1979’dan bu yana ilk: ABD ile İran arasında üst düzey görüşmeler

Donald Trump yönetiminden üst düzey isimlerle İranlı yetkililer, Pakistan’ın başkentinde onlarca yıl sonra ilk kez aynı masaya oturdu.

1979 Devrimi’nden bu yana gerçekleşen en üst düzey temas olarak kayda geçen görüşmeler, altı haftadır süren savaşın sona erdirilmesi amacıyla yapıldı. Yaklaşık iki saat süren kritik toplantıda, ABD tarafını Başkan Yardımcısı JD Vance, özel temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil ederken; İran heyetinde Meclis Başkanı Muhammedbakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi yer aldı.

Görüşmelere ayrıca Pakistan Genelkurmay Başkanı da katıldı. Temaslar, sabah saatlerinde kapalı kapılar ardında başlarken, ilerleyen saatlerde taraflar kısa bir ara verdi.

Müzakereler ilerledikçe taraflardan gelen açıklamalar birbirini yalanladı. Bir ABD yetkilisi, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından abluka altına alınmasının küresel enerji arzında eşi görülmemiş bir krize yol açtığını savunarak, ABD donanmasına ait bazı gemilerin boğazdan geçtiğini iddia etti. Ancak İran devlet televizyonu ve Pakistanlı bir kaynak bu iddiayı kesin bir dille reddetti.

Trump: “Mayınları temizliyoruz”

ABD Başkanı Trump ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nı temizleme sürecini başlattık” ifadelerini kullanarak İran’a ait 28 mayın döşeme gemisinin imha edildiğini öne sürdü.

Buna karşılık üst düzey bir İranlı yetkili, Washington’un Katar ve diğer yabancı bankalarda dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini iddia etti. ABD tarafı ise bu bilgiyi yalanladı.

Doğrudan görüşmeler öncesinde, Şahbaz Şerif öncülüğünde yoğun bir diplomasi trafiği yürütüldü. İran tarafı, yüz yüze görüşmelerin gerçekleşebilmesi için Washington’un kabul etmesi gereken “kırmızı çizgileri” bu süreçte net şekilde ortaya koydu.

İran devlet televizyonuna göre bu şartlar arasında Hürmüz Boğazı’nın statüsü, dondurulan varlıkların serbest bırakılması, savaş tazminatlarının ödenmesi ve bölge genelinde kapsamlı bir ateşkes ilan edilmesi bulunuyor. Tahran ayrıca, Lübnan’da devam eden saldırıların durdurulması için baskısını sürdürüyor.

Buna karşılık İsrail ve ABD, Lübnan’daki askeri operasyonların İran ile yapılan ateşkesin kapsamı dışında olduğunu savunuyor. İran heyetinin, devam eden görüşmelerde İsrail’in ateşkesi ihlal ettiği iddialarını gündemde tutması bekleniyor.

Öte yandan İsrailli ve Lübnanlı yetkililerin Salı günü Washington’da bir araya gelmesi bekleniyor. Ancak görüşmelerin kapsamına ilişkin taraflardan gelen açıklamaların da çelişki içerdiği bildirildi.

Kaynak: Mira Haber, Ajanslar