleri sarsacak bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Somali hükümetine dayandırılan bilgilere göre Abu Dabi yönetimi; Esvatini, Arjantin, Dominik Cumhuriyeti ve Zambiya üzerinde baskı kurarak Somaliland’ı resmen tanımaları için girişimlerde bulunuyor. Özellikle Somaliland’ın 1991’de bağımsızlık ilanının yıl dönümü olan 18 Mayıs öncesine dikkat çekilmesi, sürecin sembolik bir zamanlamayla hızlandırılmak istendiğini gösteriyor.

Bu iddialar, doğrudan Somali’nin egemenliğine yönelik açık bir meydan okuma anlamına geliyor. Mogadişu yönetimi ise bu ihtimale karşı tavrını sertleştirmiş durumda.

Somali, Somaliland’ı kendi topraklarının ayrılmaz parçası olarak görmeye devam ederken, dış müdahalelerle yürütülen tanıma çabalarını uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendiriyor.

Tel Aviv “düşman” ilan edilmişti

Geçtiğimiz yılın sonunda İsrail’in Somaliland’ı tanıması sonrası Somali’nin verdiği sert tepki hâlâ hafızalarda. Mogadişu yönetimi, Tel Aviv’i “düşman” ilan etmiş ve bölgede askeri varlık oluşturulması halinde bunun sonuçlarının ağır olacağı uyarısında bulunmuştu.

Öte yandan Türkiye, Çin ve Mısır gibi aktörler de Somaliland’ın tek taraflı tanınmasına karşı net bir duruş sergiliyor. Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu tür adımların ne Somali’nin çıkarlarına ne de bölgesel istikrara hizmet ettiğini açıkça ifade etmişti.

Yönetim Somali’den tamamen bağımsız

Somaliland cephesinde ise farklı bir tablo çiziliyor. 1991’de merkezi devletin çöküşü sonrası bağımsızlığını ilan eden bölge, kendi yönetim yapısını kurduğunu, düzenli seçimler yaptığını ve güvenlik sistemini tesis ettiğini savunuyor. Kendi para birimini kullanması ve bağımsız kurumlar işletmesi, özellikle Batılı çevrelerde “istikrarlı bir yapı” olarak sunulmasına neden oluyor.

Diplomatik kulislerde en dikkat çekici detaylardan biri ise Tayvan bağlantısı. Somaliland ile Tayvan arasında kurulan gayriresmî ilişkiler ve karşılıklı temsilcilikler, özellikle Esvatini üzerinden yeni bir model oluşturulmak istendiği iddialarını güçlendiriyor.

Afrika’da Tayvan’ı resmen tanıyan tek ülke olan Esvatini’nin bu çerçevede hedef alınması tesadüf olarak görülmüyor. Hatta bazı iddialara göre BAE’nin bu ülkeye mali teşvikler sunduğu öne sürülüyor.

Gözler İsrail’in “sadık” dostunda

Latin Amerika ayağında ise gözler Javier Milei yönetimindeki Arjantin’e çevrilmiş durumda. Milei’nin, katil İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yakın ilişkisi, bu ülkenin olası bir tanıma kararında siyasi motivasyonların belirleyici olabileceği yorumlarına neden oluyor.

Buna karşılık Zambiya için daha temkinli değerlendirmeler yapılıyor. Afrika Birliği üyeliği ve kıtanın sömürge sonrası sınırların korunmasına yönelik katı politikası, Lusaka yönetiminin böyle bir adımdan uzak durabileceğine işaret ediyor. Zira Afrika Birliği, bu tür tanımaların domino etkisi doğurabileceği ve kıta genelinde yeni ayrılıkçı krizleri tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Somaliland yönetimi ise gelişmeleri yakından takip ederken oldukça iddialı bir söylem benimsiyor. Cumhurbaşkanı Abdirahman Mohamed Abdullahi Irro, yeni tanınmaların yolda olduğunu savunarak bağımsızlıklarının “geri döndürülemez” olduğunun altını çizdi.

Bu söylem, sahada karşılığı henüz görülmemiş olsa da diplomatik baskının arttığını açıkça gösteriyor.

Tüm bu gelişmelere rağmen adı geçen ülkelerin hiçbirinden henüz resmi bir tanıma kararı çıkmış değil. Aynı şekilde BAE de iddialara ilişkin kamuoyuna açık bir açıklama yapmış değil. Ancak ortadaki tablo, Afrika Boynuzu’nun giderek daha büyük güçlerin rekabet alanına dönüştüğünü ve Somaliland meselesinin artık yerel bir tartışma olmaktan çıktığını net biçimde ortaya koyuyor.

Kaynak: Mira Haber, Somali Guardian